Phúc lạc là rất tinh tế. Tiếng nói của điều thiêng liêng là tiếng thì thào. Duy nhất những người đã giải phóng bản thân họ khỏi sức lôi cuốn của tiếng nói vô dụng, người không còn bị hấp dẫn bởi chúng, có thể nghe thấy nó – nhưng chúng ta sống trong đám đông ồn ào. Hương vị của điều thiêng liêng là rất tinh tế, chỉ những người có năng lực nếm trải đã không bị phá huỷ bởi việc chạy theo kích thích sẽ có khả năng trải nghiệm nó.
Nhưng mọi giác quan của chúng ta đều bồn chồn với kích thích. Và luật của giác quan là ở chỗ chúng càng được cho nhiều kích thích, nhu cầu kích động của chúng càng nhiều hơn. Điều đó giống như một người uống một cốc rượu hôm nay và trở nên vô ý thức; ngày mai người đó sẽ cần hai cốc – một cốc sẽ là không đủ. Người đó đã phát triển năng lực hấp thu một cốc rượu, cho nên bây giờ một cốc sẽ không đủ để tạo ra cùng hiệu quả. Ngày mai hai cốc sẽ được cần tới, và ngày kia thậm chí hai cốc sẽ không đủ. Thân thể sẽ có khả năng hấp thu hiệu quả của chúng, cho nên bây giờ ba cốc sẽ được cần. Và thời gian có thể cũng tới khi rượu trở thành giống như nước và không ảnh hưởng tới người đó chút nào. Thế thì nhiều chất độc gây say hơn sẽ được cần tới.
Ở Assam vẫn có một giáo phái Tantra nhỏ nuôi rắn trong nhà. Các kiểu chất độc khác không còn tạo ra say trong những người này, chỉ nếu rắn cắn vào lưỡi họ thì mới có mức độ say nào đó.
Dần dần, dần dần, trong cuộc đua điên này về kích thích chúng ta mất đi mọi sự nhạy cảm. Chúng ta càng dùng các chất kích thích mạnh, năng lực của các giác quan để cảm và trải nghiệm càng giảm đi – theo cùng tỉ lệ. Thế thì kích thích ngày càng nhiều hơn được cần tới, và không có tận cùng cho nó. Chung cuộc, các giác quan hoàn toàn tê liệt.
Nếu bạn ưa thích thức ăn với chất kích mạnh cho giác quan, năng lực nếm của bạn sẽ nhanh chóng biến mất. Thế thì, không thành vấn đề bạn thêm vào bao nhiêu gia vị, bạn sẽ thấy thức ăn vô vị. Mối quan tâm tới gia vị này là gì? Chúng có kích thích mạnh đánh thức các nụ vị giác của bạn. Nhưng cái chúng ta lấy để gây kích thích bắt đầu có hiệu quả yếu đi. Thế thì nếu bạn ăn thức ăn không có gia vị, nó sẽ có vẻ nhạt nhẽo. Bạn sẽ đánh mất cảm giác về thức ăn nào sẽ mang vị giống thế nào; năng lực nếm của bạn sẽ bị giảm đi. Điều này dường như nghịch lí: trong nỗ lực của bạn để làm tăng việc cảm nhận thưởng thức, năng lực thưởng thức của bạn đã giảm đi. Bạn không thể thưởng thức thức ăn theo cùng cách như Mahavira hay Phật chắc đã thưởng thức.
Đó là lí do tại sao tôi thường nói rằng khó tìm ra những người tận hưởng nhiều hơn những người chúng ta gọi là người từ bỏ, vì bất kì cái gì họ trải nghiệm là rất thuần khiết. Hương vị Phật trải nghiệm từ uống nước – bạn sẽ không có khả năng có được ngay cả từ việc uống rượu, vì các giác quan càng ít bị kích thích, chúng càng còn lại nhiều năng lực tinh tế và được vi chỉnh hơn.
