{"id":3109,"date":"2022-12-26T20:09:25","date_gmt":"2022-12-26T13:09:25","guid":{"rendered":"https:\/\/reikivietnam.org\/wordpress\/?p=3109"},"modified":"2022-12-26T20:09:45","modified_gmt":"2022-12-26T13:09:45","slug":"chiem-tinh-hoc-khoa-hoc-co-dai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/reikivietnam.org\/?p=3109","title":{"rendered":"Chi\u00eam tinh h\u1ecdc- khoa h\u1ecdc c\u1ed5 \u0111\u1ea1i"},"content":{"rendered":"<p>Chi\u00eam tinh h\u1ecdc c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 c\u1ed5 \u0111\u1ea1i nh\u1ea5t v\u00e0 theo m\u1ed9t c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 b\u1ecb c\u1ea5m k\u1ecb nh\u1ea5t. N\u00f3 l\u00e0 c\u1ed5 \u0111\u1ea1i nh\u1ea5t v\u00ec nh\u01b0 ch\u00fang ta c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng nghi\u00ean c\u1ee9u l\u1ecbch s\u1eed nh\u00e2n lo\u1ea1i xa nh\u1ea5t l\u00f9i v\u1ec1 sau, chi\u00eam tinh h\u1ecdc \u0111\u00e3 t\u1eebng hi\u1ec7n h\u1eefu trong s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i. C\u00e1c m\u00f4 t\u1ea3 chi\u00eam tinh h\u1ecdc \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y tr\u00ean x\u01b0\u01a1ng c\u00f2n l\u1ea1i t\u1eeb n\u1ec1n v\u0103n minh Sumerian \u0111\u00e3 t\u1ed3n t\u1ea1i hai m\u01b0\u01a1i nh\u0103m ngh\u00ecn n\u0103m tr\u01b0\u1edbc Jesus. X\u01b0\u01a1ng c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u1edbi nh\u1eefng c\u00e2u kh\u1eafc chi\u00eam tinh h\u1ecdc v\u00e0 v\u1edbi m\u1ed9t \u0111\u1ea1i c\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 qu\u0129 \u0111\u1ea1o m\u1eb7t tr\u0103ng tr\u00ean tr\u1eddi.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9 khoa h\u1ecdc n\u00e0y th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n c\u1ed5 h\u01a1n. Trong Rigveda, c\u00f3 nh\u1eafc t\u1edbi ch\u00f2m sao n\u00e0o \u0111\u00f3 m\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n ch\u00edn m\u01b0\u01a1i nh\u0103m ngh\u00ecn n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. V\u00ec \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, Lokmanya Tilak \u0111\u00e3 k\u1ebft lu\u1eadn r\u1eb1ng th\u1eadm ch\u00ed Vedas ch\u1eafc ch\u1eafn ph\u1ea3i c\u1ed5 \u0111\u1ea1i h\u01a1n: ch\u00f2m sao nh\u01b0 Vedas \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 n\u00f3 v\u00e0o kho\u1ea3nh kh\u1eafc n\u00e0o \u0111\u00f3 ch\u00edn m\u01b0\u01a1i nh\u0103m ngh\u00ecn n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, cho n\u00ean vi\u1ec7c Veda nh\u1eafc t\u1edbi ch\u00f2m sao \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u00f3 ph\u1ea3i c\u00f3 \u00edt nh\u1ea5t ch\u00edn m\u01b0\u01a1i nh\u0103m ngh\u00ecn n\u0103m tu\u1ed5i.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c Veda nh\u1eafc t\u1edbi \u0111i\u1ec1u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o \u1edf th\u1eddi k\u00ec v\u1ec1 sau. Kh\u00e1c \u0111i, c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 tr\u1ebb h\u01a1n ch\u1eafc \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng lu\u1eadn ra ch\u00f2m sao \u0111\u00e3 t\u1ed3n t\u1ea1i nhi\u1ec1u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Nh\u01b0ng b\u00e2y gi\u1edd ch\u00fang ta c\u00f3 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p khoa h\u1ecdc m\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 kh\u00e1m ph\u00e1 ra c\u00e1c ng\u00f4i sao \u0111\u00e3 \u1edf \u0111\u00e2u v\u00e0o m\u1ed9t kho\u1ea3nh kh\u1eafc \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong qu\u00e1 kh\u1ee9 xa x\u00f4i.<\/p>\n<p>C\u00e1c lu\u1eadt s\u00e2u nh\u1ea5t c\u1ee7a chi\u00eam tinh h\u1ecdc \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1m ph\u00e1 \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9. Th\u1ef1c ra ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec chi\u00eam tinh h\u1ecdc m\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra. \u0110\u1ec3 l\u00e0m nh\u1eefng t\u00ednh to\u00e1n chi\u00eam tinh h\u1ecdc, \u0111\u1ea7u ti\u00ean to\u00e1n h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea7n t\u1edbi.<\/p>\n<p>Ch\u1eef s\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng trong s\u1ed1 h\u1ecdc \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t minh ra \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9 &#8211; c\u00e1c con s\u1ed1 t\u1eeb m\u1ed9t t\u1edbi m\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1ed3n t\u1ea1i trong m\u1ecdi ng\u00f4n ng\u1eef th\u1ebf gi\u1edbi v\u1ec1 c\u0103n b\u1ea3n c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb \u1ea4n \u0110\u1ed9. V\u00e0 tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u1eadp ph\u00e2n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn: h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u1eadp ph\u00e2n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9, v\u00e0 n\u00f3 d\u1ea7n lan r\u1ed9ng ra to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi. Khi b\u1ea1n n\u00f3i &#8220;ch\u00edn-nine&#8221; trong ti\u1ebfng Anh, n\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ec7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i c\u1ee7a t\u1eeb ti\u1ebfng Ph\u1ea1n nav. Khi b\u1ea1n n\u00f3i &#8220;t\u00e1m-eight&#8221; trong ti\u1ebfng Anh, n\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ec7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i c\u1ee7a t\u1eeb ti\u1ebfng Ph\u1ea1n acht. C\u00e1c con s\u1ed1 t\u1eeb m\u1ed9t t\u1edbi ch\u00edn, ph\u1ed5 bi\u1ebfn trong m\u1ecdi ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u00e3 \u0111i v\u00e0o s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i ch\u1ec9 v\u00ec \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a chi\u00eam tinh h\u1ecdc \u1ea4n \u0110\u1ed9.