{"id":6450,"date":"2026-09-21T09:48:29","date_gmt":"2026-09-21T02:48:29","guid":{"rendered":"https:\/\/reikivietnam.org\/?p=6450"},"modified":"2026-09-21T09:48:29","modified_gmt":"2026-09-21T02:48:29","slug":"su-song-la-mau-thuan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/reikivietnam.org\/?p=6450","title":{"rendered":"S\u1ef1 s\u1ed1ng l\u00e0 m\u00e2u thu\u1eabn"},"content":{"rendered":"<p><em>Osho \u01a1i, t\u00f4i bi\u1ebft r\u1eb1ng th\u1ea7y y\u00eau th\u00edch c\u00e1c m\u00e2u thu\u1eabn. Nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 m\u00e2u thu\u1eabn t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn b\u00e2y gi\u1edd nh\u01b0 hai m\u1eb7t c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n. Nh\u01b0ng h\u00f4m nay sau b\u00e0i gi\u1ea3ng m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e2u h\u1ecfi v\u1eabn n\u1ea3y sinh.<\/em><\/p>\n<p><em>M\u1ed9t m\u1eb7t th\u1ea7y n\u00f3i t\u1ed1t v\u00e0 x\u1ea5u l\u00e0 hai m\u1eb7t c\u1ee7a c\u00f9ng m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n v\u00e0 c\u1ea3 hai ph\u1ea3i hi\u1ec7n h\u1eefu v\u00e0 c\u00e1i n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec7n h\u1eefu m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i kia. M\u1eb7t kh\u00e1c th\u1ea7y mu\u1ed1n t\u1ea1o ra m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ed1t h\u01a1n v\u1edbi c\u00e1c sannyasin c\u1ee7a th\u1ea7y.<\/em><\/p>\n<p><em>M\u1ed9t m\u1eb7t th\u1ea7y b\u1ea3o ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng ngh\u0129 d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng t\u01b0\u01a1ng lai. M\u1eb7t kh\u00e1c th\u1ea7y n\u00f3i v\u1ec1 th\u1ebf chi\u1ebfn th\u1ee9 ba \u0111ang t\u1edbi.<\/em><\/p>\n<p><em>M\u1ed9t m\u1eb7t th\u1ea7y b\u1ea3o ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng ao \u01b0\u1edbc b\u1ea5t k\u00ec c\u00e1i g\u00ec. M\u1eb7t kh\u00e1c d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 th\u1ea7y mu\u1ed1n n\u00e9 tr\u00e1nh th\u1ebf chi\u1ebfn th\u1ee9 ba.<\/em><\/p>\n<p><em>M\u1ed9t m\u1eb7t th\u1ea7y n\u00f3i m\u1ecdi th\u1ee9 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 ch\u00fang v\u1eady, kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ee5c \u0111\u00edch, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t t\u1edbi, \u0111\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i. M\u1eb7t kh\u00e1c: Th\u1ea7y \u0111ang l\u00e0m g\u00ec \u1edf \u0111\u00e2y? Ch\u00fang t\u00f4i \u0111ang l\u00e0m g\u00ec \u1edf \u0111\u00e2y?<\/em><\/p>\n<p><em>T\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m th\u1ea5y c\u00f3 c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi, nh\u01b0ng t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9 r\u00f5 n\u00f3 ra. Th\u1ea7y c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ec9 ra \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Anand Suresh,<\/p>\n<p><em>Kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00f4i y\u00eau th\u00edch m\u00e2u thu\u1eabn<\/em>: s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u00e0 m\u00e2u thu\u1eabn. B\u1ea3n th\u00e2n s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 ch\u1ec9 th\u00f4ng qua m\u00e2u thu\u1eabn. Ch\u00ednh t\u00e2m tr\u00ed \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n theo logic Aristotle tr\u1edf th\u00e0nh b\u1ecb qu\u1ea5y r\u1ed1i v\u00ec m\u00e2u thu\u1eabn. Logic Aristotle cho b\u1ea1n t\u00e2m tr\u00ed tuy\u1ebfn t\u00ednh, t\u00e2m tr\u00ed m\u1ed9t chi\u1ec1u. N\u00f3 n\u00f3i: A ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 A v\u00e0 kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 B, v\u00e0 B ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 B v\u00e0 kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 A, v\u00e0 trong hai ngh\u00ecn n\u0103m t\u00e2m tr\u00ed ch\u00fang ta \u0111\u00e3 b\u1ecb \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh b\u1edfi logic n\u00e0y.<\/p>\n<p>Logic n\u00e0y kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f3 b\u1ea5t k\u00ec th\u1ed1ng tr\u1ecb n\u00e0o tr\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec1n b\u00ed, v\u00e0 b\u00e2y gi\u1edd ngay c\u1ea3 c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u0169ng \u0111ang tho\u00e1t kh\u1ecfi nh\u00e0 t\u00f9 Aristotle. N\u1ebfu b\u1ea1n mu\u1ed1n l\u00e0 th\u1ef1c v\u1edbi s\u1ef1 s\u1ed1ng, b\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo Aristotle; l\u00e0 th\u1ef1c v\u1edbi s\u1ef1 s\u1ed1ng b\u1ea1n s\u1ebd ph\u1ea3i n\u00f3i m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u nh\u01b0 ch\u00fang v\u1eady. N\u1ebfu b\u1ea1n mu\u1ed1n l\u00e0 th\u1ef1c v\u1edbi Aristotle th\u1ebf th\u00ec b\u1ea1n s\u1ebd ph\u1ea3i k\u00ecm n\u00e9n v\u00e0i \u0111i\u1ec1u c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng, \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 n\u00e9 tr\u00e1nh, kh\u00f4ng nh\u00ecn v\u00e0o ch\u00fang, ch\u1ec9 ch\u1ecdn c\u00e1i ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi logic c\u1ee7a b\u1ea1n.<\/p>\n<p>To\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 t\u1ed3n t\u1ea1i m\u00e3i cho t\u1edbi gi\u1edd theo logic m\u1ed9t chi\u1ec1u &#8211; v\u00e0 s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i l\u00e0 \u0111a chi\u1ec1u, n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft r\u1ec5 trong m\u00e2u thu\u1eabn. Th\u1ef1c ra, g\u1ecdi n\u00f3 l\u00e0 m\u00e2u thu\u1eabn th\u00ec l\u1ea1i l\u00e0 d\u00f9ng l\u1eddi t\u1eeb Aristotle.