Tại sao bố mẹ ác thế với con họ? Có bất kì nghĩa nào trong việc làm cho họ chịu trách nhiệm không? Và làm sao người ta có thể tránh phạm cùng sai lầm này?
Bố mẹ là ác với con họ vì bố mẹ có đầu tư nào đó vào chúng. Bố mẹ có tham vọng nào đó mà họ muốn hoàn thành qua con họ – đó là lí do tại sao họ ác. Họ muốn dùng con họ. Khoảnh khắc bạn muốn dùng ai đó, bạn nhất định là ác. Trong chính ý tưởng về dùng ai đó như phương tiện, tính ác đã đi vào, bạo hành đã bước vào.
Đừng bao giờ đối xử với người khác như phương tiện! – vì từng người là mục đích lên bản thân người đó.
Bố mẹ là ác vì họ có các ý tưởng: họ muốn con họ là thế này và thế nọ. Họ muốn con họ giầu có, nổi danh, được kính trọng; họ muốn con họ hoàn thành những bản ngã không được hoàn thành của họ. Con họ sẽ là cuộc hành trình của họ.
Bố muốn là giầu nhưng đã không thể thành công, và giờ chết đang tiến tới; sớm hay muộn anh ta sẽ bị cắt rời khỏi sự sống. Anh ta cảm thấy thất vọng: anh ta còn chưa đạt tới. Anh ta vẫn đang tìm và kiếm… và giờ chết tới – điều có vẻ bất công thế. Anh ta muốn con mình tiến hành công việc, vì con anh ta đại diện cho anh ta. Nó là máu của anh ta, nó là phóng chiếu của anh ta, một phần của anh ta – nó là tính bất tử của anh ta. Ai biết về hồn? Không ai định nghĩa về nó. Mọi người tin, nhưng tin là từ sợ, và sâu bên dưới nghi ngờ còn lại.
Từng niềm tin đều mang nghi ngờ trong bản thân nó. Không có nghi ngờ không thể có bất kì niềm tin nào. Để kìm nén nghi ngờ, chúng ta tạo ra niềm tin – nhưng nghi ngờ vẫn còn gặm nhấm trong lòng như con sâu trong quả táo; nó liên tục ăn ở bên trong bạn, nó liên tục làm mục rữa bạn từ bên trong. Ai biết về Thượng đế và ai biết về hồn? Chúng có thể không có.
Tính bất tử duy nhất được biết tới cho người là qua trẻ con – điều đó là thực tại. Bố biết, “Mình sẽ sống trong con mình. Mình sẽ chết, mình sẽ sớm ở dưới đất, nhưng con mình sẽ ở đây. Và ham muốn của mình vẫn còn chưa được hoàn thành.” Anh ta áp đặt những ham muốn đó, cấy những ham muốn đó vào trong ý thức của con mình: “Con phải hoàn thành chúng. Nếu con hoàn thành chúng, bố sẽ hạnh phúc. Nếu con hoàn thành chúng, con đã trả được món nợ của con cho bố của con. Nếu con không hoàn thành chúng, con đã phản bội bố.”
Điều này là chỗ ác bước vào. Bây giờ, bố bắt đầu tạo khuôn cho con theo ham muốn của anh ta. Anh ta quên rằng con có hồn riêng của nó, rằng con có tính cá nhân riêng của nó, rằng con có sự trưởng thành bên trong riêng của nó để bộc lộ ra. Bố áp đặt ý tưởng của anh ta. Anh ta bắt đầu phá huỷ con.
Và anh ta nghĩ anh ta yêu: anh ta chỉ yêu tham vọng của mình. Anh ta yêu con cũng vì nó sẽ trở thành công cụ; nó sẽ là phương tiện. Đây là điều ác là gì.
Bạn hỏi tôi:
Tại sao bố mẹ ác thế với con cái họ?