<\/p>\n<p>Tri th\u1ee9c \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u1ec1 s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a chi\u00eam tinh h\u1ecdc \u0111\u00e3 l\u00e0 t\u1eeb n\u1ec1n v\u0103n minh Sumerian t\u1eeb \u1ea4n \u0110\u1ed9. S\u00e1u ngh\u00ecn n\u0103m tr\u01b0\u1edbc Jesus, ng\u01b0\u1eddi Sumerian \u0111\u00e3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean m\u1edf c\u00e1nh c\u1eeda c\u1ee7a chi\u00eam tinh h\u1ecdc cho th\u1ebf gi\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. Ng\u01b0\u1eddi Sumerian \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t n\u1ec1n m\u00f3ng cho kh\u1ea3o c\u1ee9u khoa h\u1ecdc v\u1ec1 ch\u00f2m sao. H\u1ecd \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng n\u00ean chi\u1ebfc th\u00e1p kh\u1ed5ng l\u1ed3, cao h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t m\u00e9t, v\u00e0 t\u1eeb th\u00e1p \u0111\u00f3 c\u00e1c tu s\u0129 Sumerian th\u01b0\u1eddng quan s\u00e1t b\u1ea7u tr\u1eddi hai m\u01b0\u01a1i t\u01b0 ti\u1ebfng m\u1ed9t ng\u00e0y. Si\u00eau h\u00ecnh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Sumerian \u0111\u00e3 s\u1edbm bi\u1ebft r\u1eb1ng b\u1ea5t k\u00ec c\u00e1i g\u00ec x\u1ea3y ra cho nh\u00e2n lo\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u00f3 chung cu\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c ng\u00f4i sao &#8211; ch\u00fang l\u00e0 ngu\u1ed3n.<\/p>\n<p>S\u00e1u ngh\u00ecn n\u0103m tr\u01b0\u1edbc Jesus, ch\u00ednh c\u00e1ch nh\u00ecn \u1edf Sumeria l\u00e0 b\u1ea5t k\u00ec khi n\u00e0o \u1ed1m b\u1ec7nh xu\u1ea5t hi\u1ec7n, b\u1ea5t k\u00ec khi n\u00e0o d\u1ecbch b\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra, c\u00e1c ng\u00f4i sao b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft n\u1ed1i. Nh\u1eefng ng\u00e0y n\u00e0y c\u00f3 c\u01a1 s\u1edf khoa h\u1ecdc cho c\u00e1ch nh\u00ecn n\u00e0y. V\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u khoa h\u1ecdc v\u1ec1 chi\u00eam tinh h\u1ecdc ng\u00e0y nay n\u00f3i ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi Sumerian \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i.<\/p>\n<p>N\u0103m 1920 m\u1ed9t nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ng\u01b0\u1eddi Nga, Chijevsky, \u0111\u00e3 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch s\u00e2u s\u1eafc v\u00e0 \u0111\u00e3 kh\u00e1m ph\u00e1 ra r\u1eb1ng c\u1ee9 m\u1ed7i m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t n\u0103m, nh\u1eefng v\u1ee5 n\u1ed5 kh\u1ed5ng l\u1ed3 x\u1ea3y ra tr\u00ean m\u1eb7t tr\u1eddi. C\u1ee9 m\u1ed7i m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t n\u0103m v\u1ee5 n\u1ed5 h\u1ea1t nh\u00e2n l\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean m\u1eb7t tr\u1eddi. Chijevsky \u0111\u00e3 kh\u00e1m ph\u00e1 ra r\u1eb1ng b\u1ea5t k\u00ec khi n\u00e0o v\u1ee5 n\u1ed5 h\u1ea1t nh\u00e2n nh\u01b0 v\u1eady xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean m\u1eb7t tr\u1eddi, chi\u1ebfn tranh v\u00e0 c\u00e1ch m\u1ea1ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. Theo \u00f4ng \u1ea5y, trong b\u1ea9y tr\u0103m n\u0103m qua, b\u1ea5t k\u00ec khi n\u00e0o nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 v\u1eady xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean m\u1eb7t tr\u1eddi, \u0111\u00e3 c\u00f3 b\u1ec7nh t\u1eadt tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t.<\/p>\n<p>Ph\u00e2n t\u00edch c\u1ee7a Chijevsky l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn n\u1ed5i th\u1ebf, v\u00e0 v\u00ec \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i quan \u0111i\u1ec3m M\u00e1c x\u00edt, n\u0103m 1920 Stalin \u0111\u00e3 b\u1eaft \u00f4ng \u1ea5y v\u00e0 t\u1ed1ng v\u00e0o t\u00f9. Ch\u1ec9 sau c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Stalin Chijevsky m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3 ra. V\u1edbi Stalin, k\u1ebft lu\u1eadn c\u1ee7a Chijevsky ph\u1ea3i \u0111\u00e3 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 l\u00e0 r\u1ea5t xa l\u1ea1. Theo t\u01b0 duy c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi M\u00e1c x\u00edt v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ed9ng s\u1ea3n, b\u1ea5t k\u00ec cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng n\u00e0o xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t v\u1ec1 n\u1ec1n t\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y ra b\u1edfi kh\u00e1c bi\u1ec7t kinh t\u1ebf gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi. Nh\u01b0ng Chijevsky \u0111\u00e3 tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng nguy\u00ean nh\u00e2n c\u1ee7a c\u00e1ch m\u1ea1ng l\u00e0 trong vi\u1ec7c b\u00f9ng n\u1ed5 x\u1ea3y ra tr\u00ean m\u1eb7t tr\u1eddi.<\/p>\n<p>L\u00e0m sao vi\u1ec7c b\u00f9ng n\u1ed5 tr\u00ean m\u1eb7t tr\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 li\u00ean quan t\u1edbi s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a ngh\u00e8o hay gi\u1ea7u trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi? N\u1ebfu lu\u1eadn \u0111\u1ec1 c\u1ee7a Chijevsky l\u00e0 \u0111\u00fang, th\u1ebf th\u00ec to\u00e0n b\u1ed9 h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u1ee7a M\u00e1c b\u1ecb tan th\u00e0nh b\u1ee5i. Th\u1ebf th\u00ec b\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch c\u00e1ch m\u1ea1ng b\u1eb1ng tham chi\u1ebfu t\u1edbi kinh t\u1ebf v\u00e0 \u0111\u1ea5u tranh giai c\u1ea5p; th\u1ebf th\u00ec duy nh\u1ea5t chi\u00eam tinh h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch cho c\u00e1ch m\u1ea1ng.<\/p>\n<p>Chijevsky \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecb ch\u1ee9ng minh l\u00e0 sai. T\u00ednh to\u00e1n b\u1ea9y tr\u0103m n\u0103m c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u00ednh khoa h\u1ecdc th\u1ebf, k\u1ebft n\u1ed1i m\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 thi\u1ebft l\u1eadp gi\u1eefa vi\u1ec7c n\u1ed5 tr\u00ean m\u1eb7t tr\u1eddi v\u00e0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t l\u00e0 g\u1ea7n t\u1edbi m\u1ee9c ch\u1ee9ng minh \u00f4ng \u1ea5y sai l\u00e0 kh\u00f3. Nh\u01b0ng t\u1ed1ng \u00f4ng \u1ea5y t\u1edbi Siberia l\u00e0 chuy\u1ec7n \u0111\u01a1n gi\u1ea3n.<\/p>\n<p>Sau c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Stalin, Khrushchev \u0111\u00e3 th\u1ea3 Chijevsky kh\u1ecfi Siberia. N\u0103m m\u01b0\u01a1i n\u0103m c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u00e3 b\u1ecb m\u1ea5t \u1edf Siberia. Sau vi\u1ec7c th\u1ea3 \u00f4ng \u1ea5y, \u00f4ng \u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1ed1ng th\u00eam h\u01a1n b\u1ed1n t\u1edbi s\u00e1u th\u00e1ng, nh\u01b0ng trong v\u00e0i th\u00e1ng \u0111\u00f3 \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 thu th\u1eadp ch\u1ee9ng c\u1edb nhi\u1ec1u h\u01a1n cho lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y. \u00d4ng \u1ea5y c\u0169ng m\u00f3c n\u1ed1i vi\u1ec7c lan r\u1ed9ng c\u1ee7a d\u1ecbch b\u1ec7nh tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t v\u1edbi \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a m\u1eb7t tr\u1eddi.