{"id":2060,"date":"2021-09-19T11:35:30","date_gmt":"2021-09-19T04:35:30","guid":{"rendered":"http:\/\/reikivietnam.org\/wordpress\/?p=2060"},"modified":"2021-09-19T11:35:30","modified_gmt":"2021-09-19T04:35:30","slug":"doi-thoai-va-bien-luan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/reikivietnam.org\/?p=2060","title":{"rendered":"\u0110\u1ed1i tho\u1ea1i v\u00e0 bi\u1ec7n lu\u1eadn"},"content":{"rendered":"<p>Thi\u1ec1n kh\u00f4ng l\u00e0 bi\u1ec7n lu\u1eadn, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u Martin Buber ch\u1eafc \u0111\u00e3 y\u00eau m\u1ebfn, n\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i, \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i trong \u0111\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u00e1p \u0111\u1eb7t \u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a h\u1ecd l\u00ean ng\u01b0\u1eddi kia, n\u01a1i hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng nhau \u0111ang c\u1ed1 t\u00ecm ra c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 c\u00f3 t\u00ednh t\u1ed3n t\u1ea1i. \u0110\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi kia hay l\u00e0 th\u1eafng l\u1ee3i. \u0110\u1ed1i tho\u1ea1i th\u1ef1c l\u00e0 khi hai ng\u01b0\u1eddi \u0111ang th\u1ea3o lu\u1eadn ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 t\u00ecm ra ch\u00e2n l\u00ed. V\u00e0 ch\u00e2n l\u00ed kh\u00f4ng l\u00e0 \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n c\u1ee7a ai &#8211; kh\u00f4ng ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1eafng, kh\u00f4ng ai b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1ea1i. Ch\u00e2n l\u00ed l\u00e0 th\u1eafng l\u1ee3i, v\u00e0 c\u1ea3 hai \u0111\u01b0\u1ee3c bu\u00f4ng xu\u00f4i theo ch\u00e2n l\u00ed. B\u1ea1n ph\u1ea3i nh\u1edb trong m\u1ecdi \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i n\u00e0y ph\u1ea9m ch\u1ea5t kh\u00e1c bi\u1ec7t n\u00e0y.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i tho\u1ea1i ki\u1ec3u Socrates l\u00e0 bi\u1ec7n lu\u1eadn, ch\u00fang l\u00e0 logic. \u0110\u1ed1i tho\u1ea1i Thi\u1ec1n l\u00e0 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i b\u00ean ngo\u00e0i logic, b\u00ean ngo\u00e0i t\u00e2m tr\u00ed. Ch\u00fang l\u00e0 r\u1ea5t huy\u1ec1n b\u00ed, nh\u01b0ng s\u00e2u s\u1eafc h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi b\u1ea5t k\u00ec \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i ki\u1ec3u Socrates n\u00e0o. Ngay c\u1ea3 vi\u1ec7c hi\u1ec3u v\u1ec1 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i c\u1ee7a Martin Buber v\u1eabn kh\u00f4ng l\u00e0 hi\u1ec3u bi\u1ebft t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng, v\u00ec \u00f4ng \u1ea5y ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i b\u1eb1ng hai l\u1eddi n\u00e0y: Ta v\u00e0 \u00d4ng. Nh\u01b0ng trong \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i Thi\u1ec1n kh\u00f4ng c\u00f3 Ta, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00d4ng.<\/p>\n<p>Hai Thi\u1ec1n s\u01b0, c\u1ea3 hai l\u00e0 tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, v\u00e0 ch\u01a1i nh\u01b0 tr\u1ebb con ch\u01a1i tr\u00ean b\u00e3i bi\u1ec3n &#8211; ch\u1ea1y quanh, t\u00ecm \u0111\u00e1 m\u1ea7u v\u00e0 v\u1ecf s\u00f2&#8230;.Hai Thi\u1ec1n s\u01b0 l\u00e0 gi\u1ed1ng nh\u01b0 tr\u1ebb con &#8211; h\u00f2 reo, la h\u00e9t, c\u01b0\u1eddi ng\u1eb7t ngh\u1ebdo, ch\u1eb3ng v\u00ec l\u00ed do n\u00e0o c\u1ea3.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i tho\u1ea1i c\u1ee7a Thi\u1ec1n c\u00f3 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i ki\u1ec3u Socrates, hay v\u1edbi \u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Martin Buber v\u1ec1 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i.