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec1n b\u00ed d\u00f9ng t\u1eeb &#8216;ngh\u1ecbch l\u00ed&#8217;, kh\u00f4ng d\u00f9ng t\u1eeb &#8216;m\u00e2u thu\u1eabn&#8217;. Trong ch\u00ednh t\u1eeb &#8216;m\u00e2u thu\u1eabn&#8217; c\u00f3 s\u1ef1 k\u1ebft \u00e1n: c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 sai, c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t cho \u0111\u00fang. Nh\u01b0ng ngh\u1ecbch l\u00ed l\u00e0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c to\u00e0n b\u1ed9: kh\u00f4ng c\u00e1i g\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t cho \u0111\u00fang. Ngh\u1ecbch l\u00ed l\u00e0 huy\u1ec1n, kh\u00f3 n\u1eafm b\u1eaft, kh\u00f4ng gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>S\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i l\u00e0 huy\u1ec1n. To\u00e1n h\u1ecdc kh\u00f4ng c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c hi\u1ec3u n\u00f3; t\u00e2m tr\u00ed ho\u00e0n to\u00e0n b\u1ea5t l\u1ef1c trong vi\u1ec7c hi\u1ec3u n\u00f3, v\u00ec t\u00e2m tr\u00ed ch\u1ec9 bi\u1ebft m\u1ed9t c\u00e1ch. C\u00e1ch c\u1ee7a Aristotle l\u00e0 c\u00e1ch c\u1ee7a t\u00e2m tr\u00ed. V\u00e0 b\u1ea5t k\u00ec ai bi\u1ebft s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u1ec1u bi\u1ebft r\u1eb1ng Aristotle \u0111\u00e3 l\u00e0 th\u1ea3m ho\u1ea1, l\u1edbn nh\u1ea5t \u0111\u00e3 bao gi\u1edd t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. V\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y l\u00e0 cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a tri\u1ebft h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, cha c\u1ee7a khoa h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i! Nh\u01b0ng c\u00f3 nh\u1eefng v\u00f9ng l\u00ean ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u00f4ng \u1ea5y. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec1n b\u00ed bao gi\u1edd c\u0169ng v\u00f9ng l\u00ean, b\u00e2y gi\u1edd c\u00e1c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00ed \u0111ang v\u00f9ng l\u00ean.<\/p>\n<p>Theo Aristotle kh\u00f4ng c\u00f3 huy\u1ec1n: m\u1ecdi th\u1ee9 l\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c theo logic &#8211; \u0111\u00f3 l\u00e0 nguy\u00ean l\u00ed n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y. V\u00e0 nguy\u00ean l\u00ed n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0: m\u1ecdi th\u1ee9 l\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c theo logic. N\u1ebfu b\u1ea1n c\u1ed1 gi\u1ea3i th\u00edch s\u1ef1 s\u1ed1ng theo logic b\u1ea1n ph\u00e1 hu\u1ef7 s\u1ef1 s\u1ed1ng.<\/p>\n<p>D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch c\u00e1i \u0111\u1eb9p c\u1ee7a hoa h\u1ed3ng b\u1ea1n \u0111em hoa h\u1ed3ng t\u1edbi nh\u00e0 ho\u00e1 h\u1ecdc \u0111\u1ec3 m\u1ed5 x\u1ebb n\u00f3, \u0111\u1ec3 ph\u00e2n t\u00edch n\u00f3, v\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u00ecm ra c\u00e1i \u0111\u1eb9p \u1edf \u0111\u00e2u. Nh\u00e0 ho\u00e1 h\u1ecdc c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c ph\u00e2n t\u00edch hoa h\u1ed3ng, nh\u01b0ng \u00f4ng \u1ea5y s\u1ebd ch\u1ec9 t\u00ecm th\u1ea5y c\u00e1c ho\u00e1 ch\u1ea5t, kh\u00f4ng th\u1ea5y c\u00e1i \u0111\u1eb9p. C\u00e1i \u0111\u1eb9p s\u1ebd bay h\u01a1i. C\u00e1i \u0111\u1eb9p \u0111\u00e3 \u1edf trong ngh\u1ecbch l\u00ed c\u1ee7a hoa h\u1ed3ng. N\u00f3 ph\u1ea3i <em>kh\u00f4ng<\/em> hi\u1ec7n h\u1eefu theo logic &#8211; do \u0111\u00f3 logic l\u00e0 r\u1ea5t m\u00f9.<\/p>\n<p>V\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a b\u1ea1n, Suresh, l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 b\u1ea1n kh\u1ed5 t\u1eeb c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ed3 c\u1ee7a Aristotle. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng b\u1ec7nh b\u1eaft r\u1ec5 s\u00e2u nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>B\u1ea1n n\u00f3i: <em>T\u00f4i bi\u1ebft r\u1eb1ng th\u1ea7y y\u00eau th\u00edch m\u00e2u thu\u1eabn<\/em>.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00f4i y\u00eau th\u00edch m\u00e2u thu\u1eabn. T\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec? M\u00e2u thu\u1eabn c\u00f3 \u0111\u00f3! N\u1ebfu t\u00f4i ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ef1c v\u1edbi t\u00ednh to\u00e0n b\u1ed9 c\u1ee7a s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i th\u00ec t\u00f4i ph\u1ea3i y\u00eau ch\u00fang, b\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 s\u1ebd ph\u1ea3i b\u1ecb ph\u1ee7 nh\u1eadn. V\u00e0 kho\u1ea3nh kh\u1eafc b\u1ea1n ph\u1ee7 nh\u1eadn c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 b\u1ea1n b\u1ecf l\u1ee1 c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 c\u1ef1c k\u00ec c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb, v\u00e0 vi\u1ec7c ph\u1ee7 nh\u1eadn n\u00e0y s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd cho ph\u00e9p b\u1ea1n bi\u1ebft c\u00e1i to\u00e0n th\u1ec3. V\u00e0 ch\u1ec9 c\u00e1i to\u00e0n th\u1ec3 l\u00e0 th\u1ef1c; b\u1ed9 ph\u1eadn ch\u1ec9 l\u00e0 b\u1ed9 ph\u1eadn. Ch\u00fang c\u00f3 ngh\u0129a n\u00e0o \u0111\u00f3 ch\u1ec9 trong ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u1ee7a c\u00e1i to\u00e0n th\u1ec3; trong b\u1ea3n th\u00e2n ch\u00fang, ch\u00fang l\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a.