Osho ơi, hôm nay thầy nói rằng không có gì giống như ‘hồn nhóm’, nhưng tôi đã mạnh mẽ cảm thấy cảm giác cái gì đó giống như trong tâm xã. Không chỉ điều đó, nhưng việc cảm này về hồn tập thể đang trở nên ngày càng mạnh hơn và được hài hoà ngày nọ tiếp ngày kia. Nó là cái gì đó mới cho tôi, và rất hay, và thực tại tôi trải nghiệm nó như điều đẹp nhất đang xảy ra cho tôi ở đây. Tôi biết rằng từng người trong chúng ta phải thức dậy một mình, nhưng tôi cảm thấy rằng ‘hồn tập thể’ này là sự giúp đỡ vô cùng, ít nhất cho chúng tôi để không tạo ra mơ khác…. Tôi có đang mơ bây giờ về ‘hồn tập thể’ không?
Sarjano,
Không, nó là sự kiện, bạn chỉ không biết từ đúng cho nó. ‘Hồn tập thể’ không phải là thuật ngữ đúng; nó rất dễ dẫn tới hiểu sai. Hồn chỉ có thể có tính cá nhân. Thế thì cái gì đang xảy ra ở đây trong tâm xã này? Bất kì người nào đi vào đạo tràng lần đầu tiên lập tức trở nên nhận biết về cái gì đó. Người đó có thể thấy nó trên mặt mọi người, người đó có thể thấy nó trong việc bước đi của họ, người đó có thể thấy nó trong cách mọi người làm việc. Người đó có thể thấy rằng nó không phải là tính người bình thường. Người đó có thể cảm thấy duyên dáng nào đó, niềm vui nào đó tràn khắp toàn thể chỗ này, chơi đùa nào đó, cảm giác khôi hài nào đó. Và mọi người làm việc bẩy ngày một tuần. Không ai nhìn đồng hồ… ngoại trừ người Ấn Độ!
Mọi người tận hưởng công việc: nó là chơi đùa, nó là tính sáng tạo. Họ không mệt. Thực ra, họ càng đi sâu vào trong tính sáng tạo này, được nuôi dưỡng nhiều hơn, họ càng cảm thấy nhiều năng lượng hơn được xả ra trong họ.
Bất kì người nào cũng có thể thấy rằng cái gì đó có đó như kết nối bên trong, kết nối mọi sannyasin thành một toàn thể. Nó không phải là hồn tập thể, nó chỉ là việc rơi vào trong cùng nhịp điệu. Tôi có nhịp điệu. Bạn càng tới gần tôi, bạn càng bắt đầu rơi vào trong cùng nhịp điệu. Thế thì hơi thở của tôi và hơi thở của bạn đồng bộ hoá, thế thì lòng tôi và lòng bạn đồng bộ.
Và mọi sannyasin đang được đồng bộ với tôi; do đó họ cũng được đồng bộ với nhau, xem như hậu quả. Đó là tính đồng bộ. Nó là dàn nhạc. Tất cả chúng ta đều đang chơi các nhạc cụ khác nhau, nhưng trong hài hoà, trong hoà điệu.
Hài hoà đó, Sarjano, bạn đang gọi là ‘hồn tập thể’. Nó không là hồn tập thể. Quân đội có tâm trí tập thể, không có hồn chút nào, vì hồn không bao giờ có tính tập thể. Hồn bao giờ cũng là cá nhân. Nó được tìm thấy trong sự một mình sâu nhất của bạn; không có cách khác để tìm ra nó. Nhưng một tâm xã… đây là hoá chất của tâm xã, rằng nó giúp bạn trở nên hài hoà với người khác. Và bạn càng hài hoà với người khác, bạn càng tới gần hơn với hồn riêng của bạn, vì hài hoà mang bạn tới gần hơn với hồn. Khi một người tuyệt đối trong hài hoà với vũ trụ người đó trở nên chứng ngộ.
Một nghịch lí cần được nhớ: Phật là người tuyệt đối trong hài hoà với vũ trụ, và vậy mà Phật là người mà là cá nhân tuyệt đối duy nhất. Ông ấy chơi sáo hay chơi ghi ta, nhưng ông ấy chơi sáo hay ghi ta trong hài hoà tuyệt đối với cái toàn thể. Ông ấy không đi vào con đường bản ngã riêng của ông ấy – ông ấy không là kẻ ngốc.