<\/p>\n<p>M\u1eb7t tr\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u1ea3 b\u00f3ng l\u1eeda t\u0129nh t\u1ea1i, nh\u01b0 ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng ngh\u0129, m\u00e0 thay v\u00ec th\u1ebf l\u00e0 c\u01a1 th\u1ec3 d\u1eef d\u1ed9i, n\u0103ng \u0111\u1ed9ng v\u00e0 s\u1ed1ng. M\u1ecdi kho\u1ea3nh kh\u1eafc m\u1eb7t tr\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5i t\u00e2m tr\u1ea1ng c\u1ee7a n\u00f3. V\u00e0 khi m\u1eb7t tr\u1eddi \u0111\u1ed5i t\u00e2m tr\u1ea1ng c\u1ee7a n\u00f3 cho d\u00f9 ch\u00fat \u00edt, s\u1ef1 s\u1ed1ng tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t run r\u1ea9y. Kh\u00f4ng c\u00e1i g\u00ec x\u1ea3y ra tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 x\u1ea3y ra tr\u00ean m\u1eb7t tr\u1eddi. Khi c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c, chim trong r\u1eebng ng\u1eebng bay hai m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n gi\u1edd tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Trong to\u00e0n th\u1ec3 th\u1eddi gian nh\u1eadt th\u1ef1c to\u00e0n tr\u00e1i \u0111\u1ea5t tr\u1edf n\u00ean im l\u1eb7ng. Chim ng\u1eebng h\u00f3t v\u00e0 m\u1ecdi con v\u1eadt trong r\u1eebng tr\u1edf n\u00ean b\u1ecb \u0111\u00e8 n\u1eb7ng v\u00e0 ho\u1ea3ng s\u1ee3, \u0111\u1ea7y e s\u1ee3. Kh\u1ec9 b\u1ecf c\u00e2y v\u00e0 tr\u00e8o xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t. B\u1ea3n th\u00e2n ch\u00fang d\u1ed3n v\u00e0o c\u00e1c nh\u00f3m, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ng\u1ee5 \u00fd b\u1ea3o v\u1ec7. V\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean l\u00e0 nh\u1eefng con kh\u1ec9 \u0111\u00f3, k\u1ebb bao gi\u1edd c\u0169ng huy\u00ean thuy\u00ean v\u00e0 k\u00eau la, tr\u1edf n\u00ean y\u00ean t\u0129nh v\u00e0o l\u00fac nh\u1eadt th\u1ef1c t\u1edbi m\u1ee9c ngay c\u1ea3 c\u00e1c sadhus v\u00e0 sannyasins trong thi\u1ec1n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi ch\u00fang.<\/p>\n<p>Chijevsky \u0111\u00e3 gi\u1ea3i th\u00edch to\u00e0n th\u1ec3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y, nh\u01b0ng t\u01b0 duy \u0111\u1ea7u ti\u00ean nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u00e3 b\u1eaft ngu\u1ed3n \u1edf Sumeria. T\u1eeb \u0111\u00f3 tr\u1edf \u0111i, m\u1ed9t nh\u00e0 v\u1eadt l\u00ed Thu\u1ef5 S\u0129 c\u00f3 t\u00ean Paracelsus \u0111\u00e3 kh\u00e1m ph\u00e1 ra nhi\u1ec1u th\u00f4ng tin h\u01a1n. \u00d4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 l\u00e0m m\u1ed9t kh\u00e1m ph\u00e1 v\u00f4 song &#8211; v\u00e0 kh\u00e1m ph\u00e1 n\u1ea3y s\u1ebd bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i to\u00e0n th\u1ec3 y h\u1ecdc, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u00f4m nay th\u00ec ng\u00e0y mai. M\u00e3i cho t\u1edbi gi\u1edd kh\u00e1m ph\u00e1 n\u00e0y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 h\u1ee3p th\u1ee9c v\u00ec chi\u00eam tinh h\u1ecdc l\u00e0 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 b\u1ecb b\u1ecf qua th\u1ebf &#8211; c\u1ed5 \u0111\u1ea1i nh\u1ea5t, b\u1ecb b\u1ecf qua nhi\u1ec1u nh\u1ea5t, v\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00ednh tr\u1ecdng nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>N\u0103m ngo\u00e1i \u1edf Ph\u00e1p ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 t\u00ednh to\u00e1n r\u1eb1ng b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i nh\u0103m ph\u1ea7n tr\u0103m m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tin r\u1eb1ng chi\u00eam tinh h\u1ecdc l\u00e0 khoa h\u1ecdc. \u1ede M\u0129, n\u0103m ngh\u00ecn nh\u00e0 chi\u00eam tinh h\u00e0ng \u0111\u1ea7u hi\u1ec7n th\u1eddi \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1ea3 \u0111\u00eam l\u1eabn ng\u00e0y. H\u1ecd c\u00f3 nhi\u1ec1u kh\u00e1ch h\u00e0ng t\u1edbi m\u1ee9c h\u1ecd kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ebft th\u00fac c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a h\u1ecd m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00edch \u0111\u00e1ng &#8211; ng\u01b0\u1eddi M\u0129 tr\u1ea3 h\u00e0ng tri\u1ec7u \u0111\u00f4 la h\u00e0ng n\u0103m cho c\u00e1c nh\u00e0 chi\u00eam tinh. Ng\u01b0\u1eddi ta \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng r\u1eb1ng tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi, b\u1ea9y m\u01b0\u01a1i t\u00e1m ph\u1ea7n tr\u0103m m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tin v\u00e0o chi\u00eam tinh h\u1ecdc. B\u1ea9y m\u01b0\u01a1i t\u00e1m ph\u1ea7n tr\u0103m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tin v\u00e0o chi\u00eam tinh h\u1ecdc bao g\u1ed3m m\u1ed9t s\u1ed1 r\u1ea5t l\u1edbn c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc, nh\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng minh kh\u00e1c.<\/p>\n<p>C.J. Jung \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1nh c\u1eeda c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u00f3ng l\u1ea1i v\u1edbi chi\u00eam tinh h\u1ecdc trong ba tr\u0103m n\u0103m, nh\u01b0ng trong ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m s\u1eafp t\u1edbi chi\u00eam tinh h\u1ecdc s\u1ebd m\u1edf nh\u1eefng c\u00e1nh c\u1eeda \u0111\u00f3 v\u00e0 l\u1ea1i \u0111i v\u00e0o trong \u0111\u1ea1i h\u1ecdc. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 s\u1ebd l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 v\u00ec nh\u1eefng tuy\u00ean b\u1ed1 m\u00e0 chi\u00eam tinh h\u1ecdc \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra m\u00e0 m\u00e3i cho t\u1edbi gi\u1edd ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh, gi\u1edd c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh.<\/p>\n<p>Paracelsus \u0111\u00e3 cho sinh th\u00e0nh m\u1ed9t kh\u00e1m ph\u00e1 &#8211; r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf n\u00ean \u1ed1m b\u1ec7nh ch\u1ec9 khi m\u1ed1i quan h\u1ec7 h\u00e0i ho\u00e0 gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 v\u00e0 ch\u00f2m sao v\u00e0o l\u00fac sinh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u00f3 b\u1ecb ph\u00e1 v\u1ee1. V\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, ch\u00fat \u00edt gi\u1ea3i th\u00edch l\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft. Nhi\u1ec1u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc Paracelsus, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Hi L\u1ea1p c\u00f3 t\u00ean Pythagoras \u0111\u00e3 cho sinh th\u00e0nh m\u1ed9t nguy\u00ean t\u1eafc h\u00e0i ho\u00e0 h\u00e0nh tinh r\u1ea5t c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb. Khi Pythagoras tuy\u00ean b\u1ed1 nguy\u00ean t\u1eafc n\u00e0y \u1edf Hi L\u1ea1p, \u00f4ng \u1ea5y m\u1edbi tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh t\u1edbi Ai C\u1eadp v\u00e0 \u1ea4n \u0110\u1ed9. Khi \u00f4ng \u1ea5y t\u1edbi \u1ea4n \u0110\u1ed9, n\u01b0\u1edbc n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea5p thu m\u1ea1nh m\u1ebd b\u1edfi c\u00e1c \u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Ph\u1eadt v\u00e0 Mahavira. Sau vi\u1ec7c tr\u1edf v\u1ec1 Hi L\u1ea1p c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y, \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a v\u00e0o trong t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh c\u1ee7a m\u00ecnh m\u1ed9t \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1edbi c\u00e1c sadhu Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u00e0 Jaina gi\u00e1o. \u00d4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5y Jaina c\u00e1i t\u00ean Jainosophists, v\u00e0 c\u0169ng t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh r\u1eb1ng h\u1ecd b\u01b0\u1edbc \u0111i tr\u1ea7n tr\u1ee5i.<\/p>\n<p>Pythagoras tin r\u1eb1ng m\u1ecdi ng\u00f4i sao, m\u1ecdi h\u00e0nh tinh v\u00e0 m\u1ecdi v\u1ec7 tinh ph\u00e1t ra rung \u0111\u1ed9ng duy nh\u1ea5t qua chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a n\u00f3 khi n\u00f3 du h\u00e0nh trong kh\u00f4ng gian. M\u1ecdi kho\u1ea3nh kh\u1eafc c\u1ee7a sao \u0111\u1ec1u cho ra rung \u0111\u1ed9ng, v\u00e0 m\u1ecdi sao c\u00f3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng ri\u00eang c\u1ee7a n\u00f3. M\u1ecdi rung \u0111\u1ed9ng c\u00f9ng nhau c\u1ee7a sao t\u1ea1o ra s\u1ef1 h\u00e0i ho\u00e0 \u00e2m nh\u1ea1c m\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y g\u1ecdi l\u00e0 h\u00e0i ho\u00e0 c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5.<\/p>\n<p>Khi b\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra, giai \u0111i\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra b\u1edfi vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh c\u1ee7a c\u00e1c sao v\u00e0o l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc v\u00e0o t\u00e2m tr\u00ed b\u1ea1n trong tr\u1ea1ng th\u00e1i t\u01b0\u01a1i t\u1eafn, ph\u1ee9c t\u1ea1p nh\u1ea5t, v\u00e0 nh\u1ea1y c\u1ea3m nh\u1ea5t &#8211; tr\u1ea1ng th\u00e1i sinh. Trong su\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a b\u1ea1n, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y s\u1ebd g\u00e2y ra s\u1ee9c kho\u1ebb t\u1ed1t hay s\u1ee9c kho\u1ebb y\u1ebfu. Khi b\u1ea1n s\u1ed1ng trong ho\u00e0 \u0111i\u1ec7u v\u1edbi s\u1ef1 h\u00e0i ho\u00e0 \u00e2m nh\u1ea1c nguy\u00ean thu\u1ef7, c\u00e1i t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0o l\u00fac sinh c\u1ee7a b\u1ea1n, th\u1ebf th\u00ec b\u1ea1n m\u1ea1nh kho\u1ebb. V\u00e0 b\u1ea5t k\u00ec khi n\u00e0o vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh c\u1ee7a b\u1ea1n v\u1edbi s\u1ef1 h\u00e0i ho\u00e0 \u00e2m nh\u1ea1c n\u1ec1n t\u1ea3ng n\u00e0y b\u1ecb ph\u00e1 v\u1ee1, b\u1ea1n tr\u1edf n\u00ean \u1ed1m.<\/p>\n<p>Trong vi\u1ec7c n\u00e0y, Paracelsus \u0111\u00e3 l\u00e0m m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh r\u1ea5t c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a. \u00d4ng \u1ea5y s\u1ebd kh\u00f4ng k\u00ea thu\u1ed1c cho b\u1ea5t k\u00ec b\u1ec7nh nh\u00e2n n\u00e0o ch\u1eebng n\u00e0o \u00f4ng \u1ea5y c\u00f2n ch\u01b0a th\u1ea5y kundali c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 &#8211; s\u01a1 \u0111\u1ed3 sinh chi\u00eam tinh h\u1ecdc c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3. V\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean l\u00e0 sau khi \u0111\u00e3 xem x\u00e9t s\u01a1 \u0111\u1ed3 sinh c\u1ee7a b\u1ec7nh nh\u00e2n, Paracelsus s\u1ebd ch\u1eefa cho nh\u1eefng b\u1ec7nh nh\u00e2n \u0111\u00e3 t\u1edbi nh\u1ea7m c\u00e1c b\u00e1c s\u0129 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb kh\u00e1c &#8211; c\u00e1c b\u1ec7nh nh\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eefa kh\u1ecfi b\u1edfi b\u1ea5t k\u00ec b\u00e1c s\u0129 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb n\u00e0o kh\u00e1c. \u00d4ng \u1ea5y th\u01b0\u1eddng n\u00f3i, &#8220;Ch\u1eebng n\u00e0o t\u00f4i ch\u01b0a bi\u1ebft v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00f4i sao v\u00e0o l\u00fac sinh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c n\u1ed1t c\u1ee7a s\u1ef1 h\u00e0i ho\u00e0 b\u00ean trong c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3. Ch\u1eebng n\u00e0o t\u00f4i ch\u01b0a bi\u1ebft c\u00e1ch b\u1ed1 tr\u00ed c\u1ee7a s\u1ef1 h\u00e0i ho\u00e0 b\u00ean trong c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3, l\u00e0m sao ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eefa m\u1ea1nh kho\u1ebb?