Họ không thể đừng được điều đó, vì họ có ý tưởng, tham vọng, ham muốn – chưa được hoàn thành. Họ muốn hoàn thành chúng, họ muốn tiếp tục sống qua con họ. Một cách tự nhiên, họ tỉa, họ cắt, họ tạo khuôn, họ cho con họ hình mẫu. Và đứa con bị phá huỷ.
Việc phá huỷ đó nhất định xảy ra – chừng nào con người mới còn chưa nảy sinh trên trái đất, người yêu vì yêu; chừng nào tư cách cha mẹ mới còn chưa được quan niệm: bạn yêu con chỉ vì niềm vui vô cùng của yêu, bạn yêu con như món quà từ Thượng đế. Bạn yêu con vì Thượng đế đã là như vậy… phúc lành thế cho bạn. Bạn yêu con vì con là sự sống, vị khách từ cái không biết, người đã náu mình vào nhà bạn, vào trong con người bạn, người đã chọn bạn như nơi nương tựa. Bạn biết ơn và bạn yêu con.
Nếu bạn thực sự yêu con, bạn sẽ không cho con các ý tưởng của bạn. Yêu không bao giờ cho bất kì ý tưởng nào, không bao giờ cho bất kì ý thức hệ nào. Yêu cho tự do. Bạn sẽ không tạo khuôn. Nếu con bạn muốn trở thành nhạc sĩ, bạn sẽ không cố làm sao lãng nó. Và bạn biết hoàn toàn rõ rằng là nhạc sĩ không phải là loại việc đúng để làm, rằng nó sẽ nghèo, rằng nó sẽ không bao giờ trở nên rất giầu, rằng nó sẽ không bao giờ trở thành một Henry Ford. Hay con bạn muốn là nhà thơ và bạn biết nó sẽ vẫn còn là người ăn xin. Bạn biết điều đó! Nhưng bạn chấp nhận điều đó vì bạn kính trọng con.
Yêu bao giờ cũng kính trọng. Yêu là tôn kính. Bạn kính trọng! vì nếu đây là ham muốn của Thượng đế để được hoàn thành qua đứa con, thế thì để nó là vậy đi. Bạn không can thiệp, bạn không chen vào đường. Bạn không nói, “Điều này là không đúng. Bố biết cuộc sống nhiều hơn, bố đã sống cuộc sống – con chỉ dốt về cuộc sống và các trải nghiệm cuộc sống. Bố biết tiền nghĩa là gì. Thơ ca sẽ không cho con tiền. Thay vì thế trở thành chính khách đi! hay ít nhất trở thành kĩ sư hay bác sĩ.” Và đứa con muốn trở thành tiều phu, hay đứa con muốn trở thành thợ giầy, hay đứa con đơn giản muốn trở thành kẻ lang thang, và nó muốn tận hưởng sự sống… nghỉ dưới cây, và trên bãi biển, và lang thang khắp thế giới.
Bạn không can thiệp nếu bạn yêu; bạn nói, “Được, với phúc lành của bố con đi đi. Con tìm và kiếm chân lí của con. Con là bất kì cái gì con muốn là. Bố sẽ không chắn đường của con. Và bố sẽ không quấy rối con bằng kinh nghiệm của bố – vì trải nghiệm của bố là trải nghiệm của bố. Con không là bố. Con có thể đã tới qua bố, nhưng con không là bố – con không là bản sao của bố. Con không là bản sao của bố. Con không bắt chước bố. Bố đã sống cuộc đời của bố – con sống cuộc đời của con. Bố sẽ không làm nặng gánh cho con bởi những trải nghiệm không sống của bố. Bố sẽ không làm nặng gánh con bởi những ham muốn chưa được hoàn thành của bố. Bố sẽ giữ cho con sáng. Và bố sẽ giúp con – dù bất kì cái gì con muốn là, là nó đi! với mọi phúc lành của bố và với mọi giúp đỡ từ bố.”
