Thầy là việc dạy

Người này nói: Tôi ước muốn học….

Đây là điều rất mong manh. Bạn có thể học địa lí, hoá học, và những thứ vô nghĩa khác, bằng việc ước muốn học. Mọi người còn học mà không ước muốn, mọi người thậm chí còn học ngược lại với ước muốn của họ. Nhìn trẻ con; chúng bị ép đi tới trường ngược với ước muốn của chúng, chúng không bao giờ ao ước đi tới trường, chúng bị ép buộc – cho dù chúng có thể học. Chúng ra khỏi đại học với các bằng tiến sĩ, và chúng không bao giờ có ước muốn nào để học. Bây giờ chúng đã trở thành tiến sĩ, tiến sĩ văn chương, chúng sẽ trở thành các giáo sư và chúng sẽ dạy những người khác, người không có ước muốn học.

Khi có liên quan tới tri thức về thế giới cho dù không có ước muốn điều đó vẫn có thể được học, nhưng khi có liên quan tới việc biết theo tôn giáo ngay cả với ước muốn, điều đó là không thể được. Ước muốn phải trở thành ham muốn bùng cháy, abhipsa.

Trong tiếng Anh không có từ nào như abhipsa. Nó ngụ ý duy nhất một ham muốn còn được bỏ lại, không cái gì khác. Ngay cả người ham muốn cũng không còn đó, người đó cũng là một phần của ham muốn. Khi ham muốn không là một phần của bạn nhưng bạn đã trở thành một phần của ham muốn, thế thì nó là abhipsa.

Tôi ước muốn học, người này nói. Thầy dạy tôi chứ?

Thầy không thể được yêu cầu theo cách này. Vấn đề không phải là ý định của thầy về dạy; thầy bao giờ cũng sẵn sàng dạy. Vấn đề không phải là thầy có ý định hay không có ý định; thầy là việc dạy. Ngay cả khi thầy đang ngồi im lặng, thầy đang dạy đấy. Thầy đang thở im lặng – thầy đang dạy đấy. Thầy di chuyển – thầy đang dạy đấy. Thầy đang ăn thức ăn – thầy đang dạy đấy. Thầy đang ngủ – thầy đang dạy đấy. Thầy là sự liên tục của thông điệp. Thầy đang dạy.

Có lần chuyện xảy ra: Một người tới một Thiền sư và yêu cầu được dạy. Thầy nói, “Được. Ông ở đây, và ta sẽ dạy ông.” Người này ở lại trong một, hai, ba giờ, thế rồi kiên nhẫn của anh ta đi tới kết thúc.

Nhiều người đã tới rồi đi. Nhiều người đã hỏi nhiều câu hỏi – thầy có nhiều đệ tử, một thiền viện lớn, và thầy nói với mọi người, dạy mọi người, cho họ các phương pháp, giải quyết các vấn đề của họ – và người này đang ngồi ở góc nhà. Anh ta trở nên rất sốt ruột, gần như phát sốt.

Khi anh ta kiếm được thời gian anh ta nói, “Đợi đã. Tôi đã ở đây trong ba giờ và thầy đã chẳng dạy tôi bất kì cái gì!”

Thầy nhìn anh ta và nói, “Ta đã làm gì suốt cả thời gian này? Mọi người tới, họ hỏi ta các câu hỏi, ta đã trả lời. Đã có việc dạy trong đó – không trong câu trả lời mà trong việc trả lời. Ông phải đã quan sát cách ta trả lời. Mọi người tới, họ đón mừng ta, ta đã đáp ứng. Đã có việc dạy. Và đôi khi mọi người tới và họ đơn giản ngồi bên cạnh ta trong im lặng, và ta đã im lặng, họ đã im lặng – đã có việc dạy cho ông. Ta đã làm gì trong ba giờ này, ông ngu vừa vừa chứ! Ta đã dạy ông rồi.” Nhưng người này đâm lúng túng. Anh ta đã không hiểu được đây là kiểu dạy gì.