<\/p>\n<p>Martin Buber kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 Ta v\u00e0 \u00d4ng; do \u0111\u00f3 \u00f4ng \u1ea5y v\u1eabn c\u00f2n trong t\u00e2m tr\u00ed, \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i v\u00e0o c\u00f5i b\u00ean kia. V\u00e0 b\u1ea7u tr\u1eddi Thi\u1ec1n l\u00e0 c\u1ee7a c\u00f5i b\u00ean kia.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Boncho \u0111\u00e3 vi\u1ebft:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>S\u01a1n ca h\u00f3t.<\/p>\n<p>B\u00f4ng tuy\u1ebft m\u1ea3nh.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>B\u1ea1n c\u00f3 th\u1ea5y b\u1ea5t k\u00ec k\u1ebft n\u1ed1i n\u00e0o kh\u00f4ng? B\u1ea1n c\u00f3 th\u1ea5y logic n\u00e0o kh\u00f4ng?<\/p>\n<p>&#8220;S\u01a1n ca h\u00f3t&#8221; &#8211; \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u.<\/p>\n<p>&#8220;B\u00f4ng tuy\u1ebft m\u1ea3nh&#8221; &#8211; \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i kh\u00e1c ho\u00e0n to\u00e0n.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng trong t\u00e2m tr\u00ed thi\u1ec1n kh\u00f4ng c\u00e1i g\u00ec t\u00e1ch r\u1eddi. M\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed1i v\u1edbi nhau. S\u01a1n ca h\u00f3t v\u00e0 b\u00f4ng tuy\u1ebft m\u1ea3nh &#8211; c\u1ea3 hai l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a m\u1ed9t kinh nghi\u1ec7m, ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecb t\u00e1ch r\u1eddi. Ch\u1ec9 t\u00e2m tr\u00ed t\u00e1ch r\u1eddi ch\u00fang: c\u00e1i n\u00e0y l\u00e0 th\u1ee9n\u00e0y; c\u00e1i kia l\u00e0 th\u1ee9 kh\u00e1c. V\u00e0 l\u00e0m sao b\u1ea1n \u0111\u1eb7t ch\u00fang c\u00f9ng nhau? Nh\u01b0ng ch\u00fang l\u00e0 c\u00f9ng nhau, v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 l\u00e0 hai \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. Th\u1ebf r\u1ed3i tre k\u00eau ken k\u00e9t, v\u00e0 gi\u00f3 th\u1ed5i qua r\u1eb7ng th\u00f4ng, v\u00e0 m\u00e2y t\u1edbi v\u1edbi s\u00e9t l\u1edbn &#8211; m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft n\u1ed1i.<\/p>\n<p>Trong hai c\u00e2u nh\u1ecf n\u00e0y \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ecdi th\u1ee9 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi nhau t\u1edbi m\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ea1o ra t\u00e1ch r\u1eddi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>S\u01a1n ca h\u00f3t.<\/p>\n<p>B\u00f4ng tuy\u1ebft m\u1ea3nh.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng Martin Buber \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng gi\u1eefa Ta v\u00e0 \u00d4ng c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 th\u1ea3o lu\u1eadn nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i. \u0110\u1ed1i tho\u1ea1i kh\u00f4ng c\u1ea7n Ta, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u00d4ng.<\/p>\n<p>Khi t\u00f4i \u0111\u1ecdc cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y, <em>Ta v\u00e0 \u00d4ng<\/em>, t\u00f4i \u0111\u00e3 l\u1eadp t\u1ee9c vi\u1ebft m\u1ed9t b\u1ee9c th\u01b0 cho \u00f4ng \u1ea5y &#8211; \u00f4ng \u1ea5y v\u1eabn c\u00f2n s\u1ed1ng &#8211; \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u00f4ng \u1ea5y vui l\u00f2ng c\u1ed1 hi\u1ec3u, &#8220;Kh\u00f4ng Ta, Kh\u00f4ng \u00d4ng.&#8221; V\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 n\u00f3i, &#8220;\u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 l\u00e0 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i c\u1ea7n thi\u1ebft cho \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i. \u0110i\u1ec1u \u00f4ng \u0111ang n\u00f3i t\u1edbi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i, n\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 th\u1ea3o lu\u1eadn.