&#8221;<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng m\u1ea1nh kho\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ee5 \u00fd v\u1ec1 c\u00e1i g\u00ec? \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u00fang ta ph\u1ea3i c\u1ed1 hi\u1ec3u. B\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, n\u1ebfu ch\u00fang ta h\u1ecfi b\u00e1c s\u0129 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a v\u1ec1 m\u1ea1nh kho\u1ebb l\u00e0 g\u00ec, \u00f4ng \u1ea5y s\u1ebd ch\u1ec9 n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ea1nh kho\u1ebb l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u1ed1m b\u1ec7nh. Nh\u01b0ng \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a n\u00e0y c\u00f3 t\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh. Ch\u00ednh \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng may l\u00e0 ch\u00fang ta ph\u1ea3i \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a m\u1ea1nh kho\u1ebb d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng \u1ed1m y\u1ebfu. M\u1ea1nh kho\u1ebb l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh, tr\u1ea1ng th\u00e1i kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh: \u1ed1m y\u1ebfu c\u00f3 t\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh. M\u1ea1nh kho\u1ebb l\u00e0 t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a ch\u00fang ta; \u1ed1m y\u1ebfu l\u00e0 t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0o t\u1ef1 nhi\u00ean. Cho n\u00ean \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t k\u00ec l\u1ea1 l\u00e0 ch\u00fang ta ph\u1ea3i \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a m\u1ea1nh kho\u1ebb d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng \u1ed1m y\u1ebfu. \u0110\u1ecbnh ngh\u0129a ch\u1ee7 d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng kh\u00e1ch &#8211; \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 r\u1ea5t k\u00ec l\u1ea1.<\/p>\n<p>M\u1ea1nh kho\u1ebb c\u00f9ng t\u1ed3n t\u1ea1i v\u1edbi ch\u00fang ta; \u1ed1m y\u1ebfu th\u1ec9nh tho\u1ea3ng t\u1edbi. M\u1ea1nh kho\u1ebb \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh v\u1edbi ch\u00fang ta t\u1eeb vi\u1ec7c sinh; \u1ed1m y\u1ebfu l\u00e0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng b\u1ec1 m\u1eb7t. Nh\u01b0ng n\u1ebfu ch\u00fang ta h\u1ecfi b\u00e1c s\u0129 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb ngh\u0129a c\u1ee7a m\u1ea1nh kho\u1ebb l\u00e0 g\u00ec, \u00f4ng \u1ea5y ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ea1nh kho\u1ebb hi\u1ec7n di\u1ec7n khi \u1ed1m y\u1ebfu v\u1eafng b\u00f3ng.<\/p>\n<p>Paracelsus th\u01b0\u1eddng n\u00f3i r\u1eb1ng di\u1ec5n gi\u1ea3i n\u00e0y l\u00e0 sai &#8211; kh\u00e1i ni\u1ec7m v\u1ec1 m\u1ea1nh kho\u1ebb c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh. Nh\u01b0ng l\u00e0m sao ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t t\u1edbi \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh, vi\u1ec7c di\u1ec5n gi\u1ea3i v\u1ec1 kh\u00e1i ni\u1ec7m m\u1ea1nh kho\u1ebb m\u00e0 s\u1ebd c\u00f3 t\u00ednh s\u00e1ng t\u1ea1o?<\/p>\n<p>Paracelsus th\u01b0\u1eddng n\u00f3i, &#8220;Ch\u1eebng n\u00e0o ch\u00fang ta ch\u01b0a bi\u1ebft tr\u1ea1ng th\u00e1i c\u1ee7a s\u1ef1 h\u00e0i ho\u00e0 b\u00ean trong c\u1ee7a \u00f4ng, ch\u00fang ta nhi\u1ec1u nh\u1ea5t ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i tho\u00e1t \u00f4ng kh\u1ecfi \u1ed1m y\u1ebfu c\u1ee7a \u00f4ng &#8211; v\u00ec s\u1ef1 h\u00e0i ho\u00e0 b\u00ean trong c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 c\u1ed9i ngu\u1ed3n c\u1ee7a m\u1ea1nh kho\u1ebb c\u1ee7a \u00f4ng. Nh\u01b0ng khi ch\u00fang ta gi\u1ea3i tho\u00e1t \u00f4ng kh\u1ecfi \u1ed1m y\u1ebfu n\u00e0y, \u00f4ng s\u1ebd l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ecb \u1ed1m y\u1ebfu kh\u00e1c, v\u00ec kh\u00f4ng c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m v\u1edbi s\u1ef1 h\u00e0i ho\u00e0 b\u00ean trong c\u1ee7a \u00f4ng. S\u1ef1 h\u00e0i ho\u00e0 b\u00ean trong c\u1ee7a \u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3.&#8221;<\/p>\n<p>N\u0103m tr\u0103m n\u0103m \u0111\u00e3 tr\u00f4i qua t\u1eeb th\u1eddi Paracelsus, v\u00e0 nh\u1eefng kh\u00e1m ph\u00e1 c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 bi\u1ebfn m\u1ea5t trong qu\u00ean l\u00e3ng. Nh\u01b0ng b\u00e2y gi\u1edd, trong hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m qua, chi\u00eam tinh h\u1ecdc \u0111\u00e3 l\u1ea1i n\u1ed5i l\u00ean. Trong th\u1eddi gian n\u00e0y m\u1ed9t khoa h\u1ecdc m\u1edbi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra. T\u00f4i s\u1ebd m\u00f4 t\u1ea3 khoa h\u1ecdc m\u1edbi n\u00e0y m\u1ed9t ch\u00fat, v\u00e0 th\u1ebf th\u00ec b\u1ea1n s\u1ebd c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng hi\u1ec3u khoa h\u1ecdc c\u1ed5 \u0111\u1ea1i v\u1ec1 chi\u00eam tinh h\u1ecdc d\u1ec5 d\u00e0ng h\u01a1n.<\/p>\n<p>N\u0103m 1950 m\u1ed9t khoa h\u1ecdc m\u1edbi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 ho\u00e1 h\u1ecdc c\u00e0n kh\u00f4n. Ng\u01b0\u1eddi kh\u1edfi thu\u1ef7 c\u1ee7a khoa h\u1ecdc n\u00e0y l\u00e0 Georgi Giardi, m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a nh\u1ea5t c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ec9 n\u00e0y. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, sau v\u00f4 s\u1ed1 th\u1ef1c nghi\u1ec7m trong ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m, \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh theo c\u00e1ch khoa h\u1ecdc r\u1eb1ng to\u00e0n th\u1ec3 v\u0169 tr\u1ee5 l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ed1ng nh\u1ea5t h\u1eefu c\u01a1 &#8211; r\u1eb1ng to\u00e0n th\u1ec3 v\u0169 tr\u1ee5 l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e2n. N\u1ebfu ng\u00f3n tay c\u1ee7a t\u00f4i b\u1ecb \u0111au, th\u1ebf th\u00ec to\u00e0n th\u00e2n t\u00f4i b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng. &#8220;Th\u00e2n&#8221; ng\u1ee5 \u00fd r\u1eb1ng kh\u00f4ng chi n\u00e0o l\u00e0 t\u00e1ch r\u1eddi, m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed1i v\u1edbi nhau. N\u1ebfu m\u1eaft t\u00f4i b\u1ecb \u0111au, th\u1ebf th\u00ec ng\u00f3n ch\u00e2n c\u00e1i c\u1ee7a t\u00f4i c\u0169ng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m \u0111au \u0111\u00f3. N\u1ebfu ch\u00e2n t\u00f4i b\u1ecb \u0111au, th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p n\u00e0y \u0111\u1ea1t t\u1edbi tim. N\u1ebfu t\u00e2m tr\u00ed c\u1ee7a t\u00f4i \u1ed1m, to\u00e0n th\u00e2n t\u00f4i s\u1ebd b\u1ecb r\u1ed1i lo\u1ea1n. N\u1ebfu to\u00e0n th\u00e2n t\u00f4i b\u1ecb ph\u00e1 hu\u1ef7, th\u1ebf th\u00ec s\u1ebd kh\u00f3 cho t\u00e2m tr\u00ed c\u1ee7a t\u00f4i t\u00ecm ra b\u1ea5t k\u00ec ch\u1ed7 n\u00e0o \u0111\u1ec3 hi\u1ec7n h\u1eefu. Th\u00e2n th\u1ec3 l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ed1ng nh\u1ea5t h\u1eefu c\u01a1: ch\u1ea1m v\u00e0o m\u1ed9t ph\u1ea7n v\u00e0 to\u00e0n th\u00e2n rung \u0111\u1ed9ng; m\u1ecdi b\u1ed9 