Thầy không dạy, thầy là việc dạy. Toàn thể con người thầy là thông điệp, thông điệp liên tục. Cách thầy chuyển động mắt, cách thầy làm cử chỉ, cách thầy nhìn bạn – cái gì đó có đó liên tục được truyền đạt. Và nếu bạn không thể thấy được thì bạn mù.

Vấn đề không phải là hỏi thầy: Thầy dạy tôi chứ? Thầy tồn tại vì việc dạy. Công việc riêng của thầy được hoàn thành rồi, công việc riêng của thầy được làm xong rồi. Khi có liên quan tới bản thân thầy bây giờ thì không còn nhu cầu thở thêm nữa, mọi thứ được kết thúc rồi. Nếu thầy nán lại chút ít trên bờ này, đó là vì bạn; bằng không con tầu của thầy đã tới bến rồi. Thực ra, con tầu đã chờ đợi lâu rồi. Nếu thầy nấn ná thêm chút ít trên bờ bên này đó là vì bạn. Đó là để dạy. Đó là để chia sẻ điều thầy đã đạt tới. Vấn đề không phải là hỏi thầy, “Thầy dạy tôi chứ?” Thay vì thế, ngược lại, người ta phải hỏi, “Mình có sẵn sàng để được dạy không?”

Libnani nói: Ta cảm thấy rằng ông không biết cách học.

Khi bạn tới thầy, vấn đề không phải là điều bạn nói. Thầy không bận tâm nghe bạn, điều bạn nói. Thầy cảm điều bạn đang là vậy. Bạn có thể nói, “Tôi ước ao học,” hay bạn có thể nói, “Tôi ham muốn học,” hay bạn có thể nói, “Tôi đang cháy bỏng với ham muốn và tôi sẵn sàng buông xuôi….”

Điều này xảy ra. Mọi người tới tôi và họ nói, “Xin chấp nhận chúng tôi, chúng tôi hoàn toàn thuộc về thầy. Bất kì cái gì thầy muốn làm với chúng tôi, xin cứ làm. Chúng tôi buông xuôi.” Họ chạm chân tôi. Và nếu tôi nói với họ, “Thế thì trở thành sannyasin, được khai tâm đi,” họ nói, “Điều đó khó rồi. Rất rất khó đi lại trong áo choàng mầu cam ở chợ.” Và mới khoảnh khắc trước người này đã nói, “Tôi hoàn toàn thuộc về thầy, đã buông xuôi, và bất kì cái gì thầy muốn làm với tôi, thầy có thể làm.” Anh ta không sẵn sàng ngay cả việc thay đổi trang phục, và anh ta nói rằng anh ta cho phép tôi thay đổi con người của anh ta!

Anh ta không nhận biết về điều anh ta đã nói vừa mới khoảnh khắc trước. Mọi người đang nói trong giấc ngủ của họ, say khướt. Họ không biết họ đang nói gì. Họ có thể chạm chân tôi, nhưng họ không biết họ đang làm gì – vì nếu đó chỉ là cử chỉ, cử chỉ lễ phép, nó là vô nghĩa. Nếu đó chỉ là thói kiểu cách, nó chẳng mang ý nghĩa gì. Nhưng nếu nó là thực, đích thực, thế thì nó có thể trở thành lực biến đổi.

Nhưng nếu ngay lập tức tôi nói, “Đổi quần áo đi,” họ sợ. Và nếu tôi nói, “Đổi con người bạn đi,” làm sao điều đó là có thể cho họ được?… vì nếu chỉ đổi quần áo mà tạo ra phiền phức ở chợ, khi bạn đổi con người bạn, bạn sẽ thường xuyên bị phiền phức. Bất kì chỗ nào bạn đi, bạn sẽ thường xuyên gặp phiền phức vì bạn sẽ là người ngoài. Bạn sẽ thuộc vào một thế giới khác, và không ai sẽ cảm thấy quen thuộc với bạn. Ngay cả người riêng của bạn cũng sẽ trở nên phân tách và rời xa, họ sẽ không có khả năng hiểu bạn, bạn sẽ trở thành người ngoại quốc trong nhà riêng của bạn. Bạn sẽ là người ngoài và mọi người sẽ né tránh bạn, họ sẽ không lại gần bạn. Họ sẽ sợ, vì bệnh của bạn có thể có tính lây nhiễm.