<\/p>\n<p>\u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00ed do t\u1ea1i sao khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra v\u00f4 ngh\u0129a l\u1edbn tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh x\u1ea3y ra; n\u00f3 l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m ph\u1ee5 c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p lu\u1eadn khoa h\u1ecdc. Khoa h\u1ecdc c\u1ed1 gi\u1ea3i th\u00edch m\u1ecdi th\u1ee9 m\u1ed9t c\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng m\u01a1 h\u1ed3; n\u00f3 mu\u1ed1n thu m\u1ecdi th\u1ee9 th\u00e0nh c\u00e1c ph\u00e2n lo\u1ea1i r\u00f5 r\u00e0ng. V\u00e0 n\u00f3 \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u00f4ng, nh\u01b0ng trong th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee7a n\u00f3, ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 linh h\u1ed3n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 th\u1ea5t b\u1ea1i.<\/p>\n<p>Th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee7a khoa h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft r\u1ec5 trong Aristotle, nh\u01b0ng th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi &#8211; th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a ni\u1ec1m vui c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi, th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a y\u00eau c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi, th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 h\u00e1t, m\u00faa v\u00e0 m\u1edf h\u1ed9i &#8211; c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft r\u1ec5 trong Aristotle. Nh\u01b0ng c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7n r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 v\u00f9ng l\u00ean, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong v\u00f2ng ba m\u01b0\u01a1i, b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i n\u0103m qua &#8211; nhi\u1ec1u nh\u00e0 khoa h\u1ecdc l\u1edbn \u0111\u00e3 v\u00f9ng l\u00ean ch\u1ed1ng Aristotle. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u00f9ng l\u00ean l\u00e0 Albert Einstein.<\/p>\n<p>Aristotle ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi theo ch\u1ee7 ngh\u0129a tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i: A tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i l\u00e0 A v\u00e0 kh\u00f4ng bao gi\u1edd l\u00e0 B, \u0111\u00e0n \u00f4ng tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i l\u00e0 \u0111\u00e0n \u00f4ng v\u00e0 kh\u00f4ng bao gi\u1edd l\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0. \u00d4ng \u1ea5y tin v\u00e0o c\u00e1i tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i, c\u00f2n Einstein mang t\u1edbi \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 t\u00ednh t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i. \u00d4ng \u1ea5y n\u00f3i c\u00e1i tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i; ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng v\u1eadt t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i. \u0110\u00e0n \u00f4ng l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i, nhi\u1ec1u t\u00ednh \u0111\u00e0n \u00f4ng h\u01a1n t\u00ednh \u0111\u00e0n b\u00e0 v\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0 l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i nhi\u1ec1u t\u00ednh \u0111\u00e0n b\u00e0 h\u01a1n t\u00ednh \u0111\u00e0n \u00f4ng, nh\u01b0ng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i &#8211; ch\u00fang ch\u1eddm l\u1ea5p. V\u00e0 b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 \u0111\u00e0n \u00f4ng bu\u1ed5i s\u00e1ng v\u00e0 b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng l\u00e0 \u0111\u00e0n \u00f4ng bu\u1ed5i t\u1ed1i; b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0 bu\u1ed5i t\u1ed1i v\u00e0 b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng l\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0 bu\u1ed5i s\u00e1ng. B\u1ea1n kh\u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t b\u00ean, b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u00ean.<\/p>\n<p>B\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ea5y \u0111\u00e0n b\u00e0 \u0111ang gi\u1eadn sao? Th\u1ebf th\u00ec c\u00f4 \u1ea5y nhi\u1ec1u t\u00ednh nam h\u01a1n b\u1ea5t k\u00ec ng\u01b0\u1eddi nam n\u00e0o. V\u00e0 b\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ea5y \u0111\u00e0n \u00f4ng khi anh ta \u0111ang trong y\u00eau sao? &#8211; s\u1ef1 d\u1ecbu d\u00e0ng c\u1ee7a anh ta, n\u1eef t\u00ednh c\u1ee7a anh ta. Anh ta nhi\u1ec1u n\u1eef t\u00ednh h\u01a1n b\u1ea5t k\u00ec \u0111\u00e0n b\u00e0 n\u00e0o \u0111\u00e3 bao gi\u1edd c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eady. Khi \u0111\u00e0n b\u00e0 \u0111ang gi\u1eadn, ph\u00e1t r\u1ed3, to\u00e0n th\u1ec3 ph\u1ea7n ph\u1ee7 nh\u1eadn c\u1ee7a c\u00f4 \u1ea5y b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1eadn h\u00e0nh, v\u00e0 ph\u1ea7n b\u1ecb ph\u1ee7 nh\u1eadn l\u00e0 r\u1ea5t quan tr\u1ecdng v\u00e0 s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng v\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng.<\/p>\n<p>T\u00f4i \u0111\u00e3 nghe m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n t\u01b0\u01a1ng lai:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111i v\u00e0o b\u1ec7nh vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 mua n\u00e3o; v\u00ec n\u00e3o ri\u00eang c\u1ee7a anh ta kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ed1t, anh ta mu\u1ed1n thay th\u1ebf n\u00f3. Nh\u00e0 gi\u1ea3i ph\u1eabu \u0111\u01b0a anh ta \u0111i xem quanh; c\u00f3 nhi\u1ec1u n\u00e3o s\u1eb5n c\u00f3. \u00d4ng ta ch\u1ec9 cho anh ta n\u00e3o c\u1ee7a nh\u00e0 khoa h\u1ecdc, gi\u00e1 ch\u1ec9 m\u1ed9t tr\u0103m rupi; n\u00e3o c\u1ee7a nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc l\u1edbn, n\u1ed5i ti\u1ebfng, r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft t\u1edbi, v\u00e0 gi\u00e1 ch\u1ec9 hai tr\u0103m rupi; v\u00e0 n\u00e3o c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng l\u0129nh l\u1edbn, v\u00e0 gi\u00e1 ch\u1ec9 ba tr\u0103m rupi &#8211; c\u1ee9 ti\u1ebfp t\u1ee5c nh\u01b0 v\u1eady. V\u00e0 th\u1ebf r\u1ed3i anh ta \u0111i t\u1edbi n\u00e3o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o ch\u00ednh tr\u1ecb l\u1edbn, v\u00e0 gi\u00e1 l\u00e0 m\u01b0\u1eddi ngh\u00ecn rupi!<\/p>\n<p>Kh\u00e1ch h\u00e0ng c\u00f3 h\u01a1i ch\u00fat ph\u00e2n v\u00e2n. Anh ta n\u00f3i, &#8220;\u00d4ng ng\u1ee5 \u00fd g\u00ec? \u00d4ng ng\u1ee5 \u00fd r\u1eb1ng ch\u00ednh kh\u00e1ch c\u00f3 n\u00e3o l\u1edbn h\u01a1n nh\u00e0 khoa h\u1ecdc l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng Nobel sao?&#8221;<\/p>\n<p>Nh\u00e0 gi\u1ea3i ph\u1eabu n\u00f3i, &#8220;Xin \u0111\u1eebng hi\u1ec3u l\u1ea7m ch\u00fang t\u00f4i. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u00ednh kh\u00e1ch c\u00f3 n\u00e3o l\u1edbn h\u01a1n nh\u00e0 khoa h\u1ecdc hay t\u01b0\u1edbng l\u0129nh hay nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc hay nh\u00e0 th\u01a1, nh\u01b0ng \u0111\u00e2y l\u00e0 n\u00e3o ch\u01b0a bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng. N\u00f3 m\u1edbi toanh, do \u0111\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 gi\u00e1 \u0111\u00f3!&#8221;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>B\u1ea5t k\u00ec c\u00e1i g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng v\u00e0 b\u1ecb ph\u1ee7 nh\u1eadn trong b\u1ea1n v\u1eabn c\u00f2n r\u1ea5t s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng. Do \u0111\u00f3 \u0111\u00e0n b\u00e0 ph\u00e1t r\u1ed3 l\u00e0 nguy hi\u1ec3m h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi \u0111\u00e0n \u00f4ng; v\u00e0 n\u1ebfu b\u1ea1n \u0111\u00e3 \u1edf trong quan h\u1ec7 v\u1edbi \u0111\u00e0n b\u00e0 b\u1ea1n bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 ho\u00e0n to\u00e0n r\u00f5 &#8211; c\u00f4 \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m cho b\u1ea1n ph\u00e1t \u0111i\u00ean! v\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u1ea7n b\u1ecb ph\u1ee7 nh\u1eadn, ph\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng. Khi n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng n\u00f3 c\u00f3 s\u1ee9c s\u1ed1ng, t\u00ednh m\u1edbi. V\u00e0 khi \u0111\u00e0n \u00f4ng d\u1ecbu d\u00e0ng, y\u00eau th\u01b0\u01a1ng, anh ta d\u1ecbu d\u00e0ng v\u00e0 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng h\u01a1n \u0111\u00e0n b\u00e0. Anh ta c\u00f3 th\u1ec3 nhi\u1ec1u t\u00ednh \u0111\u00e0n b\u00e0 h\u01a1n v\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u1ea7n b\u1ecb ph\u1ee7 nh\u1eadn c\u1ee7a anh ta.<\/p>\n<p>Carl Gustav Jung \u0111\u00e3 ch\u1ea5p nh\u1eadn r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 l\u01b0\u1ee1ng d\u1ee5c: kh\u00f4ng \u0111\u00e0n \u00f4ng n\u00e0o \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 \u0111\u00e0n \u00f4ng v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00e0n b\u00e0 n\u00e0o \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0. \u0110\u00e0n \u00f4ng c\u00f3 ph\u1ea7n \u0111\u00e0n b\u00e0, ph\u1ea7n r\u1ea5t b\u1ea3n ch\u1ea5t, v\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0 c\u00f3 \u0111\u00e0n \u00f4ng b\u00ean trong c\u00f4 \u1ea5y, r\u1ea5t b\u1ea3n ch\u1ea5t. B\u00e2y gi\u1edd \u0111\u00e2y l\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00e1c to\u00e0n b\u1ed9: c\u00e1c ph\u00e2n lo\u1ea1i c\u0169 m\u1ea5t ngh\u0129a, c\u00e1c c\u00e1i tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i c\u0169 bi\u1ebfn m\u1ea5t.<\/p>\n<p>V\u00e0 th\u1ebf r\u1ed3i t\u1edbi l\u00ed thuy\u1ebft b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh &#8211; v\u00ec m\u00e3i cho t\u1edbi gi\u1edd khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 ch\u1ec9 nh\u1eadn bi\u1ebft v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eadt ch\u1ea5t b\u1ec1 ngo\u00e0i. N\u00f3 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng xuy\u00ean th\u1ea5u v\u00e0o trong huy\u1ec1n c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec1n b\u00ed \u0111\u00e3 l\u00e0m trong th\u1ebf gi\u1edbi b\u00ean trong; h\u1ecd \u0111\u00e3 xuy\u00ean th\u1ea5u v\u00e0o trong c\u00e1c huy\u1ec1n c\u1ee7a \u00fd th\u1ee9c. V\u00e0 khi h\u1ecd xuy\u00ean th\u1ea5u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec1n b\u00ed v\u1ec1 \u00fd th\u1ee9c tr\u1edf n\u00ean nh\u1eadn bi\u1ebft r\u1eb1ng n\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ednh Aristotle ch\u00fat n\u00e0o. \u0110\u00f4i khi A l\u00e0 A v\u00e0 \u0111\u00f4i khi A l\u00e0 B; v\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ebf &#8211; r\u1eb1ng \u0111\u00f4i khi A l\u00e0 B &#8211; c\u00f3 l\u00fac m\u00e0 A l\u00e0 c\u1ea3 A v\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0 A \u0111\u1ed3ng th\u1eddi.