Trẻ con tới qua bạn, nhưng chúng thuộc về Thượng đế, chúng thuộc về toàn thể. Đừng sở hữu chúng. Đừng bắt đầu nghĩ dường như chúng thuộc vào bạn. Làm sao chúng có thể thuộc về bạn được?
Một khi cái nhìn này nảy sinh trong bạn, thế thì – thế thì sẽ không có ác.
Bạn hỏi:
Tại sao bố mẹ ác thế với con cái họ? Có bất kì nghĩa nào trong việc làm cho họ chịu trách nhiệm không?
Không, tôi không nói có bất kì nghĩa nào trong việc làm cho bố mẹ chịu trách nhiệm – vì họ đã khổ vì bố mẹ họ rồi, và điều đó cứ thế mãi…. Việc hiểu là được cần. Tìm người giơ đầu chịu báng không giúp gì. Bạn không thể đơn giản nói, “Tôi đang phá huỷ vì bố mẹ tôi đã phá huỷ tôi – tôi có thể làm được gì?” Tôi biết, bố mẹ có tính phá huỷ, nhưng nếu bạn trở nên tỉnh táo và nhận biết bạn có thể thoát ra khỏi hình mẫu họ đã tạo ra và đã dệt nên quanh bạn.
Bạn bao giờ cũng vẫn còn có năng lực thoát ra khỏi bất kì cái bẫy nào đã từng được đặt quanh bạn! Tự do của bạn có thể đã bị nhốt vào lồng, nhưng tự do là tới mức, là bản chất tới mức nó không thể hoàn toàn bị phá huỷ. Nó bao giờ cũng còn lại, và bạn có thể tìm lại nó. Có thể điều đó là nhiệm vụ khó khăn, gian nan, vất vả, và cần cố gắng, nhưng nó không phải là không thể được.
Chẳng ích gì mà chỉ đổ trách nhiệm, vì điều đó làm cho bạn thành vô trách nhiệm. Đó là điều phân tâm học của Freud đã làm với mọi người – đó là cái hại của nó. Bạn đi tới nhà phân tâm và ông ấy làm cho bạn cảm thấy hoàn toàn thoải mái, và ông ấy nói, “Bạn có thể làm được gì? Bố mẹ bạn đã là như vậy – mẹ bạn đã là như vậy, bố bạn đã là như vậy, việc nuôi dưỡng cho bạn đã là sai. Đó là lí do tại sao bạn khổ từ mọi vấn đề này.” Bạn cảm thấy thoải mái – bây giờ bạn không còn chịu trách nhiệm nữa.
Ki tô giáo đã làm bạn cảm thấy chịu trách nhiệm trong hai nghìn năm, đã làm cho bạn cảm thấy tội lỗi, rằng bạn là tội nhân. Bây giờ phân tâm học đi sang cực đoan kia: nó đơn giản nói bạn không là tội nhân, bạn không cảm thấy tội lỗi – bạn là hoàn toàn được. Bạn quên mọi tội lỗi và bạn quên mọi điều về tội lỗi. Người khác chịu trách nhiệm!
Ki tô giáo đã làm nhiều điều hại bằng việc tạo ra ý tưởng về tội lỗi – bây giờ phân tâm học đã làm nhiều điều hại bằng việc tạo ra ý tưởng từ cực đoan kia, bằng việc tạo ra ý tưởng về vô trách nhiệm.
Bạn phải nhớ: bố mẹ đã làm cái gì đó vì họ đã được dạy làm những điều đó – bố mẹ của họ đã từng dạy họ. Họ đã được nuôi dưỡng lớn lên cũng bởi các bố mẹ; họ đã không tới thẳng từ cõi trời. Cho nên phỏng có ích gì mà đổ trách nhiệm ngược lại sau? Điều đó không giúp gì; nó sẽ không giúp giải quyết bất kì vấn đề nào. Nó sẽ chỉ giúp làm nhẹ gánh cho bạn khỏi tội lỗi. Điều đó là tốt, phần tốt; phần ích lợi của phân tâm học là ở chỗ nó làm nhẹ gánh bạn khỏi tội lỗi. Và phần hại là ở chỗ nó bỏ bạn ở đó; nó không làm cho bạn cảm thấy có trách nhiệm.