Nếu bạn thường nghe nhạc rock to, bạn sẽ không có khả năng nghe thấy tiếng hót nhẹ nhàng của chim – nhưng chúng nữa cũng có tiếng hót của chúng. Bạn sẽ không có khả năng nhận ra tiếng dế kêu trong tĩnh lặng – nhưng dế nữa có tiếng kêu của nó. Gió luồn qua cây có bài ca trong việc thì thào của chúng – nhưng bạn sẽ không có khả năng nghe thấy nó. Và những kích thích chừng nấy này chắc chắn là đủ để ngăn cản bạn khỏi nghe thấy tiếng vọng của bài ca nảy sinh từ bên trong tim riêng của bạn. Bạn sẽ không bao giờ có khả năng biết tới nhạc của omkar cái vang vọng trong chiều sâu của bầu trời bên trong nhất của bạn. Và ai đó chưa bao giờ nghe thấy nhạc trong lòng mình thì đã không nghe thấy bất kì cái gì chút nào. Người đó vẫn còn bỏ lỡ giai điệu tối thượng.
Cho nên trước khi chúng ta đi vào trong lời kinh này, điều đầu tiên cần nhớ trong tâm trí là thế này: rằng việc lao vào kích động của bạn càng lớn, năng lực trải nghiệm của bạn càng nhỏ. Đó là lí do tại sao có nhiều kích động trên thế giới ngày nay, nhưng có rất ít trải nghiệm. Chưa bao giờ có trước đây là việc nhiều loại vui thú khác nhau hiện sẵn có trên thế giới. Ngay cả trong kinh sách cổ, các mô tả về cõi trời không nhắc tới sự phong phú vui thú như thế. Mọi thứ tưởng tượng được đã được hiện thực hoá; khoa học đã làm cho các mơ ước của chúng ta trở thành thực. Có nhiều phương pháp khác nhau thế để trải nghiệm nhiều thế – nhưng người trải nghiệm, người này, đã trở nên không nhạy cảm toàn bộ.
Mới vài ngày trước đây một cô gái trẻ người Mĩ đã tới gặp tôi. Cô ấy bảo tôi rằng cô ấy đã đọc cuốn sách của tôi, Từ dục tới siêu ý thức. Sau khi đọc nó cô ấy đã tới tôi và nói, “Tôi không có bất kì quan tâm nào tới thiền, mà tôi cũng không tìm kiếm Thượng đế. Nhưng tôi không cảm thấy hay có bất kì thích thú nào từ dục, và tôi lo nghĩ về điều này. Tôi không trải nghiệm bất kì loại thích thú nào, tôi không cảm thấy bất kì cảm giác nào dù là bất kì cái gì. Tôi đã được các bác sĩ điều trị, tôi đã được phân tích bởi các nhà tâm lí, tôi đã tiêu phí hàng nghìn đô la, và tôi vẫn không nhận được bất kì vui thú nào từ dục chút nào.
Vì thầy đã viết cuốn sách này, tôi nghĩ tôi nên tới thầy.” Thế là tôi hỏi cô ấy những thực nghiệm nào cô ấy đã thử với dục.
Bạn có thể đã không nghe nói về điều này, nhưng nó đã trở thành rất phổ biến ở Mĩ: họ đã làm ra dương vật máy, máy rung, theo hình dạng của dương vật đàn ông, nó vận hành bằng pin hay điện. Cho nên người đàn bà này đã từng dùng máy rung. Bây giờ, nếu bạn dùng máy rung giác quan dục của bạn sẽ trở nên không nhạy cảm toàn bộ vì không dương vật đàn ông nào có thể có cùng sức mạnh như máy rung điện. Cho nên tôi bảo cô ấy, “Bạn không có bất kì vấn đề nào khác hơn cái máy rung này. Nó đã phá huỷ bạn, cho nên bỏ nó đi.” Dù đó có thể là bất kì giác quan nào, nếu bạn rơi vào việc lao điên cuồng vào mỗi lúc nhiều kích thích hơn – và chắc chắn máy rung là rất kích thích – tới mức năng lực cảm giác sẽ bị mất.