Người ta không cần hỏi thầy; người ta phải chỉ hiện hữu trong sự hiện diện của thầy. Ở Ấn Độ chúng ta dùng từ darshan. Điều đó có nghĩa chỉ hiện hữu trong sự hiện diện của thầy. Không nói bất kì cái gì – thầy có thể biết mà không có việc nói của bạn, và bất kì cái gì bạn nói có thể là không đúng về bạn vì bạn là những mảnh mẩu thế. Mảnh này nói cái gì đó, mảnh khác nói cái gì đó khác – bạn là đám đông, bạn không là một. Khoảnh khắc này bạn nói cái gì đó, khoảnh khắc tiếp bạn thay đổi. Bạn là sự lẫn lộn, hỗn độn.

Khi bạn ở gần thầy, bạn chỉ đặt bản thân bạn vào sự hiện diện của thầy và bỏ cho thầy quyết định bạn là kiểu người gì và cái gì là có thể cho bạn. Để thầy quyết định – không nói bất kì cái gì.

Libnani nói: Ta cảm thấy…. Ông nói rằng ông ước muốn nhưng ta có thể cảm ông – Ta cảm thấy rằng ông không biết cách học. Ông không có năng lực học. Ông không có tính cảm nhận. Ông không có con người nữ tính đó, cái có thể học. Ông không mở. Ta có thể thấy – ông bị đóng từ mọi nơi, thậm chí không có cả lỗ khoá để từ đó cái gì đó có thể bước vào… mọi cửa sổ bị đóng, mọi cửa ra vào bị đóng.

Khi bạn bị đóng bạn có rung động khác quanh bạn. Cho dù từ xa hàng dặm đường thầy có thể cảm thấy liệu người đang tới là đóng hay mở. Người mở có phẩm chất khác: vô trọng lượng, dường như người đó không bước; người đó bay, dường như sức hút không có hiệu lực trên người đó. Người đó không còn là một phần của đất.

Người mở là khác toàn bộ. Khi bạn tới thầy, và nếu bạn là mở, bạn sẵn sàng học.

Người này phải đã là đóng. Anh ta đã tới để học nhưng anh ta đã không sẵn sàng để mở. Làm sao bạn có thể học nếu bạn không mở? Một tâm trí đầy những định kiến, quan niệm, lí thuyết, kinh sách, tri thức thì không có năng lực học. Để học người ta phải dỡ bỏ trước hết. Dỡ bỏ là cách học.

Bất kì cái gì bạn biết, bạn phải bỏ nó đi; phiến đá sạch được cần. Bạn bị chất vào quá nhiều; quá nhiều tri thức bạn mang đã có trong đầu bạn. Người này phải đã là một học giả hay cái gì đó, bác học. Anh ta có thể đã biết Koran, có thể đã nhồi nhét nó một cách đầy đủ, có thể đã lặp lại nó theo trí nhớ.

Thầy nói, “Ta cảm thấy rằng ông không biết cách học. Ông đã tới ta nhưng ông đã không tới ta. Ông đã mang mọi hành lí của ông – rác, thứ mục nát, bên trong tâm trí. Vứt nó ra đi!” Chỉ thế thì mới có khả năng rằng ông có thể học cái gì đó.

Một người tới Ramana Maharshi và nói, “Tôi đã tới từ rất xa, đâu đó ở Đức, và tôi đã tới để học từ thầy.” Ramana nói, “Thế thì ông đi chỗ nào đó khác đi, vì ở đây chúng ta dạy dỡ bỏ. Học không phải là cách thức của chúng ta. Ông đi chỗ nào đó khác đi.”