Cảm thấy tội lỗi là một điều: cảm thấy trách nhiệm là điều khác. Tôi dạy bạn tính trách nhiệm. Tôi ngụ ý gì bởi tính trách nhiệm? Bạn không chịu trách nhiệm cho bố mẹ bạn, và bạn không chịu trách nhiệm cho bất kì Thượng đế nào, và bạn không chịu trách nhiệm cho bất kì tu sĩ nào – bạn chịu trách nhiệm cho con người bên trong của bạn. Tính trách nhiệm là tự do! Tính trách nhiện là ý tưởng rằng “Tôi phải cầm dây cương kiểm soát cuộc sống của tôi trong tay riêng của tôi. Thế là đủ rồi! Bố mẹ tôi đã từng làm điều hại – bất kì cái gì họ có thể làm họ đã làm rồi: tốt và xấu, cả hai điều này họ đã làm. Bây giờ tôi đã trở thành người chín chắn. Tôi phải nhận mọi thứ trong tay riêng của tôi và bắt đầu sống theo cách nó nảy sinh trong tôi. Tôi phải cống hiến mọi năng lượng cho cuộc sống của tôi bây giờ.” Và ngay lập tức bạn sẽ cảm thấy sức mạnh lớn tới với bạn.
Tội lỗi làm bạn cảm thấy yếu: trách nhiệm làm bạn cảm thấy mạnh. Trách nhiệm cho lại bạn tấm lòng, tin tưởng, tin cậy.
Đó là nghĩa của tính sannyas. Tính sannyas muốn bạn là tự do khỏi Ki tô giáo, Hindu giáo, Jaina giáo, Mô ha mét giáo, và tính sannyas muốn bạn là tự do khỏi phân tâm Freud và những thứ như thế nữa. Tính sannyas muốn bạn sống cuộc sống của bạn một cách đích thực, theo tiếng nói bên trong nhất của bạn, không theo bất kì tiếng nói nào khác từ bất kì chỗ nào. Không theo Kinh Thánh hay theo Koran. Nếu Thượng đế đã nói theo cách nào đó trong Koran, điều đó đã đặc biệt được ngụ ý dành cho Mohammed, không cho bạn. Nó đã là đối thoại của Thượng đế với Mohammed, không với bạn. Bạn sẽ phải tìm ra đối thoại riêng của bạn với Thượng đế. Bạn sẽ phải tìm ra Koran riêng của bạn!
Nếu Jesus đã nói những lời hay đó, chúng là từ đối thoại đã xảy ra giữa ông ấy và tính toàn bộ. Bây giờ đừng liên tục lặp lại chúng. Chúng là vô nghĩa với bạn. Chúng không được sinh ra trong bạn, chúng không là một phần của bạn! Chúng giống như hoa nhựa: bạn có thể mang hoa hồng giả và treo nó vào bụi hồng – vâng, chúng giống như điều đó – nó không như hoa hồng mọc ra từ bản thân bụi hồng.
Bạn có thể lừa mọi người. Những người không biết có thể bị lừa. Họ có thể thấy nhiều hoa đẹp thế đang nở trên bụi hồng, và chúng toàn là hoa giả. Nhưng bạn không thể lừa được bụi hồng – bạn không thể lừa được bản thân bạn. Bạn có thể liên tục lặp lại lời của Jesus, nhưng những lời đó đã không được Thượng đế thốt ra trong xe của bạn; chúng đã không được nói cho bạn. Bạn đang đọc bức thứ được gửi cho ai đó khác! Điều đó là bất hợp pháp; bạn phải không mở phong bì. Bạn phải tìm và tìm ra mối quan hệ riêng của bạn với cái toàn bộ.