<\/p>\n<p>Mahavira \u0111\u00e3 n\u00f3i \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3; tri\u1ebft l\u00ed c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft l\u00e0 <em>saptabhangi<\/em> &#8211; b\u1ea9y \u0111\u01b0\u1eddng. \u00d4ng \u1ea5y ph\u1ea3i \u0111\u00e3 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t k\u00ec l\u1ea1. B\u1ea1n h\u1ecfi m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi v\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y bao gi\u1edd c\u0169ng tr\u1ea3 l\u1eddi m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi c\u1ee7a b\u1ea1n b\u1eb1ng b\u1ea9y c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi, v\u00ec tri\u1ebft l\u00ed c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y l\u00e0 b\u1ea9y \u0111\u01b0\u1eddng. \u00d4ng \u1ea5y n\u00f3i, &#8220;Ta \u0111\u00e3 d\u1ea7n th\u1ea5y ra b\u1ea9y m\u1eb7t c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi b\u00ean trong.&#8221; B\u1ea1n h\u1ecfi \u00f4ng \u1ea5y, &#8220;Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf c\u00f3 t\u1ed3n t\u1ea1i kh\u00f4ng?&#8221; v\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y s\u1ebd n\u00f3i, &#8220;Th\u1ee9 nh\u1ea5t: c\u00f3 l\u1ebd ng\u00e0i t\u1ed3n t\u1ea1i. Th\u1ee9 hai: c\u00f3 l\u1ebd ng\u00e0i kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i. Th\u1ee9 ba: c\u00f3 l\u1ebd ng\u00e0i t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 v\u1eady m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i. V\u00e0 th\u1ee9 t\u01b0: c\u00f3 l\u1ebd ng\u00e0i kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i m\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i. \u00d4ng \u1ea5y s\u1ebd cho b\u1ea1n b\u1ea9y c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi. B\u1ea1n s\u1ebd r\u1eddi kh\u1ecfi \u00f4ng \u1ea5y c\u00f2n b\u1ecb l\u1eabn l\u1ed9n h\u01a1n khi b\u1ea1n t\u1edbi. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00ed do t\u1ea1i sao \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1edbi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. T\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o nh\u1ecf nh\u1ea5t m\u1eb7c d\u1ea7u n\u00f3 c\u00f3 ti\u1ec1m n\u0103ng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u00f4n gi\u00e1o l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng b\u00e2y gi\u1edd th\u1eddi c\u1ee7a Mahavira \u0111ang t\u1edbi: Albert Einstein \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng cho n\u00f3. Khi nh\u00e0 v\u1eadt l\u00ed v\u00e0o s\u00e2u h\u01a1n trong huy\u1ec1n c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t, \u00f4ng \u1ea5y r\u1ea5t ph\u00e2n v\u00e2n &#8211; Aristotle kh\u00f4ng c\u00f2n t\u00e1c d\u1ee5ng n\u1eefa, kh\u00f4ng gi\u00fap \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, n\u1ebfu b\u1ea1n v\u1eabn c\u00f2n b\u1ecb bu\u1ed9c v\u00e0o Aristotle b\u1ea1n ph\u1ea3i ph\u1ee7 nh\u1eadn v\u00e0i th\u1ee9 m\u00e0 b\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn &#8211; ch\u00fang c\u00f3 \u0111\u00f3!<\/p>\n<p>Ch\u1eb3ng h\u1ea1n: v\u1eadt ch\u1ea5t kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i \u1edf m\u1ee9c s\u00e2u nh\u1ea5t c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t; v\u1eadt ch\u1ea5t ch\u1ec9 l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n b\u1ec1 ngo\u00e0i, n\u00f3 l\u00e0 <em>maya<\/em>. Shankara \u0111\u00e3 n\u00f3i \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 h\u00e0ng ngh\u00ecn n\u0103m tr\u01b0\u1edbc: n\u00f3 l\u00e0 \u1ea3o t\u01b0\u1edfng. V\u1edbi &#8216;\u1ea3o t\u01b0\u1edfng&#8217; \u00f4ng \u1ea5y kh\u00f4ng ng\u1ee5 \u00fd r\u1eb1ng n\u00f3 kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i; b\u1edfi &#8216;\u1ea3o t\u01b0\u1edfng&#8217; \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u01a1n gi\u1ea3n ng\u1ee5 \u00fd n\u00f3 <em>d\u01b0\u1eddng nh\u01b0<\/em> t\u1ed3n t\u1ea1i &#8211; c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 <em>kh\u00e1c<\/em> t\u1ed3n t\u1ea1i. \u0110\u1eebng b\u1ecb l\u1eeba b\u1edfi d\u00e1ng v\u1ebb. V\u00e0 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc th\u1ea5y b\u1ea3n th\u00e2n \u00f4ng \u1ea5y \u0111i nhi\u1ec1u v\u00e0o trong th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a Shankara h\u01a1n l\u00e0 v\u00e0o th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a Aristotle. V\u1eadt ch\u1ea5t bi\u1ebfn m\u1ea5t, ch\u1ec9 c\u00f3 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng &#8211; n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng di chuy\u1ec3n nhanh t\u1edbi m\u1ee9c b\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a n\u00f3 v\u00e0 n\u00f3 cho b\u1ea1n \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 v\u1eadt ch\u1ea5t r\u1eafn.