ph\u1eadn \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>Ho\u00e1 h\u1ecdc c\u00e0n kh\u00f4n n\u00f3i r\u1eb1ng to\u00e0n th\u1ec3 c\u00e0n kh\u00f4n l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e2n. Kh\u00f4ng c\u00e1i g\u00ec trong n\u00f3 \u0111\u1ee9ng t\u00e1ch r\u1eddi, m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed1i v\u1edbi nhau. Cho n\u00ean kh\u00f4ng th\u00e0nh v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u1ed9t ng\u00f4i sao c\u00f3 th\u1ec3 \u1edf xa bao nhi\u00eau v\u1edbi ch\u00fang ta, khi n\u00f3 thay \u0111\u1ed5i, nh\u1ecbp tim \u0111\u1eadp c\u1ee7a ch\u00fang ta c\u0169ng thay \u0111\u1ed5i. Kh\u00f4ng th\u00e0nh v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u1eb7t tr\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u1edf xa bao nhi\u00eau, khi n\u00f3 tr\u1edf n\u00ean r\u1ea5t r\u1ed1i lo\u1ea1n, tu\u1ea7n ho\u00e0n m\u00e1u c\u1ee7a ch\u00fang ta c\u0169ng b\u1ecb r\u1ed1i lo\u1ea1n. C\u1ee9 m\u1ed7i m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t n\u0103m tr\u1eadn b\u00e3o nguy\u00ean t\u1eed l\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean m\u1eb7t tr\u1eddi. L\u1ea7n cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u00f3 c\u01a1n b\u00e3o nguy\u00ean t\u1eed l\u1edbn v\u00e0 s\u1ef1 b\u00f9ng n\u1ed5 d\u1eef d\u1ed9i \u0111\u00e3 di\u1ec5n ra, m\u1ed9t b\u00e1c s\u0129 Nh\u1eadt B\u1ea3n c\u00f3 t\u00ean Tamatto \u0111\u00e3 l\u00e0m m\u1ed9t kh\u00e1m ph\u00e1 \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean. B\u00e1c s\u0129 n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u00e0m vi\u1ec7c tr\u00ean m\u00e1u n\u1eef trong hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m. C\u00f3 m\u1ed9t thu\u1ed9c t\u00ednh duy nh\u1ea5t cho m\u00e1u n\u1eef m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 trong m\u00e1u nam. V\u00e0o th\u1eddi gian kinh nguy\u1ec7t m\u00e1u \u0111\u00e0n b\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh lo\u00e3ng, nh\u01b0ng m\u00e1u c\u1ee7a \u0111\u00e0n \u00f4ng bao gi\u1edd c\u0169ng c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i. M\u00e1u c\u1ee7a \u0111\u00e0n b\u00e0 v\u00e0o th\u1eddi gian kinh nguy\u1ec7t tr\u1edf n\u00ean lo\u00e3ng ra; v\u00e0o th\u1eddi gian mang thai m\u00e1u c\u1ee7a h\u1ecd c\u0169ng tr\u1edf n\u00ean lo\u00e3ng. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t kh\u00e1c bi\u1ec7t c\u0103n b\u1ea3n gi\u1eefa m\u00e1u c\u1ee7a \u0111\u00e0n \u00f4ng v\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0, theo Tamatto. Nh\u01b0ng khi b\u00e3o n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng nguy\u00ean t\u1eed xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean m\u1eb7t tr\u1eddi v\u1edbi s\u1ef1 m\u00e3nh li\u1ec7t l\u1edbn, m\u00e1u c\u1ee7a \u0111\u00e0n \u00f4ng c\u0169ng tr\u1edf n\u00ean lo\u00e3ng. \u0110\u00e2y \u0111\u00e3 l\u00e0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t m\u1edbi. Tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ch\u01b0a bao gi\u1edd c\u00f3 ghi ch\u00e9p r\u1eb1ng m\u00e1u c\u1ee7a \u0111\u00e0n \u00f4ng b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng b\u1edfi s\u1ef1 nhi\u1ec5u lo\u1ea1n tr\u00ean m\u1eb7t tr\u1eddi. V\u00e0 n\u1ebfu m\u00e1u c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng nh\u01b0 v\u1eady, th\u1ebf th\u00ec b\u1ea5t k\u00ec c\u00e1i g\u00ec c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>C\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng M\u0129, Frank Brown, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u1ed1 g\u1eafng thu x\u1ebfp c\u00e1c ti\u1ec7n nghi cho du kh\u00e1ch v\u00e0o kh\u00f4ng gian. Su\u1ed1t n\u1eeda \u0111\u1eddi m\u00ecnh, \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 th\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi du h\u00e0nh trong kh\u00f4ng gian s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi kh\u00f3 kh\u0103n. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 nghi\u00eam tr\u1ecdng nh\u1ea5t l\u00e0 h\u1ecd s\u1ebd b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng th\u1ebf n\u00e0o khi h\u1ecd r\u1eddi kh\u1ecfi tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. Kh\u00f4ng ai bi\u1ebft h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi bao nhi\u00eau tia ph\u00f3ng x\u1ea1 nguy\u00ean t\u1eed hay n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1edbi h\u1ecd th\u1ebf n\u00e0o.<\/p>\n<p>Trong hai ngh\u00ecn n\u0103m sau Aristotle, \u1edf ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng gian l\u00e0 tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, r\u1eb1ng ch\u1eb3ng c\u00e1i g\u00ec c\u00f3 \u0111\u00f3: hai tr\u0103m d\u1eb7m c\u00e1ch xa tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, b\u1ea7u kh\u00ed quy\u1ec1n d\u1eebng l\u1ea1i v\u00e0 c\u00f3 kh\u00f4ng gian tr\u1ed1ng r\u1ed7ng. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi du h\u00e0nh kh\u00f4ng gian \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh kh\u00e1i ni\u1ec7m n\u00e0y l\u00e0 sai. Kh\u00f4ng gian kh\u00f4ng tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, n\u00f3 r\u1ea5t \u0111\u1ea7y. N\u00f3 kh\u00f4ng tr\u1ed1ng r\u1ed7ng kh\u00f4ng ch\u1ebft &#8211; n\u00f3 c\u1ef1c k\u00ec s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n<p>Ch\u00e2n l\u00ed l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 t\u1ea7ng r\u1ed9ng hai tr\u0103m d\u1eb7m c\u1ee7a b\u1ea7u kh\u00ed quy\u1ec3n c\u1ee7a tr\u00e1i \u0111\u1ea5t ng\u0103n c\u1ea3n nhi\u1ec1u \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u00f3 h\u1ea1i \u0111\u1ea1t t\u1edbi ch\u00fang ta. Nh\u01b0ng trong kh\u00f4ng gian m\u1ecdi lo\u1ea1i d\u00f2ng ch\u1ea3y k\u00ec l\u1ea1 \u0111ang ch\u1ea3y, c\u00e1c t\u00e1c \u0111\u1ed9ng m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng tr\u1ee5 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>B\u1ea1n s\u1ebd ng\u1ea1c nhi\u00ean m\u00e0 bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, v\u00e0 b\u1ea1n s\u1ebd c\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc khi \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u1ec3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i v\u00e0o