Mối quan hệ đó tôi gọi là trách nhiệm. Đáp ứng ngụ ý năng lực tự phát để đặt quan hệ. Đáp ứng ngụ ý năng lực đáp ứng lại các tình huống sự sống tương ứng theo lòng bạn, không theo bất kì ai khác. Khi bạn bắt đầu cảm thấy điều đó, bạn trở thành cá nhân. Thế thì bạn đứng trên chân riêng của bạn.
Và nhớ, nếu bạn đứng trên chân riêng của bạn, chỉ thế thì một ngày nào đó bạn sẽ có khả năng bước không chân và bay không cánh. Ngoài ra thì không đâu.
Và bạn hỏi:
Và làm sao người ta có thể tránh được việc phạm phải cùng sai lầm này?
Chỉ cố hiểu những sai lầm đó thôi. Nếu bạn thấy ra vấn đề, tại sao chúng bị phạm phải, bạn sẽ không phạm vào chúng. Thấy ra chân lí là việc biến đổi. Chân lí giải thoát. Chỉ thấy ra vấn đề! – tại sao bố mẹ bạn đã phá huỷ bạn. Ước muốn của họ đã là tốt, nhưng nhận biết của họ đã không tốt; họ đã không phải là người có nhận biết. Họ muốn bạn hạnh phúc, chắc chắn, họ ao ước bạn có mọi hạnh phúc. Đó là lí do tại sao họ muốn bạn trở thành người giầu, người được kính trọng; đó là lí do tại sao họ kiềm chế các ham muốn của bạn, cắt đi ham muốn của bạn, tạo khuôn bạn, tạo hình mẫu cho bạn, cấu trúc bạn, cho bạn tính cách, đè nén nhiều thứ, ép buộc nhiều thứ. Họ đã làm bất kì cái gì họ có thể làm. Ước muốn của họ là đúng: họ muốn bạn hạnh phúc, mặc dầu họ đã không nhận biết về điều họ đã làm, mặc dầu bản thân họ đã không bao giờ biết hạnh phúc là gì. Họ đã là những người bất hạnh! Và vô nhận biết.
Ước muốn của họ là tốt – đừng cảm thấy giận họ. Họ đã làm bất kì cái gì họ có thể làm. Cảm thấy tiếc cho họ, nhưng đừng bao giờ giận họ. Đừng cảm thấy bất kì giận dữ nào! Họ đã bất lực! Họ bị mắc vào cái bẫy nào đó. Họ đã không biết hạnh phúc là gì, nhưng họ có ý tưởng nào đó rằng người hạnh phúc là người có nhiều tiền. Họ đã làm việc vì điều đó cả đời họ; họ đã phí hoài toàn thể các kiếp sống trong việc kiếm tiền, nhưng họ vẫn còn với ý tưởng ngu xuẩn đó rằng tiền mang lại hạnh phúc. Và họ đã cố đầu độc con người bạn nữa. Họ đã không nghĩ là đầu độc bạn – họ tưởng họ đang rót nước cam lồ vào bạn. Mơ của họ là tốt, ước muốn của họ là tốt, nhưng họ đã là những người bất hạnh và người vô nhận biết – đó là lí do tại sao họ đã làm hại bạn.
Bây giờ nhận biết đi. Tìm hạnh phúc đi. Tìm ra hạnh phúc là thế nào. Thiền, cầu nguyện, yêu. Sống đam mê và mãnh liệt! Nếu bạn đã biết hạnh phúc, bạn sẽ không ác với bất kì ai – bạn không thể thế được. Nếu bạn đã nếm trải bất kì cái gì của sự sống, bạn sẽ không bao giờ có tính phá huỷ với bất kì ai. Làm sao bạn có thể có tính phá huỷ với con riêng của bạn được? Bạn không thể có tính phá huỷ với bất người nào chút nào.