Bạn sẽ ngạc nhiên mà biết rằng Tantra đã làm thực nghiệm để tạo ra các trải nghiệm tinh tế ngay cả với tính dục. Nó đã thấy rằng ngay cả cọ sát giữa các cơ quan dục là không cần thiết. Thay vì thế, năng lượng dục mà nảy sinh ở trung tâm dục có thể được cảm thấy mà không có sự hiện diện hay giúp đỡ của người khác. Điều đó thậm chí còn tinh tế hơn và thích thú của nó thậm chí còn sâu hơn. Nhưng ngay cả trước lúc cảm giác này đạt tới trung tâm dục của bạn, đã có quá nhiều kích động – vì năng lượng của bạn đã tạo ra cọ sát bên trong; người kia không hiện diện, nhưng cọ sát tinh tế đã bắt đầu bên trong bạn. Ngay cả điều đó cũng là thô! Cho nên Tantra đã thực nghiệm với việc cảm: phải không có vang vọng trong thân thể, chỉ kinh nghiệm về năng lượng dục trong việc cảm. Điều đó thậm chí còn tinh tế hơn, nhưng vẫn có cọ sát… cho nên thế thì thậm chí không có trong việc cảm nữa! Tantra lấy kinh nghiệm này ở bên dưới tầng cảm, tới chỗ vô thức nằm – nơi chúng ta thậm chí không biết cái gì đang diễn ra. Chiều sâu của kinh nghiệm trong dục mà đã xảy ra qua Tantra đã không được đạt tới theo bất kì cách nào khác, ở bất kì chỗ nào trên thế giới. Bạn liên tục lấy kinh nghiệm này mỗi lúc một sâu hơn và sâu hơn…
Nếu bạn biết cái gì đó về khoa học mật chú, thế thì bạn sẽ biết rằng mật chú bắt đầu với việc ngân nga một âm, chẳng hạn, Om. Cho nên bạn ngân nga Om nhưng điều đó trở thành việc kích thích, và cọ sát được tạo ra – âm thanh của bạn đụng với bầu không khí và toàn thể sự việc trở thành thô. Cho nên cách đúng là bắt đầu ngân nga với môi mím, để Om liên tục vang vọng bên trong. Không cái gì được nghe thấy ở bên ngoài, nhưng bên trong bạn bắt đầu tận hưởng nó. Nhưng việc cọ sát vẫn có đó ngay cả ở bên trong, cho nên dần dần, dần dần bạn bỏ việc ngân nga Om ngay cả ở bên trong – bạn không làm nó, bạn chỉ cố nghe liệu có tiếng vang vọng của Om ở bên trong không. Và có tiếng vọng của Om ở bên trong. Nó có thể được nghe thấy chỉ khi chúng ta không làm nó. Chúng ta gọi điều đó là ajapa jap, nghĩa là âm vô âm. Chúng ta không tạo ra âm này nhưng nó đang xảy ra.
Khi chúng ta đi xuống sâu hơn vào trong những cái tinh tế, chúng ta sẽ phải bỏ gắn bó của chúng ta với kích động. Có một chỗ bên trong mà trống rỗng bất kì kích động nào, cái mà Phật đã gọi là shunya, cái rỗng. Nó đã được gọi là rỗng vì không kích động nào tồn tại ở đó. Và chừng nào bạn chưa có trải nghiệm về điều này, bạn sẽ không có khả năng trải nghiệm phúc lạc chút nào. Bây giờ cố hiểu khác biệt này: hạnh phúc được sinh ra từ cảm giác, còn phúc lạc được sinh ra từ vô cảm giác. Trong hạnh phúc có cọ sát được tham gia vào; trong phúc lạc có rỗng, an bình.
Đó là lí do tại sao, trong tìm kiếm hạnh phúc, mọi hạnh phúc biến thành khổ – vì bạn cần cảm giác mỗi lúc một lớn hơn về hạnh phúc. Hôm nay người đàn bà dường như là đẹp, nhưng sau khi ở cùng cô ấy trong vài ngày, cô ấy không còn dường như là đẹp thế. Sau khi ở cùng cô ấy trong vài ngày thêm nữa bạn sẽ cần một người đàn bà thậm chí đẹp hơn, vì các giác quan của bạn có lúc đó trở nên quen với mức độ khuấy động đó – cho nên bây giờ bạn cần kích thích lớn hơn.
Một người bạn tới gặp tôi; có tranh chấp lớn giữa chồng và vợ anh ta. Sau khi tôi đã nghe cả hai bên, tôi cảm thấy rằng không tồn tại bất kì điểm gặp gỡ nào giữa họ. Tôi hỏi họ, “Xin nói cho tôi một cách chân thực… các bạn có thậm chí nhìn vào nhau chưa?”