Ông ta có thể đã là một học giả người Đức, ông ta có thể đã biết Veda, Upanishad, điều đó có thể là vậy vì việc học của ông ta mà ông ta đã trở nên quan tâm tới Ramana. Đọc Upanishad, ham muốn nảy sinh để tìm thấy một người biết. Đọc qua các trang của Veda người ta trở nên bị say mê, bị mê hoặc, bị hấp dẫn, bị thôi miên. Người ta bắt đầu đi tìm người là người thấy mà Veda nói tới, người có tầm cỡ của người thấy của Upanishad – người biết. Ông ta có thể đã tới vì các kinh sách.

Nhưng bạn không biết người biết. Ông ấy bao giờ cũng chống lại kinh sách. Kinh sách có thể dẫn đường cho ông ấy, nhưng ông ấy sẽ bảo bạn bỏ mọi kinh sách. Chiếc thang mà qua nó bạn đã tới – ông ấy sẽ nói, “Vứt nó đi! Bây giờ ông đã tới ta nên không cần Veda và Upanishad và Koran; ông bỏ chúng đi! Bây giờ ta ở đây, sống động.”

Jesus nói: Ta là chân lí, không cần mang kinh sách lại đây. Ramana nói, “Thế thì ông đi chỗ nào khác đi, vì ở đây chúng ta dạy dỡ bỏ. Nếu ông sẵn sàng dỡ bỏ, ở lại đây. Nếu ông đã tới để học nhiều hơn, thế thì đây không phải là chỗ đúng. Thế thì đi chỗ nào đó khác đi – đại học tồn tại cho việc học. Khi ông tới ta, tới để dỡ bỏ đi. Đây là đại học dành cho dỡ bỏ, đại học để tạo ra vô trí, đại học nơi bất kì cái gì ông đã biết sẽ bị lấy đi.”

Mọi tri thức của bạn đều phải bị bỏ đi để cho bạn trở thành việc biết, để cho bạn có được sự hoàn hảo, sự sáng tỏ, để cho mắt bạn không bị chất đầy với những thứ này, hay các lí thuyết, với các định kiến, quan niệm; để cho mắt bạn có sự sáng tỏ, tuyệt đối sáng tỏ và trong suốt, để cho bạn có thể thấy. Chân lí đã có đó rồi. Nó bao giờ cũng ở đó.

Libnani nói: Ta cảm thấy rằng ông không biết cách học.

Người: Thầy có thể dạy tôi cách học không?

Phải đã là một người rất logic. Anh ta phản ứng một cách logic. Anh ta nói, “Được, nếu thầy nghĩ tôi không sẵn sàng học, thế thì dạy tôi cách học đi.” Thầy có thể dạy tôi cách học không?

Với logic đây là vấn đề: vấn đề vẫn còn như cũ. Libnani nói: Ta cảm thấy rằng ông không biết cách học. Người này cho lời đáp logic. Nếu như anh ta là người của việc hiểu, không phải người của logic, anh ta chắc đã nhắm mắt lại. Anh ta chắc đã nhìn vào bên trong, anh ta chắc đã quan sát con người riêng và cái ngã của mình: “Libnani đã nói gì nhỉ? Ông ấy nói ông ấy cảm thấy rằng mình không biết cách học” – anh ta chắc đã quan sát con người riêng của mình.

Nếu như anh ta là con người của việc biết thế thì anh ta chắc đã suy ngẫm về điều đó. Anh ta chắc đã nói với Libnani, “Tôi sẽ đi và suy ngẫm về nó, điều thầy đã nói. Thầy đã nói một chân lí lớn. Thầy đã bắt đầu dạy tôi. Tôi đã học được cái gì đó – rằng tôi không biết cách học! Tôi đã biết ít nhất chỉ chừng này thôi. Điều này có thể trở thành việc bắt đầu tốt. Tôi sẽ đi và tôi sẽ suy ngẫm về nó. Nó là chân lí có hiệu lực tới mức thầy đã nói cho tôi. Thầy đã cảm thấy một cách đúng đắn. Bây giờ để tôi quan sát bản thân tôi để hiểu bất kì cái gì thầy đã nói cho tôi.”