Nếu bạn đã biết nhận biết, thế thì điều đó là đủ. Bạn không cần hỏi “Và làm sao người ta có thể tránh phạm cùng sai lần đó?” Nếu bạn không hạnh phúc và không nhận biết, bạn không thể tránh được việc phạm cùng sai lầm này – bạn sẽ phạm cùng sai lầm này! Bạn nhất định là vậy, bạn mang định mệnh phạm cùng sai lầm này.
Cho nên tôi không thể cho bạn manh mối làm sao tránh được – tôi chỉ có thể cho bạn sự sáng suốt. Sáng suốt là: bố mẹ bạn đã bất hạnh – xin bạn hạnh phúc đi. Bố mẹ bạn đã vô nhận biết – bạn là nhận biết đi. Và hai điều này – nhận biết và hạnh phúc – không thực sự là hai điều mà là hai mặt của cùng một đồng tiền.
Bắt đầu bằng việc là nhận biết và bạn sẽ hạnh phúc! Và người hạnh phúc là người bất bạo hành.
Và bao giờ cũng nhớ: con bạn không phải là người lớn; bạn phải đừng mong đợi từ con bạn những điều của người lớn. Chúng là trẻ con! Chúng có cái nhìn khác toàn bộ, cảnh quan khác. Bạn phải không bắt đầu ép buộc thái độ người lớn của bạn lên chúng. Cho phép chúng vẫn còn là trẻ con, vì chúng sẽ không bao giờ được như vậy lần nữa; và một khi đã mất rồi, mọi người đều cảm thấy luyến tiếc về thời thơ ấu, mọi người cảm thấy những ngày đó đã là những ngày của thiên đường. Đừng quấy rầy chúng.
Đôi khi thật khó cho bạn chấp nhận cái nhìn của con bạn – vì bản thân bạn đã đánh mất nó! Đứa con cố trèo cây; bạn sẽ làm gì? Bạn lập tức trở nên sợ – nó có thể ngã, nó có thể gẫy chân, hay cái gì đó có thể đi sai. Và từ sợ bạn xô ra và bạn ngăn con. Nếu như bạn đã biết việc trèo cây vui làm sao, bạn chắc đã giúp đỡ để con có thể học cách trèo cây! Bạn chắc đã đưa nó tới trường nơi nó được dạy cách trèo cây. Bạn chắc sẽ không ngăn nó lại. Nỗi sợ của bạn là tốt – nó bầy tỏ tình yêu, rằng con có thể ngã, nhưng ngăn đứa trẻ trèo cây là ngăn đứa trẻ trưởng thành.
Có cái gì đó bản chất về việc trèo cây. Nếu con không bao giờ làm điều đó, nó sẽ vẫn còn là cái gì đó nghèo nàn, nó sẽ bỏ lỡ sự phong phú nào đó – cho cả đời nó. Bạn đã lấy đi từ nó cái gì đó đẹp đẽ, và không có cách khác để biết về nó! Về sau trèo cây sẽ trở nên khó hơn cho nó, việc trèo cây sẽ có vẻ ngu hay ngốc hay lố lăng.
Cứ để nó trèo cây. Và nếu bạn sợ, giúp nó, đi và dạy nó. Bạn cũng trèo cùng nó! Giúp nó học để cho nó không ngã. Và thỉnh thoảng, ngã từ cây cũng không tệ. Còn hơn là bị thiếu mãi mãi….
Con muốn đi ra trời mưa và muốn chạy quanh phố trong mưa, và bạn sợ nó có thể bị cảm lạnh hay bị viêm phổi hay cái gì đó – và nỗi sợ của bạn là đúng! Cho nên làm cái gì đó để cho nó kháng cự tốt hơn với lạnh. Đưa nó tới bác sĩ; hỏi bác sĩ nên cho nó uống vitamin nào để cho nó có thể chạy trong mưa và tận hưởng và múa và không có sợ rằng nó sẽ bị cảm lạnh hay sẽ bị viêm phổi. Nhưng đừng ngăn nó. Múa trong phố khi trời mưa là niềm vui thế! Bỏ lỡ điều đó là bỏ lỡ cái gì đó rất có giá trị.