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng c\u00e1i g\u00ec l\u00e0 r\u1eafn, m\u1ecdi th\u1ee9 l\u00e0 l\u1ecfng. V\u00e0 khi kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec r\u1eafn, t\u1eeb \u2018l\u1ecfng\u2019 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 ngh\u0129a g\u00ec? Th\u1ebf th\u00ec v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u1edbi n\u1ea3y sinh: n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec r\u1eafn, b\u1ea1n ng\u1ee5 \u00fd g\u00ec b\u1edfi &#8216;l\u1ecfng&#8217;? L\u1ecfng c\u00f3 ngh\u0129a ch\u1ec9 trong tham chi\u1ebfu t\u1edbi r\u1eafn; kho\u1ea3nh kh\u1eafc t\u00ednh r\u1eafn bi\u1ebfn m\u1ea5t, t\u00ednh l\u1ecfng bi\u1ebfn m\u1ea5t&#8230; v\u00e0 b\u1ea1n l\u1eb7ng ng\u01b0\u1eddi, trong k\u00ednh s\u1ee3.<\/p>\n<p>Duy nh\u1ea5t n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng hi\u1ec7n h\u1eefu, v\u00e0 c\u00e1ch th\u1ee9c c\u1ee7a n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 r\u1ea5t ngh\u1ecbch l\u00ed, r\u1ea5t huy\u1ec1n. M\u1ed9t h\u1ea1t n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea3y t\u1eeb ch\u1ed7 n\u00e0y sang ch\u1ed7 kh\u00e1c; n\u00f3 li\u00ean t\u1ee5c t\u00edch t\u1ee5. N\u00f3 <em>\u0111ang<\/em> l\u1ea5y b\u01b0\u1edbc nh\u1ea3y l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed. Thu\u1eadt ng\u1eef &#8216;b\u01b0\u1edbc nh\u1ea3y l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed&#8217; b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb <em>quanta<\/em>. &#8216;Quanta&#8217; ngh\u0129a l\u00e0 h\u1ea1t n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng, v\u00e0 &#8216;b\u01b0\u1edbc nh\u1ea3y l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed&#8217; ngh\u0129a l\u00e0 b\u01b0\u1edbc nh\u1ea3y r\u1ea5t kh\u00e1c v\u1edbi \u0111i\u1ec1u b\u1ea1n hi\u1ec3u t\u1eeb &#8216;b\u01b0\u1edbc nh\u1ea3y&#8217;.<\/p>\n<p>Khi h\u1ea1t n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea3y t\u1eeb ch\u1ed7 A sang B hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y l\u00e0 r\u1ea5t huy\u1ec1n: n\u00f3 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n bi\u1ebfn m\u1ea5t kh\u1ecfi A v\u00e0 xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf B v\u00e0 b\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o t\u00ecm th\u1ea5y n\u00f3 \u1edf b\u1ea5t k\u00ec \u0111\u00e2u trong kho\u1ea3ng gi\u1eefa. B\u1ea1n t\u1edbi t\u1eeb ch\u1ed7 c\u1ee7a b\u1ea1n t\u1edbi t\u00f4i; b\u1ea1n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf gi\u1eefa. L\u00e0m sao b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1ea3y t\u1eeb ch\u1ed7 c\u1ee7a b\u1ea1n t\u1edbi ch\u1ed7 c\u1ee7a t\u00f4i? Cho d\u00f9 b\u1ea1n nh\u1ea3y, b\u1ea1n s\u1ebd ph\u1ea3i \u0111i qua. Cho d\u00f9 b\u1ea1n l\u1ea5y m\u00e1y bay nhanh nh\u1ea5t, d\u1ea7u v\u1eady b\u1ea1n s\u1ebd \u1edf gi\u1eefa. Nh\u01b0ng h\u1ea1t t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u01a1n gi\u1ea3n bi\u1ebfn m\u1ea5t t\u1eeb ch\u1ed7 n\u00e0y v\u00e0 xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf ch\u1ed7 kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y n\u00f3 \u1edf gi\u1eefa ch\u00fat n\u00e0o. B\u00e2y gi\u1edd c\u00e1i g\u00ec l\u00e0m ra \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3? N\u00f3 \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng n\u00f3 l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>\u0110\u1ea7u ti\u00ean nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ngh\u0129, &#8220;Ch\u00fang ta ph\u1ea3i b\u1ecf l\u1ee1 n\u00f3 &#8211; c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng c\u1ee5 \u0111\u1ee7 ph\u1ee9c t\u1ea1p. L\u00e0m sao n\u00f3 th\u1ec3 v\u1eady?&#8221; C\u1ee5 Aristotle c\u1ed5 \u0111\u00e3 \u00e1m \u1ea3nh h\u1ecd: &#8220;N\u00f3 <em>ph\u1ea3i<\/em> \u1edf \u0111\u00e2u \u0111\u00f3 \u1edf gi\u1eefa.&#8221; Nh\u01b0ng b\u00e2y gi\u1edd ch\u00fang ta c\u00f3 nh\u1eefng c\u00f4ng c\u1ee5 ph\u1ee9c t\u1ea1p h\u01a1n &#8211; n\u00f3 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n bi\u1ebfn m\u1ea5t. N\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh kh\u00f4ng bi\u1ec3u l\u1ed9 \u1edf ch\u1ed7 n\u00e0y v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh l\u1ea1i bi\u1ec3u l\u1ed9 \u1edf ch\u1ed7 kh\u00e1c. \u0110i\u1ec1u x\u1ea3y ra \u1edf gi\u1eefa th\u00ec kh\u00f4ng c\u00e1i g\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft t\u1edbi, v\u00ec n\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh kh\u00f4ng bi\u1ec3u l\u1ed9; n\u00f3 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n bi\u1ebfn m\u1ea5t kh\u1ecfi s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i. N\u00f3 \u0111i v\u00e0o trong chi\u1ec1u kh\u00e1c to\u00e0n b\u1ed9 m\u00e0 c\u00f2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft t\u1edbi ch\u00fat n\u00e0o v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft ch\u00fat n\u00e0o, v\u00ec n\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft.<\/p>\n<p>V\u00e0 \u0111i\u1ec1u bao gi\u1edd c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u0129, theo Aristotle v\u00e0 Euclid, l\u00e0 \u0111i\u1ec3m kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00ed t\u00ecm ra l\u00e0 \u0111i\u1ec3m c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 c\u1ea3 hai \u0111\u1ed3ng th\u1eddi: n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 h\u1ea1t v\u00e0 s\u00f3ng, n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 \u0111i\u1ec3m v\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng. H\u00ecnh h\u1ecdc Euclid th\u01b0\u1eddng n\u00f3i &#8211; b\u1ea1n ph\u1ea3i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc v\u1ec1 n\u00f3 \u1edf tr\u01b0\u1eddng r\u1ed3i &#8211; r\u1eb1ng hai \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng song song kh\u00f4ng bao gi\u1edd g\u1eb7p nhau. B\u00e2y gi\u1edd c\u00f3 c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 h\u00ecnh h\u1ecdc phi Euclid l\u1ea1i n\u00f3i ch\u00fang c\u00f3 g\u1eb7p nhau. V\u1eady th\u00ec n\u00ean hi\u1ec3u \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? H\u00ecnh h\u1ecdc Euclid n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 v\u1ebd m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng: \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng l\u00e0 kho\u1ea3nh c\u00e1ch ng\u1eafn nh\u1ea5t gi\u1eefa hai \u0111i\u1ec3m &#8211; m\u1ed9t \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a n\u1ed5i ti\u1ebfng, m\u1ecdi h\u1ecdc sinh \u0111\u1ec1u bi\u1ebft v\u1ec1 n\u00f3. Nh\u01b0ng h\u00ecnh h\u1ecdc phi Euclid \u0111\u00e3 t\u1edbi v\u1edbi l\u1ef1c l\u1edbn v\u00e0 \u0111ang thay \u0111\u1ed5i to\u00e0n th\u1ec3 ti\u1ebfn tr\u00ecnh t\u01b0 duy khoa h\u1ecdc.<\/p>\n<p>H\u00ecnh h\u1ecdc phi Euclid n\u00f3i b\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng ch\u00fat n\u00e0o; v\u1ebd \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1ea1i sao? &#8211; v\u00ec b\u1ea1n ng\u1ed3i tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, tr\u00e1i \u0111\u1ea5t tr\u00f2n. Cho n\u00ean b\u1ea5t k\u00ec c\u00e1i g\u00ec b\u1ea1n v\u1ebd, n\u00f3 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 th\u1eb3ng v\u00ec b\u1ea1n kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng b\u1ea1n \u0111ang ng\u1ed3i tr\u00ean h\u00ecnh c\u1ea7u tr\u00f2n. Li\u00ean t\u1ee5c v\u1ebd \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng, li\u00ean t\u1ee5c v\u1ebd \u0111\u01b0\u1eddng, v\u00e0 b\u1ea1n s\u1ebd s\u1edbm th\u1ea5y r\u1eb1ng n\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh v\u00f2ng tr\u00f2n, v\u00ec n\u00f3 s\u1ebd che ph\u1ee7 to\u00e0n th\u1ec3 tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. V\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a \u0111\u01b0\u1eddng tr\u00f2n, hi\u1ec3n nhi\u00ean; n\u1ebfu n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a \u0111\u01b0\u1eddng tr\u00f2n th\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng th\u1eb3ng. Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra \u0111\u01b0\u1eddng tr\u00f2n, nh\u01b0ng m\u1ecdi \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng m\u00e0 b\u1ea1n bi\u1ebft, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebd t\u1edbi c\u00e1i t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a n\u00f3, s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a \u0111\u01b0\u1eddng tr\u00f2n. Th\u1ebf th\u00ec n\u00f3 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng tr\u00f2n, kh\u00f4ng l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng.<\/p>\n<p>V\u00e0 to\u00e0n th\u1ec3 v\u0169 tr\u1ee5 c\u00f3 t\u00ednh tr\u00f2n. To\u00e0n th\u1ec3 v\u0169 tr\u1ee5, m\u1ecdi chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng, c\u00f3 t\u00ednh tr\u00f2n; m\u1ecdi th\u1ee9 l\u00e0 v\u00f2ng tr\u00f2n. \u0110\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c; ch\u00fang l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec1n b\u00ed bao gi\u1edd c\u0169ng n\u00f3i theo ngh\u1ecbch l\u00ed; b\u00e2y gi\u1edd c\u00e1c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00ed \u0111ang n\u00f3i theo ngh\u1ecbch l\u00ed. V\u00e0 l\u00ed do l\u00e0 c\u00f9ng m\u1ed9t: ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec1n b\u00ed \u0111i v\u00e0o th\u1ef1c t\u1ea1i qua b\u1ea3n th\u1ec3 c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0 b\u1eaft g\u1eb7p \u0111i\u1ec1u huy\u1ec1n b\u00ed; c\u00e1c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00ed b\u1eaft g\u1eb7p c\u00f9ng th\u1ef1c t\u1ea1i t\u1eeb c\u1eeda kia &#8211; c\u1eeda h\u01b0\u1edbng ra ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>T\u00f4i kh\u00f4ng y\u00eau th\u00edch m\u00e2u thu\u1eabn &#8211; ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u00fap g\u00ec. S\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i l\u00e0 ngh\u1ecbch l\u00ed.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>B\u1ea1n n\u00f3i: <em>Nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 m\u00e2u thu\u1eabn t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn b\u00e2y gi\u1edd nh\u01b0 hai m\u1eb7t c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u00e0 t\u00e0n t\u00edch t\u1eeb Aristotle. T\u00f4i ph\u1ea3i n\u00f3i v\u1edbi b\u1ea1n nhi\u1ec1u l\u1ea7n, ch\u1ec9 kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 qu\u1ea5y r\u1ed1i b\u1ea1n qu\u00e1 nhi\u1ec1u qu\u00e1 s\u1edbm, r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 hai m\u1eb7t c\u1ee7a c\u00f9ng m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n. Th\u1ebf th\u00ec n\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fat \u00edt cho b\u1ea1n. B\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn r\u1eb1ng m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 hai m\u1eb7t v\u00e0 ch\u00fang ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t theo c\u00e1c h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ed1i l\u1eadp. B\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh v\u00e0 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh, b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u00eam t\u1ed1i v\u00e0 ng\u00e0y s\u00e1ng, b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn s\u1ed1ng v\u00e0 ch\u1ebft, l\u00e0 hai m\u1eb7t c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n. Nh\u01b0ng khi t\u00f4i d\u00f9ng s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u1edbi \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 \u0111\u00fang v\u1edbi th\u1ef1c t\u1ea1i; t\u00f4i \u0111ang tho\u1ea3 hi\u1ec7p &#8211; tho\u1ea3 hi\u1ec7p v\u1edbi t\u00e2m tr\u00ed Aristotle c\u1ee7a b\u1ea1n.