trong kh\u00f4ng gian, Frank Brown \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a khoai t\u00e2y v\u00e0o kh\u00f4ng gian. Ch\u00ednh \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Brown l\u00e0 c\u00f3 r\u1ea5t \u00edt kh\u00e1c bi\u1ec7t b\u1ea3n ch\u1ea5t gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 khoai t\u00e2y. N\u1ebfu khoai t\u00e2y h\u00e9o m\u00f2n, th\u1ebf th\u00ec ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1ed1ng s\u00f3t \u0111\u01b0\u1ee3c; n\u1ebfu khoai t\u00e2y s\u1ed1ng s\u00f3t, th\u1ebf th\u00ec con ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ed1ng s\u00f3t. Khoai t\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t c\u01a1 ch\u1ebf r\u1ea5t gi\u1ecfi ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng, v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t nh\u1ea1y c\u1ea3m. N\u1ebfu ngay c\u1ea3 khoai t\u00e2y c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1ed1ng s\u00f3t \u0111\u01b0\u1ee3c trong kh\u00f4ng gian th\u1ebf th\u00ec v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 hi v\u1ecdng s\u1ed1ng s\u00f3t n\u00e0o. N\u1ebfu khoai t\u00e2y tr\u1edf l\u1ea1i s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng, v\u00e0 n\u1ebfu n\u00f3 \u0111\u00e2m ch\u1ed3i sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c gieo trong \u0111\u1ea5t, th\u1ebf th\u00ec con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o kh\u00f4ng gian. Tuy nhi\u00ean, ch\u1eafc v\u1eabn s\u1ebd c\u00f2n c\u00f3 e ng\u1ea1i li\u00ean quan t\u1edbi n\u0103ng l\u1ef1c s\u1ed1ng s\u00f3t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>T\u1eeb th\u1ef1c nghi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh Brown \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh th\u00eam m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u n\u1eefa &#8211; r\u1eb1ng h\u1ea1t m\u1ea7m khoai t\u00e2y n\u1eb1m trong \u0111\u1ea5t, hay b\u1ea5t k\u00ec h\u1ea1t m\u1ea7m n\u00e0o n\u1eb1m trong \u0111\u1ea5t, ch\u1ec9 l\u1edbn l\u00ean trong m\u1ed1i quan h\u1ec7 v\u1edbi m\u1eb7t tr\u1eddi. M\u1ed9t m\u00ecnh m\u1eb7t tr\u1eddi \u0111\u00e1nh th\u1ee9c n\u00f3 v\u00e0 khuy\u1ebfn kh\u00edch n\u00f3 hi\u1ec7n ra. M\u1ed9t m\u00ecnh m\u1eb7t tr\u1eddi v\u1eaby g\u1ecdi m\u1ea7m c\u00e2y v\u00e0 xui khi\u1ebfn s\u1ef1 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n<p>Brown c\u0169ng \u0111\u00e3 nghi\u00ean c\u1ee9u trong l\u0129nh v\u1ef1c kh\u00e1c. B\u1ed9 m\u00f4n kh\u00e1c n\u00e0y th\u1eadm ch\u00ed b\u00e2y gi\u1edd v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c cho c\u00e1i t\u00ean th\u00edch h\u1ee3p, nh\u01b0ng hi\u1ec7n th\u1eddi n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 di truy\u1ec1n h\u00e0nh tinh. C\u00f3 t\u1eeb kh\u00e1c trong ti\u1ebfng Anh, horoscope &#8211; \u0111\u1ecdc s\u1ed1 t\u1eed vi, b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb t\u1eeb Hi L\u1ea1p horoscopos. Ngh\u0129a c\u1ee7a t\u1eeb horoscopos l\u00e0: T\u00f4i quan s\u00e1t nh\u1eefng h\u00e0nh tinh \u0111ang hi\u1ec7n ra.<\/p>\n<p>Khi \u0111\u1ee9a tr\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra, v\u00e0o kho\u1ea3nh kh\u1eafc \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u00f4i sao hi\u1ec7n l\u00ean kh\u1eafp \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00e2n tr\u1eddi c\u1ee7a tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. C\u0169ng nh\u01b0 m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1ecdc bu\u1ed5i s\u00e1ng v\u00e0 l\u1eb7n v\u00e0o bu\u1ed5i t\u1ed1i, sao m\u1ecdc v\u00e0 l\u1eb7n trong kh\u00f4ng gian hai m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n gi\u1edd m\u1ed9t ng\u00e0y. N\u1ebfu m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra v\u00e0o s\u00e1u gi\u1edd s\u00e1ng, v\u00e0o l\u00fac \u0111\u00f3 m\u1eb7t tr\u1eddi c\u0169ng \u0111ang m\u1ecdc. V\u00e0o l\u00fac \u0111\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u00f4i sao c\u0169ng \u0111ang sinh, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u00f4i sao kh\u00e1c \u0111ang t\u1eaft. M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u00f4i sao \u0111ang l\u00ean; m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u00f4i sao \u0111ang suy gi\u1ea3m, nh\u1eefng ng\u00f4i sao kh\u00e1c \u0111ang m\u1ecdc. \u0110\u1ee9a tr\u1ebb n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra trong c\u00e1ch b\u1ed1 tr\u00ed n\u00e0o \u0111\u00f3 c\u1ee7a c\u00e1c sao trong kh\u00f4ng gian.<\/p>\n<p>M\u00e3i cho t\u1edbi gi\u1edd ch\u00fang ta \u0111\u00e3 ho\u00e0i nghi &#8211; v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed ng\u00e0y nay nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u00e2u l\u1eafm v\u1ec1 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 n\u00e0y v\u1eabn ho\u00e0i nghi &#8211; r\u1eb1ng tr\u0103ng v\u00e0 sao c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 li\u00ean quan g\u00ec t\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi. D\u00f9 sao \u1edf b\u1ea5t k\u00ec ch\u1ed7 n\u00e0o, c\u00f3 kh\u00e1c bi\u1ec7t g\u00ec m\u00e0 n\u00f3 t\u1ea1o ra cho \u0111\u1ee9a tr\u1ebb n\u00e0o \u0111\u00f3 \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra trong l\u00e0ng? V\u00e0 th\u1ebf n\u1eefa, v\u00e0o c\u00f9ng ng\u00e0y th\u00e1ng, d\u01b0\u1edbi c\u00f9ng ch\u00f2m sao kh\u00f4ng ch\u1ec9 m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb m\u00e0 h\u00e0ng ngh\u00ecn \u0111\u1ee9a tr\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra&#8230;. Trong s\u1ed1 nh\u1eefng \u0111\u1ee9a n\u00e0y \u0111\u1ee9a th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 t\u1ed5ng th\u1ed1ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc n\u00e0o \u0111\u00f3, nh\u01b0ng s\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i s\u1ebd kh\u00f4ng l\u00e0 t\u1ed5ng th\u1ed1ng. Trong s\u1ed1 nh\u1eefng \u0111\u1ee9a n\u00e0y \u0111\u1ee9a th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ebft sau m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m, v\u00e0 \u0111\u1ee9a th\u00ec ch\u1ebft sau hai ng\u00e0y. Trong s\u1ed1 nh\u1eefng \u0111\u1ee9a n\u00e0y \u0111\u1ee9a th\u00ec s\u1ebd l\u00e0 thi\u00ean t\u00e0i v\u00e0 \u0111\u1ee9a s\u1ebd l\u00e0 k\u1ebb ng\u1ed1c. Cho n\u00ean t\u1eeb quan \u0111i\u1ec3m n\u00f4ng c\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ecfi l\u00e0m sao \u0111\u1ee9a tr\u1ebb c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 quan h\u1ec7 v\u1edbi \u0111\u1ecdc s\u1ed1 t\u1eed vi ch\u1ec9 b\u1edfi \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra d\u01b0\u1edbi ch\u00f2m sao n\u00e0o \u0111\u00f3 v\u00e0 h\u00ecnh m\u1eabu h\u00e0nh tinh.