Nếu bạn biết hạnh phúc và nếu bạn nhận biết, bạn sẽ có khả năng cảm con bạn, cách nó cảm.
Đứa con nhảy và múa và hét và la, còn bạn đọc báo, báo ngu của bạn. Và bạn biết cái gì có đó – nó bao giờ cũng là cùng một thứ. Nhưng bạn cảm thấy bị quấy rối. Chẳng có gì trong báo, nhưng bạn cảm thấy bị quấy rối. Bạn ngăn đứa con: “Đừng hét! Đừng quấy rầy bố! Bố đang làm cái gì đó lớn lao – đọc báo.” Và bạn ngăn năng lượng đang chạy đó, cái đang chảy – bạn ngăn sự sôi nổi đó, bạn ngăn sự sống. Bạn đang bạo hành.
Và tôi không nói rằng con bao giờ cũng được phép quấy rối bạn. Nhưng trong một trăm lần, chín mươi lần bạn bị quấy rối không cần thiết. Và nếu bạn không quấy rối nó trong chín mươi lần, đứa trẻ sẽ hiểu. Khi bạn hiểu con, con hiểu bạn – con cái rất, rất có tính đáp ứng. Khi con thấy rằng nó không bao giờ bị ngăn cản, thế thì một khi bạn nói, “Bố đang làm cái gì đó xin con…” đứa con sẽ biết rằng đó không phải là từ bố mẹ, người thường xuyên nhìn để quát nó. Đó là từ bố mẹ, người cho phép mọi thứ. Con cái có cái nhìn khác.
“Bây giờ thầy muốn yên tĩnh” thầy giáo nói, “yên tĩnh để các con có thể nghe thấy tiếng kim rơi.”
Im lặng sâu trùm lên lớp học. Sau quãng hai phút, một giọng nói đầy đau khổ từ phía sau hét lên, “Trời, thả kim đi!”
Hôm đó là ngày đầu tiên tới trường của cậu bé, và ngay khi mẹ nó rời khỏi nó, nó bật khóc. Mặc cho mọi nỗ lực về phần cô giáo và bà hiệu trưởng, nó cứ thế khóc và khóc cho tới chung cuộc, ngay trước bữa trưa, cô giáo nói trong bực dọc, “Trời ơi, câm đi con! Bây giờ là giờ ăn trưa rồi, và vài tiếng nữa con sẽ về nhà và con sẽ gặp lại mẹ.”
Ngay lập tức cậu bé thôi khóc, “Con sẽ về sao?” nói nói. “Con tưởng con phải ở đây đến khi con mười sáu tuổi!”
Chúng có cái nhìn của chúng, việc hiểu của chúng, cách thức của chúng. Cố hiểu chúng đi. Tâm trí hiểu biết bao giờ cũng sẽ tìm ra sự hài hoà sâu nảy sinh giữa bố và con. Chính những người không hiểu biết, vô ý thức, ngu xuẩn, người liên tục vẫn còn đóng trong các ý tưởng của họ và không bao giờ nhìn vào cái nhìn của người khác…. Trẻ em mang tới sự tươi tắn vào trong thế giới. Trẻ em là phiên bản mới của ý thức. Trẻ em là lối vào thiêng liêng tươi mới trong sự sống. Là kính trọng, là hiểu biết đi.
Và nếu bạn hạnh phúc và tỉnh táo, không cần lo nghĩ về cách không phạm phải cùng sai lầm – bạn sẽ không phạm đâu. Nhưng thế thì bạn phải là khác toàn bộ với bố mẹ bạn. Ý thức sẽ mang tới khác biệt đó.
Từ “Bước không chân, bay không cánh và nghĩ không tâm trí”, Ch.2 Đầu tiên nếm con người riêng của bạn