Nhớ: hoặc bạn là vị phật hoặc bạn là kẻ ngốc! Từ ‘idiot-kẻ ngốc’ là hay; nó đơn giản ngụ ý: làm cái gì đó một cách riêng tư. Theo nghĩa đen nó ngụ ý làm cái gì đó riêng tư; do đó có các từ như ‘idiosyncrasy-quái gở’. Kẻ ngốc không ngụ ý kẻ ngu; kẻ ngốc là từ có hiệu lực hơn nhiều so với kẻ ngu. Kẻ ngốc đơn giản ngụ ý người đang cố sống qua bản ngã của mình, người đang chơi nhạc cụ của mình ngược lại với cái toàn thể và cố thành công. Người đó là kẻ ngốc: người đó sẽ thất bại, người đó mang định mệnh thất bại. Cuộc sống của người đó sẽ không bao giờ biết tới bất kì phúc lành nào, bất kì ban phúc nào.
Sarjano, việc cảm của bạn là đúng, bạn chỉ đang dùng từ sai. Vâng, hài hoà đang được tạo ra. Tôi trong hoà điệu với vũ trụ. Bạn không biết hoà điệu với vũ trụ là gì; điều đó là vô hình. Ngay bây giờ bạn không thể kết nối bản thân bạn với nhịp điệu vũ trụ một cách trực tiếp. Nhưng tôi ở trong hài hoà với vũ trụ – gọi nó là Thượng đế, niết bàn, chứng ngộ – tôi hoàn toàn mất hút trong nó. Tôi không có bài ca của riêng tôi để hát; tôi đang hát bài ca của vũ trụ. Bạn có thể rơi vào hài hoà với tôi.
Đó là cách bạn trở thành đệ tử: khi bạn tìm thấy ai đó mà việc yêu người đó mang lại niềm vui. Rơi vào yêu là rơi vào hài hoà với ai đó.
Chuyện tình bình thường của bạn là xấu, vì cả hai bạn ở trong bất hoà. Chuyện tình của bạn là nông cạn. Vì bạn thích tóc vàng hoe của cô gái, hay hình dáng mũi, hay mầu mắt, hay đường cong thân thể… và bạn rơi vào yêu. Bây giờ các đường cong thân thể, mầu mắt, tóc vàng hoe, sẽ không kéo dài. Sớm hay muộn bạn sẽ phát chán với chúng – vẫn đường cong đó, vẫn mắt đó, vẫn mũi đó – sớm hay muộn bạn sẽ thôi nhìn chúng. Đây không phải là yêu! Do đó xung đột nảy sinh ngay lập tức. Mọi cái gọi là chuyện tình đều không là gì ngoài xung đột trá hình – ghen, sở hữu, chi phối, hành trình bản ngã.
Nhưng khi bạn rơi vào yêu với một thầy, đó là hiện tượng khác toàn bộ. Bạn cảm thấy nhịp điệu của thầy; và dần dần lòng bạn cảm thấy tiếng gọi và bạn đi vào cuộc phiêu lưu. Dần dần, dần dần, ngày càng nhiều người đi vào trong cuộc phiêu lưu đó… tâm xã được tạo ra.
Đầu tiên là Phật: Buddham Sharnam Gachchhami – tôi đi tới chân Phật. Thế rồi đệ tử xuất hiện, những người đã đi tới chân Phật: Sangham Sharnam Gachchhami. Thế rồi nhiều nhiều đệ tử tụ tập lại, và họ bắt đầu cảm thấy hoà hợp không chỉ với Phật mà sự đồng điệu với nhau tự nhiên xuất hiện: tất cả họ hoà hợp với một trung tâm, do đó họ bắt đầu cảm thấy đồng điệu với nhau. Tình huynh đệ, tình tỉ muội xuất hiện; đó là Sangha – tâm xã.
Và khi bạn đã rơi vào yêu với vị phật và đã rơi vào yêu với tâm xã, việc buông xuôi tối thượng nảy sinh: Dhammam Sharnam Gachchhami. Thế thì bạn biết rằng đó không là Phật, đó không là tâm xã: đằng sau Phật là luật vũ trụ, luật tối thượng – Dhamma. Phật chỉ đại diện cho luật tối thượng dưới hình thể thấy được; tâm xã của ông ấy đại diện cho nó theo cách cho dù là thô hơn.
Đây là ba chỗ nương tựa. Thứ nhất bạn lấy chỗ nương tựa trong Phật, thế rồi bạn lấy chỗ nương tựa trong tâm xã, và thế rồi bạn lấy chỗ nương tựa trong luật tối thượng. Đây là điều đang xảy ra ở đây.
Sarjano, bạn đang đi theo hướng đúng rồi; việc cảm của bạn là đúng hoàn hảo. Một cách trực giác bạn là đúng, chỉ về mặt trí tuệ bạn đang dùng từ sai. Bỏ từ đó đi!
Từ “Tĩnh lặng và biết”, Ch.9 Ông ấy chết trong samadhi