Người chồng bảo tôi rằng từ khi tôi yêu cầu anh ta phải chân thực, ngay cả khi anh ta làm tình với vợ mình, anh ta thực tại đã nghĩ về diễn viên phim nào đó. Không tưởng tượng về diễn viên phim nào đó, anh ta không thể làm tình được với vợ anh ta. Anh chồng nghĩ rằng điều này đã chỉ xảy ra cho anh ta, nhưng thế rồi vợ anh ta nói, “Vì giờ đây chuyện này đang được thảo luận… để thực thà, chừng nào tôi không thể tưởng tượng được anh ta là người đàn ông mà tôi đã yêu trước khi tôi lấy, tôi không thể làm tình với anh ta.”
Bạn có biết mọi điều này ngụ ý gì không? Không ai trong họ yêu người kia. Và không có hai người trong nhà đó mà bốn người: hai nhân vật tưởng tượng đang đứng giữa chồng và vợ. Và bởi vì hai nhân vật đó không bao giờ có thể có bất kì gặp gỡ nào giữa họ. Và cả hai là bất lực, vì bây giờ không kích động nào còn lại giữa họ.
Với kinh nghiệm, kích động chết đi – đó là lí do tại sao hạnh phúc biến thành khổ. Cái mà bạn còn chưa trải nghiệm vẫn xuất hiện để hứa hẹn hạnh phúc, nhưng khi bạn có được nó, cùng kinh nghiệm này trở thành khổ. Khoảnh khắc bạn có nó, nó trở thành bất hạnh. Hạnh phúc trở thành bất hạnh vì kinh nghiệm về kích động đòi hỏi kích thích mỗi lúc một lớn hơn. Và với từng kinh nghiệm tính nhạy cảm của bạn liên tục giảm đi cho tới khi một thời điểm tới khi bạn không thể trải nghiệm được bất kì cái gì, vì mọi giác quan của bạn đã trở nên hoàn toàn đờ đẫn, chúng tất cả đã trở thành liệt. Và thế rồi bạn bắt đầu việc tìm kiếm kinh nghiệm tối thượng.
Khi một người trở nên già… Tôi gọi một người là người già không phải vì tuổi tác của người đó nhưng vì người đó đã làm tê liệt mọi giác quan của mình bằng việc chạy theo kích động. Điều này thậm chí có thể xảy ra trong tuổi thanh niên, trong thời thơ ấu. Ngày nay ở Mĩ nó đã xảy ra trong thời thơ ấu. Ngày nay không phải mất thời gian rất lâu; không cần đợi cho tới tuổi già. Nếu, như đứa trẻ, bạn được cho nhiều cách thế để trải nghiệm kích động, các giác quan của bạn sẽ bị đờ đẫn. Và sau khi điều đó đã xảy ra, người khởi hành đi tìm phúc lạc: “Hồn ở đâu? Hồn vũ trụ ở đâu?” Thế thì điều đó trở thành khó, vì trên việc tìm kiếm này bạn sẽ cần tính nhạy cảm thuần khiết.
Mahavira và Phật bỏ cung điện và trốn đi chỉ là bề ngoài. Sự thật sâu hơn là ở chỗ họ đã từ bỏ chỗ của kích động để cho họ có thể thu lại sự thuần khiết tự nhiên của các giác quan của họ. Họ đã làm theo cách của họ với rừng, điều ngụ ý họ đi hướng về tự nhiên, hướng về tính tự nhiên, để cho rác rưởi đã tích tụ, cái đã chắn các cánh cửa bên trong của việc trải nghiệm, có thể bị loại bỏ. Chỉ khi điều đó đã được làm chúng ta mới bắt đầu trở nên nhạy cảm lần nữa. Chỉ thế thì chúng ta mới có khả năng nghe thấy cái chỉ có thể được nghe bởi tính nhạy cảm tinh tế nhất. Chỉ thế thì chúng ta mới có khả năng thấy cái mà chỉ có thể được thấy bằng sự tinh tế nhất của cái nhìn.
Từ “Tiếng nói của im lặng”, Ch.4 Ham muốn về cảm giác