<\/p>\n<p>Logic c\u1ee7a c\u00e2u h\u1ecfi nh\u01b0 v\u1eady d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 l\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 tr\u1ef1c ti\u1ebfp: T\u1ea1i sao c\u00e1c ng\u00f4i sao c\u00f3 li\u00ean quan t\u1edbi vi\u1ec7c sinh c\u1ee7a ri\u00eang m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb? V\u00e0 th\u1ebf n\u1eefa, kh\u00f4ng ch\u1ec9 m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra; d\u01b0\u1edbi ngay c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u00f4i sao \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau ch\u00fat n\u00e0o. T\u1eeb logic nh\u01b0 v\u1eady d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 l\u00e0 vi\u1ec7c sinh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb3ng c\u00f3 k\u1ebft n\u1ed1i g\u00ec v\u1edbi c\u00e1c ng\u00f4i sao.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng t\u1eeb nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a Brown, Picardi, Tamatto v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 r\u00fat ra m\u1ed9t k\u1ebft lu\u1eadn l\u1edbn. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng nh\u00e0 khoa h\u1ecdc n\u00e0y \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng trong khi ch\u00fang ta ch\u01b0a th\u1ec3 tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng b\u1edfi c\u00e1c ng\u00f4i sao, d\u1ea7u v\u1eady, b\u00e2y gi\u1edd ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i ch\u1eafc ch\u1eafn r\u1eb1ng s\u1ef1 s\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t to\u00e0n th\u1ec3 l\u00e0 b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng. Li\u1ec7u \u0111\u1ee9a tr\u1ebb c\u00f3 b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n hay kh\u00f4ng ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i hay bi\u1ebft b\u00e2y gi\u1edd, nh\u01b0ng s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u00e0 nh\u01b0 m\u1ed9t to\u00e0n th\u1ec3. V\u00e0 n\u1ebfu s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u00e0 nh\u01b0 m\u1ed9t to\u00e0n th\u1ec3, th\u1ebf th\u00ec khi ch\u00fang ta nghi\u00ean c\u1ee9u s\u1ef1 ki\u1ec7n c\u1ee7a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y s\u00e2u h\u01a1n, ch\u00fang ra s\u1ebd kh\u00e1m ph\u00e1 ra r\u1eb1ng c\u1ea3 c\u00e1 nh\u00e2n n\u1eefa, c\u0169ng b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng b\u1edfi c\u00e1c ng\u00f4i sao.<\/p>\n<p>M\u1ed9t \u0111i\u1ec1u n\u1eefa ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 t\u1eebng ngh\u0129 r\u1eb1ng chi\u00eam tinh h\u1ecdc l\u00e0 khoa h\u1ecdc m\u00e0, v\u00ec n\u00f3 b\u1eaft ngu\u1ed3n v\u00e0o th\u1eddi k\u00ec \u0111\u1ea7u, \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n. Nh\u01b0ng theo c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a t\u00f4i, t\u00ecnh hu\u1ed1ng ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed1i l\u1eadp. Chi\u00eam tinh h\u1ecdc \u0111\u00e3 l\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00f4 h\u1ea1n trong n\u1ec1n v\u0103n minh c\u1ef1c k\u00ec ti\u00ean ti\u1ebfn n\u00e0o \u0111\u00f3, nh\u01b0ng n\u1ec1n v\u0103n minh \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 b\u1ecb m\u1ea5t v\u00e0 ch\u1ec9 nh\u1eefng m\u1ea3nh m\u1ea9u kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u1ee7a chi\u00eam tinh h\u1ecdc c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f2n l\u1ea1i trong tay ch\u00fang ta.<\/p>\n<p>Chi\u00eam tinh h\u1ecdc kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 khoa h\u1ecdc m\u1edbi m\u00e0 c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n, m\u00e0 l\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 m\u1ed9t th\u1eddi r\u1ea5t ti\u00ean ti\u1ebfn. Th\u1ebf r\u1ed3i n\u1ec1n v\u0103n minh \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n n\u00f3 \u0111\u00e3 b\u1ecb m\u1ea5t. C\u00e1c n\u1ec1n v\u0103n minh t\u1edbi v\u00e0 \u0111i m\u1ecdi ng\u00e0y: nh\u1eefng qui t\u1eafc c\u01a1 b\u1ea3n, nh\u1eefng ch\u00e2m ng\u00f4n c\u01a1 b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecd ph\u00e1t tri\u1ec3n, tr\u1edf n\u00ean b\u1ecb m\u1ea5t.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y nay, khoa h\u1ecdc \u0111ang ti\u1ebfn t\u1edbi \u0111i\u1ec3m m\u00e0 n\u00f3 s\u1ebd ch\u1ea5p nh\u1eadn lu\u1eadn \u0111\u1ec1 r\u1eb1ng s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u00e0 m\u1ed9t to\u00e0n th\u1ec3 b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng b\u1edfi chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00f4i sao.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u1eeb &#8220;\u0110i\u1ec1u huy\u1ec1n b\u00ed \u1ea9n k\u00edn&#8221;. Ch.5<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Chi\u00eam tinh h\u1ecdc c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 c\u1ed5 \u0111\u1ea1i nh\u1ea5t v\u00e0 theo m\u1ed9t c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 b\u1ecb c\u1ea5m k\u1ecb nh\u1ea5t. N\u00f3 l\u00e0 &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3110,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-3109","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quan-sat-nhan-biet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3109","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3109"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3109\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3111,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3109\/revisions\/3111"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3110"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3109"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3109"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3109"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}