Nhưng không, người này phải đã là một người logic; không phải là người của việc biết nhưng là người biết, am tường. Anh ta cãi chuyện này như một luật sư. Anh ta nói, “Đây là tranh luận.” Anh ta nói, “Được, nếu thầy cảm thấy rằng tôi không biết cách học, thầy có thể dạy tôi cách học không?” Lần nữa nhấn mạnh là vào thầy: “Thầy có thể dạy tôi không?” Nhấn mạnh đã không dịch chuyển đi chút ít nào.

Anh ta liên tục nghĩ rằng chân lí là cái gì đó để được dạy, còn Libnani đang nhấn mạnh vào sự kiện là chân lí là cái gì đó để được học. Và đó là tính cực của họ. Rất tinh tế. Anh ta đã bỏ lỡ vấn đề. Anh ta lại nói cùng điều: Thầy có thể dạy tôi cách học không?

Libnani: Ông có thể học cách để ta dạy ông không? Nhấn mạnh vẫn còn là như vậy về cả hai phía. Libnani lại nói: Ông có thể học cách để ta dạy ông không?

Chân lí không thể được dạy. Nhưng nó có thể được học. Và nếu bạn nghĩ rằng nó có thể được dạy, bạn sẽ liên tục lang thang, lang thang và lang thang. Bạn có thể gặp nhiều thầy giáo và thầy, nhưng bạn sẽ không gặp chân lí vì từ chính lúc bắt đầu bạn đã lấy bước sai. Nhấn mạnh phải là ở chỗ chân lí có thể được học. Nhấn mạnh là vào đệ tử, và nếu đệ tử sẵn sàng, thầy xuất hiện.

Và tính đệ tử là gì? Nó là tính mở. Nó là tính cảm nhận. Nó là thái độ đón chào. Nó là tin cậy.

Bạn đã bao giờ quan sát hoa hồng chưa? Chiều tối khi mặt trời lặn và ngày qua rồi và hoa hồng đã có ngày của nó và giờ là lúc tan biến, cánh hoa hồng bắt đầu rụng, từ từ, hướng tới đất, không ngần ngại gì. Cánh hồng, tinh tế thế, nhưng mạnh mẽ thế, không ngần ngại về nơi nó rơi xuống, nơi nó đi, liệu có đất nào để tìm ra không, để nghỉ ngơi, để đi ngủ, để chết – hay nó rơi vào vực thẳm không đáy? Ai biết? Nhưng không ngần ngại. Mềm mại thế, tinh tế thế, nhưng mạnh mẽ thế, không có bất kì không chắc chắn nào, không có bất kì bám víu nào vào hoa thêm nữa. Thời gian đã tới. Nó đơn giản rời khỏi hoa và rơi xuống đất.

Thầy Sufi thường nói với đệ tử của ông ấy: Đơn giản tin cậy. Chẳng phải những cánh hoa lả tả rơi xuống y như vậy sao?

Khi bạn tới thầy, giống như cánh hoa hồng đi. Rơi vào trong thầy, rơi vào thầy y như vậy – như cánh hồng rơi xuống đất không ngần ngại, tuyệt đối tin cậy rằng đất phải có đó – để nghỉ ngơi, để chết, mà không có nỗ lực nào của riêng nó. Chính sức hút của trái đất làm công việc này – cánh hoa chỉ phải tin cậy. Nếu nó tin cậy, nó không bám vào cây, nó chỉ tin cậy và lả tả rơi xuống.

Đơn giản tin cậy! Đó là điều tính đệ tử là gì. Chẳng phải những cánh hoa lả tả rơi xuống y như vậy sao?

Từ “Y như vậy”, Ch.1 Giáo huấn không thể được dạy