&#8221;<\/p>\n<p>T\u00f4i \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ee9c th\u01b0 ng\u1eafn t\u1eeb \u00f4ng \u1ea5y n\u00f3i, &#8220;T\u00f4i s\u1ebd suy ngh\u0129 v\u1ec1 n\u00f3.&#8221; T\u00f4i \u0111\u00e1p l\u1ea1i ngay, &#8220;Suy ngh\u0129 s\u1ebd kh\u00f4ng gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3. Suy ngh\u0129 l\u00e0 r\u00e0o ch\u1eafn. Ch\u00ednh suy ngh\u0129 l\u00e0m cho \u00f4ng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb r\u1eb1ng c\u00f3 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i gi\u1eefa Ta v\u00e0 \u00d4ng. T\u00f4i \u0111ang n\u00f3i t\u1eeb tr\u1ea1ng th\u00e1i c\u1ee7a v\u00f4 suy ngh\u0129. Kh\u00f4ng Ta, kh\u00f4ng \u00d4ng, th\u1ebf th\u00ec c\u00f3 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i, v\u00e0 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i r\u1ea5t ch\u01a1i \u0111\u00f9a.&#8221;<\/p>\n<p>\u00d4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi l\u1ea7n n\u1eefa, khi th\u1ea5y t\u00ecnh hu\u1ed1ng n\u00e0y r\u1eb1ng b\u1ea5t k\u00ec c\u00e1i g\u00ec \u00f4ng \u1ea5y s\u1ebd n\u00f3i s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a suy ngh\u0129. \u00d4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 l\u00e0 nh\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng l\u1edbn, kh\u00f4ng ho\u00e0i nghi g\u00ec, nh\u01b0ng ngay c\u1ea3 nh\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng l\u1edbn nh\u1ea5t c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 n\u00f3i v\u1ec1 ch\u00e2n l\u00ed. Ch\u1ec9 kh\u00f4ng gian, c\u00e1i \u1edf b\u00ean ngo\u00e0i \u00fd ngh\u0129, \u0111em b\u1ea1n l\u1ea1i g\u1ea7n s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i h\u01a1n. V\u00e0 khi hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eafng \u0111\u1ecdng v\u00e0 tho\u1ea3i m\u00e1i v\u1edbi s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u00f3 Ta, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00d4ng, ch\u1ec9 vi\u1ec7c ch\u01a1i \u0111\u00f9a. Ch\u01a1i \u0111\u00f9a \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i. Duy nh\u1ea5t Thi\u1ec1n s\u01b0 bi\u1ebft \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i l\u00e0 g\u00ec.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u1eeb \u201cT\u00f4i m\u1edf h\u1ed9i b\u1ea3n th\u00e2n t\u00f4i: Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf kh\u00f4ng \u1edf \u0111\u00e2u, S\u1ef1 s\u1ed1ng \u1edf \u0111\u00e2y b\u00e2y gi\u1edd\u201d, Ch.5<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Thi\u1ec1n kh\u00f4ng l\u00e0 bi\u1ec7n lu\u1eadn, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u Martin Buber ch\u1eafc \u0111\u00e3 y\u00eau m\u1ebfn, n\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i, \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i trong \u0111\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2061,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[105],"tags":[],"class_list":["post-2060","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cac-khai-niem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2060","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2060"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2060\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2062,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2060\/revisions\/2062"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2061"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2060"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2060"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/reikivietnam.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2060"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}