<\/p>\n<p>S\u1edbm hay mu\u1ed9n, khi b\u1ea1n tr\u1edf n\u00ean quen thu\u1ed9c nhi\u1ec1u h\u01a1n, khi b\u1ea1n b\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u1ea5y t\u00ednh ngh\u1ecbch l\u00ed, t\u00f4i s\u1ebd kh\u00f4ng n\u00f3i v\u1edbi b\u1ea1n r\u1eb1ng ch\u00fang l\u00e0 hai m\u1eb7t, hai ph\u00eda c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n. Ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh l\u00e0 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh v\u00e0 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh l\u00e0 ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh. S\u1ed1ng v\u00e0 ch\u1ebft kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 hai m\u1eb7t c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n &#8211; s\u1ed1ng <em>l\u00e0<\/em> ch\u1ebft. Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 s\u1ebd l\u00e0 kh\u00f3 ch\u1ea5p nh\u1eadn h\u01a1n m\u1ed9t ch\u00fat, m\u1eb7c d\u1ea7u ch\u00e2n l\u00ed l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady. Ng\u00e0y b\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra b\u1ea1n \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u ch\u1ebft. Qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n th\u00e0nh trong b\u1ea9y m\u01b0\u01a1i n\u0103m, \u0111\u00f3 l\u00e0 chuy\u1ec7n kh\u00e1c &#8211; \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u1ea7n th\u1eddi gian &#8211; nh\u01b0ng th\u1eddi gian kh\u00f4ng th\u00e0nh v\u1ea5n \u0111\u1ec1. Ng\u00e0y b\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra b\u1ea1n \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u ch\u1ebft &#8211; <em>ngay l\u1eadp t\u1ee9c<\/em>. N\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00eda b\u00ean kia c\u1ee7a \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n, n\u00f3 l\u00e0 c\u00f9ng ph\u00eda c\u1ee7a \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n. S\u1ed1ng l\u00e0 ch\u1ebft, v\u00e0 ng\u00e0y l\u00e0 \u0111\u00eam, v\u00e0 y\u00eau l\u00e0 gh\u00e9t, v\u00e0 t\u00ecnh b\u1ea1n l\u00e0 th\u00f9 \u0111\u1ecbch. Th\u1ebf th\u00ec n\u00f3 tr\u1edf n\u00ean kh\u00f3 h\u01a1n.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng n\u1ebfu t\u00f4i nh\u00ecn v\u00e0o kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ee7a b\u1ea1n, th\u1ebf th\u00ec t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0a b\u1ea1n v\u00e0o th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a ch\u00e2n l\u00ed. T\u00f4i ph\u1ea3i thuy\u1ebft ph\u1ee5c b\u1ea1n d\u1ea7n d\u1ea7n, cho n\u00ean \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u00f4i n\u00f3i, &#8220;C\u00f3 hai m\u1eb7t c\u1ee7a c\u00f9ng m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n.&#8221; Ng\u00e0y t\u00f4i c\u1ea3m th\u1ea5y r\u1eb1ng b\u00e2y gi\u1edd b\u1ea1n th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u1ea5p nh\u1eadn ngh\u1ecbch l\u00ed m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u00f4i s\u1ebd n\u00f3i, &#8220;S\u1ed1ng l\u00e0 ch\u1ebft.&#8221; T\u00f4i s\u1ebd kh\u00f4ng n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf v\u00e0 Qu\u1ec9 l\u00e0 hai m\u1eb7t c\u1ea3 c\u00f9ng m\u1ed9t n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng, t\u00f4i s\u1ebd n\u00f3i Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf <em>l\u00e0<\/em> Qu\u1ec9 &#8211; hai c\u00e1i t\u00ean c\u1ee7a <em>c\u00f9ng m\u1ed9t<\/em> n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 hai m\u1eb7t.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u1eeb \u201cT\u0129nh l\u1eb7ng v\u00e0 bi\u1ebft\u201d, Ch.7 C\u00e1m \u01a1n l\u1eddi khen<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Osho \u01a1i, t\u00f4i bi\u1ebft r\u1eb1ng th\u1ea7y y\u00eau th\u00edch c\u00e1c m\u00e2u thu\u1eabn. Nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 m\u00e2u thu\u1eabn t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn b\u00e2y gi\u1edd nh\u01b0 hai &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6451,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[105],"tags":[],"class_list":["post-6450","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cac-khai-niem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6450","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6450"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6450\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6452,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6450\/revisions\/6452"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6451"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6450"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6450"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}